แผ่นดินไหวในตึกสูงควรทำอะไรก่อนลงบันได

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

แรงสั่นสะเทือนเริ่มจากแกว่งเบา ๆ จนแก้วน้ำบนโต๊ะกระเพื่อม เก้าอี้เลื่อน และคนทั้งชั้นลุกพรวดไปทางประตูหนีไฟ สัญชาตญาณอยากลงจากชั้น 20 ให้เร็วที่สุดเกิดขึ้นได้ทันที แต่ช่วงที่อาคารยังโยกอยู่ การวิ่งกรูไปยังบันไดทำให้เสี่ยงล้ม ชนกัน หรือโดนกระจกและสิ่งของร่วงหล่นระหว่างทาง

คำแนะนำสำหรับคนที่อยู่ในอาคารคืออยู่ในอาคารก่อน แล้วทำ Drop, Cover, Hold On จนแรงสั่นสะเทือนหยุด ไม่ใช่วิ่งลงบันไดทันที สำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐฯ และ CDC ระบุชัดว่า หากอยู่ในตึกสูงให้หลบห่างจากหน้าต่างและผนังด้านนอก หมอบ ป้องกันศีรษะและคอ และยึดที่กำบังไว้

Drop คือย่อตัวลงสู่พื้นหรืออยู่ในท่าต่ำ เพื่อไม่ให้เสียหลักจากแรงโยก Cover คือหลบใต้โต๊ะหรือโต๊ะทำงานที่แข็งแรงถ้าอยู่ใกล้เพียงไม่กี่ก้าว ใช้แขนและมือป้องกันศีรษะกับต้นคอ Hold On คือจับขาโต๊ะหรือยึดที่กำบังไว้ เพราะโต๊ะอาจขยับตามแรงสั่นได้

เหตุผลหลักไม่ใช่เพราะบันไดหนีไฟของทุกตึกเป็นจุดที่พังง่ายที่สุด ข้ออ้างแบบนั้นเหมารวมเกินจริงและไม่มีคำแนะนำทางการรองรับ แต่การเคลื่อนที่ระหว่างที่พื้นสั่นเพิ่มโอกาสบาดเจ็บอย่างชัดเจน OSHA ระบุว่าคนที่ขยับแม้ระยะสั้นระหว่างแรงสั่นมีความเสี่ยงบาดเจ็บสูงขึ้น ส่วนสาเหตุการบาดเจ็บที่พบมากในการสั่นไหวมักมาจากสิ่งของตก หล่น หรือถูกเหวี่ยงใส่คน

ถ้าไม่มีโต๊ะแข็งแรงอยู่ใกล้ อย่าวิ่งข้ามห้องเพื่อหาโต๊ะ ให้หมอบต่ำใกล้ผนังด้านในหรือข้างเฟอร์นิเจอร์เตี้ยที่ไม่น่าล้ม แล้วใช้แขนปิดศีรษะและคอ หลีกหน้าต่าง กระจก ตู้สูง ชั้นวางของ โคมไฟแขวน และของหนักที่อาจหล่นลงมา ประตูหรือวงกบประตูไม่ใช่จุดกำบังมาตรฐานสำหรับอาคารสมัยใหม่

ผู้ที่นั่งรถเข็น ใช้ไม้เท้า หรือไม่สามารถลงพื้นได้ ไม่ต้องฝืนลุกหรือย้ายไกล ให้ล็อกรถเข็นหากทำได้ อยู่ในท่าที่มั่นคงที่สุด แล้วใช้มือ หนังสือ หรือหมอนป้องกันศีรษะและคอ เป้าหมายคือกันการล้มและกันวัตถุหล่นใส่ ไม่ใช่ไปถึงทางออกให้ไวที่สุด

เมื่อแรงสั่นหยุดแล้ว ค่อยประเมินรอบตัว ฟังประกาศของอาคาร และออกจากพื้นที่อย่างมีสติหากมีคำสั่งอพยพหรือเห็นความเสียหาย ระหว่างอพยพให้ใช้บันไดแทนลิฟต์ ระวังเศษกระจก สิ่งของตกค้าง และเตรียมกลับไปหมอบป้องกันตัวหากเกิดอาฟเตอร์ช็อก การจำลำดับสั้น ๆ ว่า หมอบ–กำบัง–ยึดไว้ แล้วค่อยอพยพ ช่วยตัดสินใจได้ทันก่อนความตื่นตระหนกพาไปเสี่ยง