กำแพงกระสอบทรายช่วยบ้านรับมือน้ำท่วมได้อย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

พอน้ำเริ่มไหลเข้าซอย หลายบ้านจะรีบเรียงกระสอบทรายขวางประตูแล้วหวังให้พื้นในบ้านแห้งสนิท แต่ผ่านไปสักพักกลับเห็นน้ำค่อย ๆ ปริ่มเข้ามาตามรอยต่อ บางคนจึงคิดว่าก่อไม่ดี ทั้งที่ธรรมชาติของกระสอบทรายเองไม่ได้ถูกสร้างมาให้เป็นผนึกกันน้ำแบบประตูยางหรือผนังคอนกรีต

กระสอบที่บรรจุทรายและวางสลับรอยต่อจะสร้างแนวกั้นชั่วคราว ลดระดับและความเร็วของน้ำที่พุ่งเข้าหาทางเข้า หน่วยงานดับเพลิงลอสแอนเจลิสแนะนำให้ใช้กระสอบทรายเพื่อ เบนทางน้ำที่เคลื่อนที่ ออกจากตัวอาคาร มากกว่าจะพยายามกักน้ำทั้งหมดไว้ด้านเดียว

น้ำยังซึมได้ เพราะแนวกั้นมีรอยต่อ

เนื้อผ้ากระสอบ ร่องระหว่างถุง และช่องเล็ก ๆ ระหว่างกระสอบกับพื้น ล้วนเปิดทางให้น้ำค่อย ๆ ซึมผ่านได้ โดยเฉพาะเมื่อน้ำภายนอกสูงอยู่นาน แรงดันน้ำจะดันให้เกิดน้ำซึมตามขอบประตูและพื้นบ้านได้ จึงไม่ควรมองกำแพงกระสอบทรายเป็นระบบกันน้ำร้อยเปอร์เซ็นต์

สิ่งที่มันทำได้ดีคือซื้อเวลา ลดแรงกระแทกของกระแสน้ำ และบังคับให้น้ำจำนวนมากไหลอ้อมไปทางอื่น ถ้าน้ำพาใบไม้ กิ่งไม้ เศษขยะ หรือดินตะกอนมากับกระแส สิ่งเหล่านี้มักกองอยู่ด้านนอกของแนวกระสอบ ทำให้ของชิ้นใหญ่เข้าไปถึงประตูยากขึ้น

กระสอบทรายไม่ใช่เครื่องกรองน้ำเสีย

คำว่า “ดักโคลน” ใช้อธิบายภาพที่เห็นได้บางส่วน แต่ไม่ควรตีความว่ากระสอบทรายทำน้ำท่วมให้สะอาดหรือปลอดภัย น้ำที่ซึมผ่านยังอาจมีตะกอน เชื้อโรค และสารปนเปื้อนอยู่ได้ หน้าที่หลักจึงเป็นแนวชะลอและเบนทางน้ำ ส่วนการจัดการน้ำที่ลอดเข้ามาต้องทำแยกต่างหาก

บ้านที่ตั้งรับน้ำท่วมจึงมักต้องมีเครื่องสูบน้ำคอยลดระดับน้ำด้านใน ตรวจแนวกั้นเป็นระยะ และเก็บของสำคัญให้สูงกว่าระดับน้ำที่คาดไว้ การสูบออกทันทีช่วยลดเวลาที่พื้น ผนัง และอุปกรณ์ไฟฟ้าต้องสัมผัสน้ำสกปรก

พลาสติกช่วยลดการรั่วได้มากกว่ากระสอบล้วน

แนวทางของเมืองคาลเวิร์ต รัฐเคนทักกี ระบุชัดว่ากระสอบทรายไม่กันน้ำ และแนะนำให้ปูแผ่นพลาสติกก่อนวางกระสอบเป็นชั้นสลับกัน แผ่นพลาสติกทำหน้าที่ลดทางซึมตรงรอยต่อ ส่วนกระสอบทรายทำหน้าที่กดและยึดแผ่นนั้นให้อยู่กับที่

การวางถุงให้ชิด สลับรอยต่อ และกดให้แน่นจึงสำคัญมาก ถุงที่ยัดทรายจนแข็งเกินไปจะจัดทรงยากและเหลือช่องว่าง ขณะที่แนวกั้นสูงเกินจำเป็นแต่ฐานแคบอาจเสียทรงเมื่อถูกน้ำดัน

สรุปแล้ว กำแพงกระสอบทรายมีประโยชน์มากในช่วงฉุกเฉิน แต่ทำงานแบบ ชะลอ เบนทาง และดักเศษวัสดุจากกระแสน้ำ ไม่ใช่ปิดผนึกน้ำให้หายไปทั้งหมด ใช้ร่วมกับแผ่นพลาสติก เครื่องสูบน้ำ และการเฝ้าดูระดับน้ำ จึงจะช่วยลดความเสียหายภายในบ้านได้จริง