แรงงานต่างชาติอยู่จังหวัดไหนมากที่สุด ตัวเลขล่าสุดเฉียด 1.2 ล้านคน และคำตอบอาจไม่ใช่จังหวัดที่หลายคนคิด

• คนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตทำงานคงเหลือทั่วประเทศ ณ เดือนมีนาคม 2569 มี 4,392,240 คน

• กรุงเทพมหานครมีจำนวนสูงสุด 1,218,757 คน

• ตัวเลขนี้เป็นสถิติ “คนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตทำงานคงเหลือ” ไม่ใช่จำนวนชาวต่างชาติทั้งหมดที่อาศัยอยู่ในพื้นที่

หลายคนอาจนึกว่าพื้นที่ที่มีแรงงานต่างชาติมากที่สุดของไทยน่าจะเป็นจังหวัดชายแดน หรือจังหวัดที่มีโรงงานจำนวนมาก

แต่เมื่อดูข้อมูลล่าสุดของกรมการจัดหางาน คำตอบกลับอยู่ที่ กรุงเทพมหานคร

กรุงเทพฯ มีแรงงานต่างชาติอยู่ในระบบมากที่สุด

ข้อมูลของสำนักบริหารแรงงานต่างด้าว กรมการจัดหางาน ระบุว่า ณ เดือนมีนาคม 2569 ทั่วประเทศไทยมีคนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตทำงานคงเหลือ 4,392,240 คน

ในจำนวนนี้ กรุงเทพมหานครมี 1,218,757 คน สูงกว่าพื้นที่อื่นที่กรมการจัดหางานแยกไว้ในการรายงานข้อมูลชุดเดียวกัน

หากนำตัวเลขกรุงเทพฯ มาเทียบกับจำนวนทั้งหมด จะคิดเป็นประมาณ 27.7% ของคนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตทำงานคงเหลือทั่วประเทศ

พูดง่าย ๆ คือ ในข้อมูลชุดนี้ คนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตทำงานคงเหลือประมาณ ทุก 4 คน จะมีเกือบ 1 คนอยู่ในฐานข้อมูลของกรุงเทพมหานคร

แล้วพื้นที่อื่นมีจำนวนเท่าไร

ข้อมูลชุดเดียวกันทำให้เห็นภาพการกระจุกตัวของแรงงานต่างด้าวค่อนข้างชัด

กรุงเทพมหานคร มี 1,218,757 คน
ปริมณฑล มี 1,151,138 คน
ภาคกลาง มี 979,924 คน
ภาคใต้ มี 547,218 คน
ภาคเหนือ มี 394,123 คน
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มี 101,080 คน

จุดที่น่าสนใจคือ กรุงเทพฯ และปริมณฑลมีจำนวนรวมกันมากกว่า 2.36 ล้านคน เมื่อเทียบกับจำนวนทั้งหมด 4.39 ล้านคน

นี่สะท้อนภาพว่าแรงงานต่างด้าวในระบบไม่ได้กระจายตัวอย่างเท่า ๆ กันทั่วประเทศ แต่มีการกระจุกตัวในพื้นที่ที่เป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจและตลาดแรงงานขนาดใหญ่

ทำไมกรุงเทพฯ ถึงมีตัวเลขสูง

เหตุผลสำคัญไม่ได้มีเพียงเรื่องจำนวนประชากร แต่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างตลาดแรงงานด้วย

กรุงเทพฯ เป็นศูนย์กลางของธุรกิจ การบริการ การก่อสร้าง การค้า ร้านอาหาร และกิจกรรมทางเศรษฐกิจจำนวนมาก จึงเกิดความต้องการแรงงานหลากหลายระดับ

ขณะเดียวกัน กรุงเทพฯ ยังเชื่อมต่อกับพื้นที่เศรษฐกิจโดยรอบอย่างปริมณฑล ทำให้ตลาดแรงงานไม่ได้หยุดอยู่แค่เส้นแบ่งเขตการปกครอง

ตัวเลขนี้ไม่ได้แปลว่า “คนต่างชาติอาศัยอยู่กรุงเทพฯ 1.2 ล้านคน”

จุดนี้สำคัญมาก เพราะคำว่า “แรงงานต่างชาติ” กับ “ชาวต่างชาติที่อาศัยอยู่” ไม่ใช่ความหมายเดียวกัน

ตัวเลข 1,218,757 คนเป็นข้อมูล คนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตทำงานคงเหลือ ตามฐานข้อมูลของสำนักบริหารแรงงานต่างด้าว ไม่ใช่การสำรวจประชากรต่างชาติทั้งหมดที่พักอาศัยอยู่ในกรุงเทพมหานคร

ดังนั้น หากตั้งหัวข้อว่า “จังหวัดที่มีชาวต่างชาติอาศัยอยู่มากที่สุด” แล้วนำตัวเลขนี้ไปตอบตรง ๆ อาจทำให้ความหมายของข้อมูลคลาดเคลื่อนได้

แต่ถ้าถามว่า “พื้นที่ใดมีคนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตทำงานคงเหลือมากที่สุด” ข้อมูลล่าสุดที่ตรวจสอบได้ชี้ไปที่กรุงเทพมหานครอย่างชัดเจน

อีกเรื่องที่น่าสังเกต คือ “ปริมณฑล” ก็มีตัวเลขสูงมาก

ปริมณฑลมีคนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตทำงานคงเหลือ 1,151,138 คน ซึ่งใกล้เคียงกับกรุงเทพมหานครอย่างมาก

ตัวเลขสองพื้นที่ต่างกันเพียงประมาณ 67,619 คน

เมื่อมองกรุงเทพฯ และปริมณฑลรวมกัน จึงเห็นภาพของตลาดแรงงานขนาดใหญ่ที่เชื่อมต่อกันมากกว่าการมองแยกเป็นจังหวัด

นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมการจัดอันดับแรงงานต่างด้าวจึงไม่ควรมองเพียงว่า “จังหวัดไหนมีมากที่สุด” แต่ควรมองต่อด้วยว่าแรงงานเหล่านั้นกระจุกตัวอยู่ในเขตเศรษฐกิจใด และทำไมพื้นที่นั้นจึงดึงดูดแรงงานจำนวนมาก

สรุป

ข้อมูลเดือนมีนาคม 2569 ของกรมการจัดหางานระบุว่า คนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตทำงานคงเหลือทั่วประเทศมี 4,392,240 คน และกรุงเทพมหานครมีจำนวนสูงสุดที่ 1,218,757 คน

ตัวเลขนี้จึงตอบคำถามเรื่อง “พื้นที่ที่มีแรงงานต่างด้าวในระบบมากที่สุด” ได้ค่อนข้างชัด

แต่ถ้าจะใช้คำว่า “คนต่างชาติที่อาศัยอยู่มากที่สุด” ต้องระวัง เพราะเป็นคนละตัวชี้วัดกัน

คำถามที่น่าคุยต่อคือ หากนับเฉพาะ “จำนวนแรงงานต่างด้าวต่อประชากรของพื้นที่” อันดับ 1 จะยังเป็นกรุงเทพมหานครอยู่หรือไม่