เมื่อจู่ๆ แผ่นดินก็กลืนเมือง! เจาะลึก “หลุมยุบยักษ์” (Sinkholes) ปรากฏการณ์ธรรมชาติสุดสยองที่เกิดขึ้นได้โดยไม่ทันตั้งตัว

เมื่อจู่ๆ แผ่นดินก็กลืนเมือง! เจาะลึก “หลุมยุบยักษ์” (Sinkholes) ปรากฏการณ์ธรรมชาติสุดสยองที่เกิดขึ้นได้โดยไม่ทันตั้งตัว

ลองจินตนาการภาพตามนะครับ... เช้าวันหนึ่งที่คุณตื่นนอนขึ้นมา กำลังจะเดินไปชงกาแฟในครัว ทันใดนั้นเอง! ได้ยินเสียงครืนๆ ดังสนั่นมาจากนอกบ้าน เมื่อเปิดประตูออกไปดู กลับพบว่าถนนหน้าบ้าน บ้านของเพื่อนบ้าน หรือแม้แต่รถยนต์ทั้งคัน ได้หายวับไปกับตา กลายเป็น "หลุมเหวลึกทรงกลมขนาดใหญ่" ที่มองไม่เห็นก้นหลุม!

นี่ไม่ใช่ฉากในภาพยนตร์ภัยพิบัติฮอลลีวูด แต่มันคือปรากฏการณ์ธรรมชาติที่มีอยู่จริงบนโลก และเกิดขึ้นบ่อยครั้งกว่าที่คุณคิด ปรากฏการณ์นี้มีชื่อเรียกว่า “หลุมยุบ” (Sinkhole)

หลุมยุบ คือการที่แผ่นดินด้านบนเกิดการถล่มตัวลงไปในโพรงใต้ดินอย่างกะทันหัน สร้างความเสียหายแก่อาคารบ้านเรือน และชีวิตผู้คนมาแล้วมากมายทั่วโลก ตั้งแต่หลุมยุบขนาดใหญ่กลางกรุงกัวเตมาลาซิตี้ที่กลืนตึก 3 ชั้นลงไปทั้งหลัง ไปจนถึงหลุมยุบกะทันหันกลางถนนในประเทศจีนและอเมริกา

คำถามคือ... แผ่นดินที่ดูแข็งแกร่งที่เรายืดหยัดอยู่ทุกวัน กลายเป็นโพรงโหว่ขนาดมหาศาลได้อย่างไร?

สาเหตุของการเกิดหลุมยุบแบ่งออกเป็น 2 ปัจจัยหลักๆ ครับ:

1. ปัจจัยทางธรณีวิทยาธรรมชาติ (Natural Process) พื้นที่ส่วนใหญ่ที่เกิดหลุมยุบ มักจะเป็นชั้นหินใต้ดินประเภท หินปูน (Limestone), หินโดโลไมต์ หรือหินยิปซัม ซึ่งเป็นหินที่ "ละลายน้ำได้ง่าย" เมื่อน้ำฝนตกลงมาจากฟ้า น้ำฝนจะดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในอากาศและในดิน จนกลายเป็น "กรดคาร์บอนิกจางๆ"

เมื่อน้ำฝนที่เป็นกรดนี้ซึมลงใต้ดินติดต่อกันเป็นเวลานานนับร้อยนับพันปี มันจะค่อยๆ กัดเซาะเนื้อหินปูนใต้ดินให้ละลายขยายตัวกลายเป็นถ้ำหรือโพรงใต้ดินขนาดใหญ่ โดยที่แผ่นดินชั้นบนสุดยังคงดูเป็นปกติ จนกระทั่งเมื่อโพรงใต้ดินกว้างขึ้นเรื่อยๆ และชั้นดินด้านบนรับน้ำหนักไม่ไหวอีกต่อไป แผ่นดินก็จะพังทลายครืนลงไปทันที!

2. ปัจจัยจากการกระทำของมนุษย์ (Human Activity) ในปัจจุบัน หลุมยุบจำนวนมากเกิดจากฝีมือมนุษย์โดยไม่ตั้งใจ เช่น:

• ท่อประปาใต้ดินแตก: น้ำที่รั่วไหลออกจากท่อระบายน้ำหรือท่อประปาขนาดใหญ่ จะกัดเซาะชั้นดินและทรายใต้ถนนไปเรื่อยๆ จนเกิดเป็นโพรงโหว่ใต้ชั้นคอนกรีต เมื่อมีรถบรรทุกหนักขับผ่าน ถนนก็พร้อมจะยุบตัวลงทันที

• การสูบน้ำบาดาลมากเกินไป: น้ำบาดาลทำหน้าที่เหมือน "หมอนรองรับน้ำหนัก" ใต้ดิน เมื่อมนุษย์สูบน้ำบาดาลออกมารวดเร็วเกินไป ดินจะสูญเสียแรงดันน้ำและทรุดตัวลง

• การก่อสร้างตึกสูงและการขุดเจาะ: แรงสั่นสะเทือนและการเปลี่ยนทางเดินน้ำใต้ดินจากการก่อสร้าง สามารถกระตุ้นให้โพรงใต้ดินเดิมถล่มลงมาได้เร็วขึ้น

สัญญาณเตือนภัยว่าบ้านคุณอาจอยู่ในพื้นที่เสี่ยงหลุมยุบ:

• ประตูหรือหน้าต่างบ้านจู่ๆ ก็เปิด-ปิดยากขึ้น (เกิดจากการเอียงตัวของฐานราก)

• มีรอยแตกร้าวรูปทรงแนวเฉียงปรากฏขึ้นบนผนังปูนหรือรั้วบ้าน

• ต้นไม้ หรือเสาไฟฟ้าบริเวณรอบบ้านเริ่มมีลักษณะเอียงผิดปกติ

• มีน้ำขังเป็นวงกลมในบริเวณที่ไม่เคยมีน้ำขังมาก่อน หรือต้นไม้ในบริเวณนั้นเหี่ยวเฉาเป็นวงกลมเพราะน้ำซึมลงโพรงใต้ดินหมด

แม้นหลุมยุบจะเป็นภัยธรรมชาติที่เดาทิศทางได้ยาก แต่การศึกษาสภาพธรณีวิทยาก่อนสร้างบ้าน และการตรวจสอบระบบท่อใต้เมืองอย่างสม่ำเสมอ คือเกราะป้องกันที่ดีที่สุดที่จะช่วยให้เราไม่ตกเป็นเหยื่อของปรากฏการณ์แผ่นดินกลืนเมืองนี้ครับ!