ทำไมท้องฟ้าก่อนพายุจึงกลายเป็นสีเขียว

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เย็นวันหนึ่ง ท้องฟ้าที่เคยเทาหม่นกลับเปลี่ยนเป็นสีเขียวอมฟ้าเหนือหลังคาบ้าน สีมันเข้มผิดธรรมชาติจนหลายคนหยิบโทรศัพท์ขึ้นมาถ่าย แล้วเริ่มพูดถึงทอร์นาโดหรือสิ่งลี้ลับ ทั้งที่สิ่งที่เห็นมักเป็นผลจากแสงอาทิตย์และเมฆพายุขนาดใหญ่กำลังอยู่ในตำแหน่งพอดีกัน

ท้องฟ้าสีเขียวไม่ใช่หลักฐานว่าทอร์นาโดกำลังมา และไม่ใช่สัญญาณให้ตัดสินใจจากสีของฟ้าเพียงอย่างเดียว แต่สีประหลาดนี้มักปรากฏร่วมกับพายุฝนฟ้าคะนองรุนแรง โดยเฉพาะช่วงบ่ายแก่ถึงเย็นที่ดวงอาทิตย์อยู่ต่ำ แสงสีเหลืองและแดงเดินทางผ่านบรรยากาศมาไกลกว่าปกติ ขณะเมฆพายุสูงหนาทึบช่วยกระเจิงแสงสีน้ำเงินหรือเขียวอมฟ้าออกมา สองส่วนนี้จึงทำให้สายตาเห็นเป็นสีเขียว

สีเขียวมักมากับเมฆที่อุ้มน้ำและน้ำแข็ง

เมฆคิวมูโลนิมบัสของพายุรุนแรงสูงได้หลายกิโลเมตร ภายในมีหยดน้ำ ลูกเห็บ ผลึกน้ำแข็ง และกระแสลมยกตัวแรง สีเขียวจึงมักเห็นชัดใต้ฐานเมฆหรือบริเวณม่านฝนที่อยู่ห่างออกไป ภาพนี้พบได้บ่อยในเขตที่มีพายุลูกเห็บหนัก เพราะน้ำแข็งและหยดน้ำจำนวนมากมีส่วนต่อการกระเจิงแสง แต่ไม่ได้แปลว่าทุกครั้งจะต้องมีลูกเห็บก้อนใหญ่ตกถึงพื้น

รายงานของนักอุตุนิยมวิทยาในสหรัฐฯ อธิบายตรงกันว่า สีเขียวสัมพันธ์กับสภาพแสงยามเย็นและเมฆพายุที่มีน้ำแข็งหรือลูกเห็บมาก ส่วนการจะเกิดทอร์นาโดหรือไม่ ต้องดูโครงสร้างพายุ ลมเฉือน การหมุน และประกาศเตือนภัยร่วมกัน ท้องฟ้าสีเขียวจึงเป็นเพียงเบาะแสว่าเมฆก้อนนั้นมีพลังมากพอให้ต้องระวัง ไม่ใช่เครื่องตรวจจับทอร์นาโด

สิ่งที่ควรทำเมื่อเห็นฟ้าผิดสี

ถ้าเห็นเมฆมืดจัด สีฟ้าเขียวแปลกตา ลมเปลี่ยนแรง ฟ้าร้องถี่ หรือเริ่มมีลูกเห็บ ให้หยุดกิจกรรมกลางแจ้งและเข้าที่กำบังที่แข็งแรงทันที อย่ารีบขับรถเข้าไปใกล้แกนพายุเพื่อถ่ายภาพ เพราะลมกระโชก ฝนหนัก ลูกเห็บ และฟ้าผ่ามาถึงก่อนที่เราจะประเมินระยะได้

• ติดตามประกาศจากหน่วยงานอุตุนิยมวิทยาและแจ้งเตือนในพื้นที่

• อยู่ห่างจากหน้าต่าง กระจก และหลังคาโปร่งแสงเมื่อมีลูกเห็บหรือลมแรง

• หากมีคำเตือนทอร์นาโดหรือพายุรุนแรง ให้ไปยังห้องชั้นล่างด้านในของอาคารที่แข็งแรง หลีกเลี่ยงห้องที่มีหน้าต่าง

• ในประเทศไทย ห้องใต้ดินไม่ใช่คำตอบที่มีอยู่ทั่วไป การเลือกจุดหลบภัยจึงต้องยึดโครงสร้างอาคารและคำเตือนทางการเป็นหลัก

ภาพฟ้าเขียวอาจดูเหมือนฉากภาพยนตร์ แต่ความหมายที่ใช้ได้จริงคือ พายุใกล้เข้ามาและสภาพอากาศอาจรุนแรง สีของท้องฟ้าช่วยให้เรารีบเก็บตัวอยู่ในที่ปลอดภัยได้ ส่วนการเตือนภัยอย่างเป็นทางการต่างหากที่บอกระดับอันตรายและการรับมือที่ควรทำในขณะนั้น