จิตวิทยา คนตรง สรุปแล้วเป็นคนจริงใจ หรือแค่มารยาทแย่แต่ใช้คำว่าพูดตรงบังหน้า

จิตวิทยา คนตรง สรุปแล้วเป็นคนจริงใจ หรือแค่มารยาทแย่แต่ใช้คำว่าพูดตรงบังหน้า

ในสังคมเรามักให้คุณค่ากับความจริงใจ และหลายคนก็มักนำเสนอตัวเองว่าเป็นคนตรงๆ พูดจาขวานผ่าซาก ไม่เสแสร้ง จนบางครั้งกลายเป็นคำชื่นชมว่าคือความจริงใจที่ไม่ปรุงแต่ง แต่ในทางกลับกัน หลายครั้งที่คำพูดตรงๆ เหล่านั้นกลับสร้างบาดแผล ความอับอาย หรือความรุนแรงทางอารมณ์ให้กับผู้ฟัง จนเกิดคำถามสำคัญตามมาว่า เส้นแบ่งระหว่างคนจริงใจกับคนมารยาทแย่ที่ใช้คำว่าพูดตรงเป็นเกราะป้องกันตัวนั้น อยู่ตรงไหนกันแน่ และจิตวิทยาเบื้องหลังพฤติกรรมนี้บอกอะไรเราได้บ้าง

ตามหลักจิตวิทยา ความจริงใจ (Sincerity) คือการที่ความรู้สึกภายในตรงกับการแสดงออกภายนอก โดยมีพื้นฐานมาจากความเจตนาดี (Benevolence) คือต้องการให้เกิดผลลัพธ์ที่ดีหรือการพัฒนา ในขณะที่พฤติกรรมก้าวร้าวทางวาจาหรือมารยาทที่ไม่ดี (Verbal Aggression or Poor Manners) มักจะขาดองค์ประกอบของเจตนาดีนี้ไป คนที่พูดตรงโดยขาดศิลปะในการสื่อสารมักจะให้ความสำคัญกับความสะใจหรือความรู้สึกว่าตัวเองเหนือกว่า จากการได้วิพากษ์วิจารณ์ผู้อื่นอย่างรุนแรง มากกว่าที่จะใส่ใจผลกระทบที่เกิดขึ้นกับจิตใจของผู้ฟัง

ความจริงใจที่แท้จริงไม่จำเป็นต้องมาพร้อมกับความหยาบคายหรือการทำร้ายน้ำใจ จิตวิทยาการสื่อสารบอกเราว่า เราสามารถพูดความจริงที่ยากจะยอมรับได้โดยยังคงไว้ซึ่งความเคารพ (Respect) และความเห็นอกเห็นใจ (Empathy) นี่คือสิ่งที่เรียกว่าความฉลาดทางอารมณ์ (Emotional Intelligence) ซึ่งเป็นความสามารถในการบริหารจัดการอารมณ์ของตนเองและเข้าใจอารมณ์ของผู้อื่น คนที่ใช้คำว่าพูดตรงบังหน้าเพื่อด่ากราดหรือสร้างความอับอาย มักจะมีระดับความฉลาดทางอารมณ์ที่ต่ำ เพราะไม่สามารถประมวลผลได้ว่าคำพูดของตนจะส่งผลอย่างไรต่อความสัมพันธ์และสภาพจิตใจของคู่สนทนา

ดังนั้น เมื่อเราเจอคนที่นิยามตัวเองว่าเป็นคนตรงๆ เราต้องพิจารณาเจตนาและบริบทของการสื่อสารเป็นสำคัญ หากคำพูดตรงๆ นั้นเกิดขึ้นเพื่อแก้ปัญหา เพื่อเตือนด้วยความหวังดี หรือเพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้น โดยที่ผู้พูดพยายามเลือกใช้คำที่ไม่ทำร้ายน้ำใจจนเกินไป นั่นอาจจะเป็นความจริงใจ แต่หากคำพูดตรงๆ นั้นเกิดขึ้นเพื่อความสะใจ เพื่อทำให้อีกฝ่ายอับอาย หรือเพื่อแสดงอำนาจเหนือกว่า นั่นก็ชัดเจนว่าเป็นเพียงพฤติกรรมก้าวร้าวที่ถูกเคลือบด้วยคำว่าตรงๆ เพื่อให้ดูมีความชอบธรรมเท่านั้นเอง