สีส้มจัดของชาไทยมาจากอะไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ชาเย็นแก้วหนึ่งวางบนโต๊ะร้านกาแฟ สีส้มครีมสดจนเห็นจากไกล ๆ หลายคนจึงนึกว่านั่นคือสีธรรมชาติของใบชาไทย แต่ถ้าลองชงชาดำหรือชาอัสสัมล้วน ๆ จะเห็นน้ำชาออกเป็นโทนอำพันถึงน้ำตาลแดงเข้ม ไม่ได้ส้มสว่างเหมือนภาพจำของชาเย็นตามร้าน

คำตอบอยู่ที่ ส่วนผสมของชาเบลนด์บางชนิด ไม่ใช่ใบชาล้วน ๆ ฉลากสินค้าชาไทยเชิงพาณิชย์ที่ตรวจสอบได้ระบุทั้งใบชา ชาอัสสัม น้ำตาล กลิ่นสังเคราะห์ และ FD&C Yellow No. 6 หรือ INS 110 ซึ่งเป็นสีผสมอาหารโทนเหลืองส้ม สีนี้ทำให้น้ำชาหลังชงมีเฉดส้มชัดขึ้นอย่างสม่ำเสมอ

ใบชาดำไม่ได้ชงออกมาส้มแปร๊ด

ชาซีลอน ชาอัสสัม และชาดำชนิดอื่นให้สีต่างกันได้ตามสายพันธุ์ การออกซิไดซ์ ปริมาณใบชา และเวลาชง แต่ภาพรวมมักอยู่ในกลุ่มสีเหลืองอำพัน แดงน้ำตาล หรือแดงเข้ม สีของน้ำชาจึงบอกความเข้มของการชงได้เพียงบางส่วน ไม่ได้เป็นหลักฐานว่าใช้ใบชาคนละเกรด

เพราะฉะนั้นประโยคว่า “ชาอัสสัมสีซีดจึงต้องแต่งสี” ยังไม่มีหลักฐานน่าเชื่อถือพอจะสรุปเป็นประวัติศาสตร์ของชาไทยได้ ชาอัสสัมเองเป็นชาดำที่ให้รสและสีค่อนข้างหนักได้อยู่แล้ว สิ่งที่ยืนยันได้ชัดกว่าคือ ชาไทยสำเร็จรูปบางสูตรเลือกเติมสีเพื่อสร้างเอกลักษณ์ของเครื่องดื่ม

สีในซองไม่ได้แปลว่าชาไม่ดี

FD&C Yellow No. 6 เป็นสีสังเคราะห์ที่กฎหมายสหรัฐฯ อนุญาตให้ใช้แต่งสีอาหารได้ภายใต้หลักเกณฑ์การผลิตที่เหมาะสม และต้องมีการรับรองเป็นล็อต สีนี้มีหน้าที่ทำให้สีของผลิตภัณฑ์เด่นและคงที่ ไม่ได้ทำหน้าที่แทนรสชา

ดังนั้นชาไทยสีส้มจัดไม่ใช่เรื่องที่ต้องตีความว่า “ของปลอม” โดยอัตโนมัติ แต่เป็น สูตรเครื่องดื่มที่มีการปรุงแต่ง ผู้ที่อยากรู้ว่าร้านใช้ชาแบบไหนควรถามหรือดูฉลากชาเบลนด์ที่ร้านใช้ เพราะบางร้านใช้ชาดำล้วน บางร้านใช้สูตรแต่งกลิ่น และบางร้านใช้สูตรที่มีสีผสมอาหาร

เมื่อเติมนมข้นหวานหรือนมระเหยลงไป สีเหลืองส้มของชาจะอ่อนลงเป็นส้มพาสเทล เนื้อสัมผัสก็ข้นนุ่มขึ้น นี่เองที่ทำให้ชาเย็นมีหน้าตาจำง่ายและกลายเป็นภาพแทนของเมนูไทยในหลายประเทศ

ถ้าอยากได้ชาไทยที่สีใกล้ธรรมชาติ ลองเลือกชาดำหรือชาอัสสัมที่ระบุว่าไม่เติมสี แล้วชงให้เข้มก่อนเติมนม ผลลัพธ์อาจไม่ส้มสดเหมือนแก้วคุ้นตา แต่ยังได้รสชาชัดและมีเสน่ห์ไปอีกแบบ สีส้มของชาไทยจึงไม่ใช่ความลับน่ากลัว หากเป็นรายละเอียดเล็ก ๆ ที่ฉลากกำลังบอกเราอยู่แล้ว