รถจมน้ำทำไมประตูเปิดยาก และควรหนีออกทางไหน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

น้ำที่ไหลเข้าห้องโดยสารอาจยังไม่ถึงเอว แต่ถ้ารถเริ่มลอย เอียง หรือลื่นไถลลงคลอง วินาทีต่อจากนั้นทุกอย่างจะเกิดเร็วมาก หลายคนคงนึกถึงฉากในหนังที่คนในรถออกแรงถีบประตูแล้วพุ่งหนีออกมาได้ ทว่าในสถานการณ์จริง ประตูด้านที่อยู่ใต้น้ำมักไม่ใช่ทางออกที่ควรเสียเวลาไปสู้ด้วย

เหตุผลอยู่ที่แรงดันน้ำภายนอกรถ ขณะที่ในห้องโดยสารยังมีอากาศอยู่ น้ำด้านนอกจะกดบานประตูเข้าหาตัวรถตลอดเวลา แรงนี้ไม่ได้มีค่าตายตัวว่า 300 กิโลกรัม เพราะขึ้นกับความลึก ระดับน้ำ ความกว้างของประตู และช่องรั่วของรถ แต่เมื่อระดับน้ำสูงขึ้น แรงต้านสามารถมากเกินกว่าคนทั่วไปจะผลักประตูออกได้จริง หน่วยงานคมนาคมญี่ปุ่นจึงแนะนำตรงกันว่า เมื่อรถตกน้ำ ประตูแทบเปิดไม่ได้เพราะแรงดันน้ำ และควรใช้หน้าต่างเป็นทางหนี

คำตอบที่ต้องจำคือ ปลดเข็มขัด เปิดหน้าต่าง แล้วออกทันที

ช่วงแรกหลังรถตกน้ำคือโอกาสสำคัญที่สุด รถหลายคันยังลอยหรือจมไม่มิดอยู่ระยะหนึ่ง อย่าเสียเวลาโทรศัพท์ หยิบของ หรือทดลองผลักประตูซ้ำ ๆ ให้ทำตามลำดับสั้น ๆ คือ ปลดเข็มขัดนิรภัย เปิดกระจกด้านข้าง และออกจากรถ หากมีเด็ก ให้ปลดสายรัดและส่งเด็กออกทางหน้าต่างก่อน แล้วผู้ใหญ่ตามออกไป

กระจกไฟฟ้าไม่ได้เสียทันทีเสมอไป จึงควรกดเปิดทันทีแม้น้ำจะเริ่มเข้ารถแล้ว แต่เมื่อระดับน้ำขึ้นมาถึงแนวหน้าต่าง แรงดันอาจทำให้กระจกเลื่อนลงไม่ได้อีก การเปิดช่องทางออกเร็ว แม้น้ำจะไหลเข้ามาไวขึ้น ก็ยังปลอดภัยกว่าการรอให้รถจมลึกและเสียทิศทาง

ถ้ากระจกไม่ลง อย่าคิดว่าทุบกระจกทุกบานได้เหมือนกัน

ทางเลือกถัดมาคือใช้อุปกรณ์ฉุกเฉินสำหรับตัดเข็มขัดและเจาะกระจก โดยเล็งกระจกข้างชนิดเทมเปอร์ที่มุมกระจก ไม่ใช่กลางบาน กระจกหน้ารถเป็นกระจกลามิเนตและมักแตกเป็นรอยร้าวแต่ยังยึดติดกันอยู่ จึงไม่ใช่ช่องทางหนีที่เหมาะสม กระจกข้างของรถรุ่นใหม่บางคันก็เป็นลามิเนตเช่นกัน ซึ่งเครื่องมือแบบทั่วไปอาจทำให้ร้าวแต่ไม่ทะลุ

ก้านพนักพิงศีรษะมักถูกบอกต่อว่าใช้ทุบกระจกได้ แต่ผลทดสอบของ AAA ระบุว่าอุปกรณ์ที่หาได้ในรถหรือของใช้ทั่วไปไม่ควรถูกคาดหวังให้ใช้แทนเครื่องมือฉุกเฉินโดยเฉพาะ วิธีเตรียมตัวที่น่าเชื่อถือกว่าคือเช็กชนิดกระจกของรถล่วงหน้า และติดเครื่องมือแบบสปริงพร้อมที่ตัดเข็มขัดไว้ในตำแหน่งที่เอื้อมถึงจากเบาะคนขับ

แล้วรอให้น้ำเต็มรถเพื่อเปิดประตูได้ไหม

ในทางฟิสิกส์ เมื่อมีน้ำเข้าห้องโดยสารมากพอ ความต่างของแรงดันระหว่างด้านในกับด้านนอกจะลดลง ประตูจึงอาจเปิดได้ง่ายขึ้น นั่นอธิบายว่าทำไมคำแนะนำเก่าบางแห่งพูดถึงการรอให้น้ำสูงถึงอกหรือคอแล้วสูดลมหายใจก่อนเปิดประตู

แต่ไม่ควรเลือกวิธีนี้เป็นแผนหลักเด็ดขาด เพราะต้องยอมปล่อยให้รถจมและเสี่ยงต่อการสำลักน้ำ หลงทิศ ติดเข็มขัด หรือเปิดประตูไม่ทัน แหล่งคำแนะนำด้านความปลอดภัยฉบับใหม่ของ AAA จึงเตือนชัดว่าอย่ารอให้รถเต็มน้ำเพื่อหวังให้แรงดันเท่ากัน ให้หนีผ่านหน้าต่างในช่วงแรกก่อนเสมอ การรอจนรถเต็มน้ำเป็นเพียงทางเลือกสุดท้ายเมื่อไม่มีช่องทางอื่นและผู้โดยสารยังมีสติพอจะควบคุมลมหายใจได้

หลังออกจากรถ ให้มองฟองอากาศเพื่อหาทิศขึ้นสู่ผิวน้ำ ว่ายออกจากตัวรถและกระแสน้ำให้ไกลที่สุดก่อนขอความช่วยเหลือ ที่สำคัญที่สุดคืออย่าขับฝ่าทางน้ำหลากหรือน้ำท่วมที่ประเมินความลึกไม่ได้ เพราะการไม่ให้รถตกน้ำตั้งแต่ต้นยังเป็นวิธีที่ปลอดภัยที่สุด

จำเป็นประโยคเดียว: รถตกน้ำ อย่าผลักประตู — ปลดเข็มขัด เปิดหรือทำลายกระจกข้างที่เหมาะสม แล้วออกทันที