Google Maps รู้ได้อย่างไรว่าถนนเส้นไหนกำลังรถติด

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ก่อนออกจากบ้าน หลายคนเปิด Google Maps แล้วเห็นเส้นทางบางช่วงกลายเป็นสีแดง ขณะที่ถนนข้างกันยังเขียวอยู่ ทั้งที่เราไม่ได้เห็นกล้องถ่ายทอดสดอยู่บนทุกแยก จึงอดสงสัยไม่ได้ว่าแผนที่รู้สภาพรถติดได้อย่างไร หรือมีดาวเทียมคอยมองรถทุกคันอยู่บนฟ้ากันแน่

คำตอบอยู่ในข้อมูลการเคลื่อนที่ของผู้ใช้

ภาพดาวเทียมไม่ใช่ตัวที่คอยดูรถติดแบบวินาทีต่อวินาที Google ระบุว่าข้อมูลจราจรของ Maps มาจากหลายแหล่งร่วมกัน รวมถึงข้อมูลตำแหน่งที่ถูกรวมและทำให้ไม่ระบุตัวตนจากผู้ที่เปิดบริการตำแหน่ง ตลอดจนรายงานจากชุมชนผู้ใช้ เมื่อโทรศัพท์จำนวนมากเคลื่อนที่ช้าพร้อมกันในช่วงถนนเดียว ระบบก็มีสัญญาณว่าการไหลของการจราจรบนช่วงนั้นกำลังชะลอตัว

นี่คือหลักคิดแบบ crowdsourcing หรือใช้ข้อมูลเล็ก ๆ จากคนจำนวนมากมาประกอบเป็นภาพรวม โทรศัพท์เครื่องเดียวที่เคลื่อนที่ช้าอาจเป็นคนจอดรับของหรือกำลังเดินอยู่ริมถนน จึงยังบอกอะไรไม่ได้มากนัก แต่เมื่ออุปกรณ์หลายเครื่องในตำแหน่งใกล้กันมีรูปแบบการเคลื่อนที่ช้าลงต่อเนื่อง ระบบย่อมประเมินได้ว่าน่าจะมีรถหนาแน่น อุบัติเหตุ หรือสิ่งกีดขวางอยู่บริเวณนั้น

สีบนแผนที่จึงเป็นผลลัพธ์จากการประเมินความเร็วและสภาพการเดินทาง ไม่ใช่ภาพถ่ายถนนสด ๆ สีแดงไม่ได้หมายความว่าระบบเห็นรถทุกคันด้วยตา แต่หมายถึงข้อมูลที่ระบบได้รับกำลังชี้ไปทางเดียวกันว่า การผ่านช่วงนั้นใช้เวลานานกว่าปกติ แอป Google Maps เองก็ระบุว่ามีข้อมูลจราจร เหตุบนถนน และการปิดถนนแบบเรียลไทม์เพื่อนำไปใช้ปรับเส้นทางอัตโนมัติ

ทำไมบางครั้งทางลัดที่แนะนำจึงเปลี่ยนกะทันหัน

เมื่อเส้นหลักช้าลง ระบบจะเปรียบเทียบเวลาเดินทางของทางเลือกอื่น แล้วเสนอเส้นทางที่คาดว่าจะถึงเร็วกว่า นั่นทำให้รถจำนวนหนึ่งอาจเลี้ยวออกจากถนนใหญ่ไปใช้ซอยหรือถนนรองพร้อมกันได้ การนำทางจึงไม่ได้เป็นเพียงการบอกพิกัด แต่มีผลต่อการตัดสินใจของผู้ขับขี่จริงบนถนน

อย่างไรก็ดี ข้อมูลแบบมวลชนไม่ได้แปลว่าไม่มีโอกาสคลาดเคลื่อน เพราะมันอ่านรูปแบบจากอุปกรณ์และการเคลื่อนที่ ไม่ได้รู้เจตนาของคนถือโทรศัพท์ทุกคน ตัวอย่างที่โด่งดังเกิดขึ้นในกรุงเบอร์ลินเมื่อปี 2020 ศิลปิน Simon Weckert นำสมาร์ตโฟน 99 เครื่องใส่รถเข็นแล้วลากช้า ๆ ไปตามถนนที่แทบไม่มีรถ ผลคือ Google Maps แสดงเส้นทางนั้นเป็นการจราจรหนาแน่นอยู่ช่วงหนึ่ง แม้ถนนจริงจะโล่ง

การทดลองนี้ไม่ได้พิสูจน์ว่าใครสามารถทำให้แผนที่ผิดได้ง่ายเสมอไป แต่ทำให้เห็นหลักการสำคัญชัดเจนว่า แผนที่จราจรเกิดจากสัญญาณของผู้ใช้จำนวนมากที่ถูกนำมาวิเคราะห์ร่วมกัน ทุกครั้งที่เราอนุญาตให้แอปใช้ตำแหน่งและออกเดินทาง ข้อมูลของเราอาจกลายเป็นเศษชิ้นหนึ่งที่ช่วยให้คนอื่นตัดสินใจว่าจะเลือกถนนเส้นไหน