เปิด 5 คณะหมอลำในตำนาน ที่เปลี่ยน “หมอลำพื้นบ้าน” ให้กลายเป็นธุรกิจการแสดงขนาดใหญ่

เปิด 5 คณะหมอลำที่เปลี่ยน “หมอลำพื้นบ้าน” ให้กลายเป็นธุรกิจการแสดงขนาดใหญ่

1. ระเบียบวาทะศิลป์

 ระเบียบวาทะศิลป์เป็นหนึ่งในคณะหมอลำที่มีประวัติยาวนาน  ก่อตั้งขึ้นที่จังหวัดขอนแก่นในปี พ.ศ. 2507 และมีการสืบทอดการบริหารภายในครอบครัวมาถึงรุ่นปัจจุบัน พร้อมทั้งปรับรูปแบบให้เข้ากับยุคใหม่และสร้างฐานแฟนคลับบนโลกออนไลน์ สามารถขยายการแสดงออกจากภาคอีสานเข้าสู่กรุงเทพฯ และมีเป้าหมายขยายไปสู่ต่างประเทศ โดยในปี 2568 ได้ขึ้นเวที Splash–Soft Power Forum 2025 ที่กรุงเทพฯ สะท้อนให้เห็นว่าหมอลำสามารถพัฒนาจากเวทีท้องถิ่นไปสู่ตลาดการแสดงระดับประเทศและเวที Soft Power ได้อย่างชัดเจน

2. เสียงอิสาน

 คณะเสียงอิสานเป็นตัวอย่างที่เด่นมากของการเปลี่ยนโครงสร้างจากวงดนตรีไปสู่คณะหมอลำขนาดใหญ่ ศูนย์ศิลปวัฒนธรรม การแสดงลำเรื่องต่อกลอนจนมีชื่อเสียงอย่างกว้างขวาง และนกน้อย อุไรพรมีบทบาททั้งด้านการร้อง การประพันธ์กลอนลำ และการกำกับการแสดง เสียงอิสานเคยปรับตัวเข้าสู่โลกออนไลน์ในช่วงโควิด-19 รวมถึงใช้การขายบัตรชมการแสดงออนไลน์เพื่อสร้างรายได้ในช่วงที่ไม่สามารถเดินสายตามปกติได้

3. สาวน้อยเพชรบ้านแพง

 คณะสาวน้อยเพชรบ้านแพงเป็นหมอลำที่พัฒนาจากคณะรุ่นเก่าสู่การบริหารงานในรูปแบบธุรกิจการแสดงยุคใหม่ ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2526 โดยสงกรานต์และสุภาพ นามวงษา และปัจจุบันบริหารโดยยมนิล นามวงษา หรือ “บอสโจ” ซึ่งเข้ามาพัฒนาคณะต่อในยุคใหม่ การปรับตัวของวงหมอลำรสาวน้อยเพชรบ้านแพงเป็นหนึ่งในหมอลำและการจัดการแฟนคลับโดยตรง และเป็นคณะที่ได้รับคะแนนสูงสุดจากกิจกรรมลงคะแนนเลือกคณะหมอลำที่ชาวบ้านต้องการให้ไปแสดงในงานบุญผะเหวดของชุมชนแห่งหนึ่ง  สะท้อนฐานความนิยมของคณะในกลุ่มผู้ชมได้อย่างหนึ่ง 

4. ประถมบันเทิงศิลป์

 ประถมบันเทิงศิลป์เป็นคณะหมอลำเก่าแก่ที่มีประวัติยาวนานหลายทศวรรษ คณะเดิมก่อตั้งในปี พ.ศ. 2500 และมีการปรับตัวด้านการแสดงและเครื่องแต่งกายตามยุคสมัย คณะสามารถดำรงอยู่ในระบบธุรกิจการแสดงผ่านการปรับรูปแบบให้เข้ากับพฤติกรรมผู้ชมและสื่อยุคใหม่ได้ ไม่ได้หยุดอยู่กับรูปแบบการแสดงดั้งเดิมเพียงอย่างเดียว

5. รัตนศิลป์ อินตาไทยราษฎร์

 รัตนศิลป์ อินตาไทยราษฎร์เป็นตัวอย่างที่น่าสนใจเพราะแสดงให้เห็นว่าธุรกิจหมอลำสามารถเดินหน้าควบคู่กับการรักษารากฐานทางศิลปวัฒนธรรมได้ คณะสืบทอดสายวิชาจากครูหมอลำอินตา บุตรทา และยังคงรักษาทำนองลำขอนแก่นแบบดั้งเดิม ขณะเดียวกันผู้ก่อตั้งรุ่นสืบทอดได้พัฒนาการดำเนินธุรกิจหมอลำและถ่ายทอดอาชีพให้คนรุ่นต่อมา ปัจจุบันคณะยังได้รับเชิญขึ้นเวทีใหญ่ในกรุงเทพฯ ร่วมกับระเบียบวาทะศิลป์ในงาน Splash–Soft Power Forum 2025 ซึ่งสะท้อนการนำทุนทางวัฒนธรรมดั้งเดิมมาผสมกับตลาดการแสดงร่วมสมัย