ขนลุกเวลาตกใจและฟังเพลงเพราะเกิดอะไรขึ้นกับผิวหนัง
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
เสียงในเพลงค่อย ๆ ไต่ขึ้นไปถึงโน้ตสูงสุด หรือฉากในหนังเงียบลงก่อนมีบางอย่างโผล่มาแขนของเราก็มักมีตุ่มเล็ก ๆ ขึ้นเรียงกันทันที หลายคนเรียกอาการนี้ว่า “ขนลุก” ทั้งที่บางครั้งไม่ได้หนาวและไม่ได้มีอันตรายอยู่ตรงหน้าเลย
สิ่งที่เกิดขึ้นมีชื่อทางสรีรวิทยาว่า piloerection เป็นปฏิกิริยาที่ระบบประสาทอัตโนมัติสั่งงานกล้ามเนื้อจิ๋วใต้รูขุมขนชื่อ arrector pili ให้หดตัว กล้ามเนื้อแต่ละมัดดึงโคนขนให้ตั้งขึ้น และดึงผิวหนังรอบรูขุมขนจนโป่งเป็นตุ่มที่มองเห็นได้
ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่มีขนหนา ปฏิกิริยานี้ยังมีประโยชน์อยู่มาก ขนที่ตั้งชันช่วยกักชั้นอากาศอุ่นไว้ใกล้ผิวหนัง จึงลดการสูญเสียความร้อนในวันที่อากาศเย็น สัตว์บางชนิดยังทำให้ขนฟูขึ้นเมื่อเครียดหรือถูกคุกคาม จนรูปร่างดูใหญ่กว่าเดิม เป็นท่าทางข่มขวัญคู่ต่อสู้หรือผู้ล่า
มนุษย์ยังเก็บสวิตช์ชุดนี้ไว้ แม้เส้นขนตามแขนและลำตัวจะสั้นและบางเกินกว่าจะช่วยให้ตัวดูใหญ่หรืออุ่นขึ้นมากนัก ร่างกายจึงตอบสนองด้วยตุ่มนูนบนผิวเป็นหลัก ภาพ “ผิวหนังไก่” ที่เห็นจึงเป็นผลจากกล้ามเนื้อดึงรูขุมขน ไม่ใช่ขนงอกขึ้นมาใหม่ในทันที
ความหนาวเป็นตัวกระตุ้นที่เข้าใจง่าย แต่ความกลัว ความตื่นเต้น หรือความรู้สึกสะเทือนใจ ก็เปิดวงจรเดียวกันได้ สมองประเมินสิ่งเร้าแล้วส่งสัญญาณผ่านระบบประสาทซิมพาเทติกไปยังผิวหนัง สารสื่อประสาทอย่างนอร์อิพิเนฟรินมีส่วนทำให้กล้ามเนื้อ arrector pili หดตัว
จึงไม่แปลกที่คนคนเดียวกันจะขนลุกได้ทั้งตอนเดินออกจากห้องแอร์ เจอเสียงตกใจในหนัง หรือได้ยินท่อนร้องที่พุ่งขึ้นอย่างพอดี เหตุการณ์ต่างกัน แต่ร่างกายกำลังตอบสนองต่อความเย็นหรือความตื่นตัวทางอารมณ์ผ่านทางเดินประสาทที่เชื่อมกับผิวหนัง
อาการขนลุกจากเพลงไม่ได้เป็นเครื่องวัดว่าเพลงนั้น “เพราะ” สำหรับทุกคน เพราะความทรงจำ รสนิยม การคาดเดาทำนอง และระดับอารมณ์ของผู้ฟังล้วนมีผล บางคนขนลุกกับเสียงประสาน บางคนเกิดตอนเพลงเงียบก่อนระเบิดท่อนฮุก และบางคนไม่เคยมีอาการนี้เลย
ถ้าขนลุกชั่วครู่แล้วหายไปพร้อมกับความหนาว ความตกใจ หรืออารมณ์พีก ๆ นั่นเป็นปฏิกิริยาปกติของร่างกาย แต่หากมีผื่น คัน บวม หายใจลำบาก หรือเกิดร่วมกับอาการผิดปกติอื่น ควรแยกจากภาวะแพ้หรือโรคผิวหนังและปรึกษาแพทย์
ตุ่มเล็ก ๆ บนแขนจึงเป็นหลักฐานเงียบ ๆ ว่าร่างกายมนุษย์ยังใช้วงจรดั้งเดิมจากญาติสัตว์ที่มีขนหนาอยู่ แม้วันนี้มันจะพองขนเพื่อกันหนาวหรือขู่ศัตรูได้ไม่เต็มที่แล้วก็ตาม
เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
แรงงานไทยไปทำงานต่างประเทศและส่งเงินกลับบ้านจากที่ไหนมากที่สุด
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
แนวทางเลขเด็ด "โหราพารวย" งวด 1 ธันวาคม 2569 รวมเลขท้ายทั้ง 2 ตัว 3 ตัว
เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
ทำไมบริษัทไทยจึงจัดบริการนักจิตวิทยาให้พนักงาน
คนทำงานไทยเลือกเรียนคอร์สสั้นแทนปริญญาใบที่สองมากแค่ไหน
อาชีพผู้ตรวจสอบบริการแบบไม่เปิดเผยตัวตนทำงานอย่างไร
งานด้านความยั่งยืนและคาร์บอนในองค์กรไทยทำอะไรบ้าง
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
อดีตนักกีฬาทีมชาติไทยทำอาชีพอะไรหลังเลิกแข่ง
นักคณิตศาสตร์ประกันภัยในไทยทำงานอะไรและมีรายได้เท่าไร






