เจอหมีควรแกล้งตายหรือสู้กลับ ทำไมคำแนะนำนี้ใช้ไม่ได้ทุกครั้ง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เสียงกิ่งไม้หักในป่าทำให้คนเดินเขาหยุดนิ่ง หมีตัวหนึ่งโผล่จากแนวไม้ ความเชื่อที่หลายคนจำได้ทันทีคือ “นอนแกล้งตายไว้ก่อน” แต่ประโยคเดียวนี้อันตราย เพราะการรับมือขึ้นกับทั้งชนิดของหมีและลักษณะการเผชิญหน้า ไม่ใช่ใช้สูตรเดียวกับทุกตัว

หน่วยอุทยานแห่งชาติสหรัฐฯ ระบุชัดว่า การพบหมีส่วนใหญ่จบลงโดยไม่มีใครบาดเจ็บ สิ่งแรกที่ควรทำคือสงบสติ ไม่วิ่ง ไม่กรีดร้อง ไม่เข้าใกล้ และค่อย ๆ ถอยออกด้านข้างเมื่อมีทาง หมีอาจยืนสองขาเพื่อดูหรือดมให้ชัดขึ้น ซึ่งมักเป็นความอยากรู้ ไม่ได้แปลว่าจะพุ่งใส่เสมอไป

หมีสีน้ำตาลหรือกริซลี: แกล้งตายใช้ในกรณีถูกโจมตีเชิงป้องกัน

หมีสีน้ำตาลและหมีกรูซลีอาจตอบโต้หนักเมื่อมันตกใจ รู้สึกว่าลูกหรือแหล่งอาหารถูกคุกคาม หากถูกโจมตีแล้ว เจ้าหน้าที่อุทยานแนะนำให้คว่ำหน้า กอดคอไว้ด้วยมือ กางขาเพื่อไม่ให้ถูกพลิกง่าย และสะพายเป้ไว้เพื่อช่วยป้องกันหลัง อยู่นิ่งจนหมีออกจากพื้นที่

นี่ไม่ใช่ท่าที่ควรทำทันทีที่มองเห็นหมี และไม่ใช่คาถาหยุดการโจมตี ถ้าการโจมตีไม่หยุดหรือยืดเยื้อ ให้สู้กลับเต็มที่ ใช้สิ่งที่มีตีบริเวณหน้าและจมูกของมัน

เหตุผลสำคัญอยู่ที่แรงจูงใจ หมีแม่ที่มีลูกอยู่ใกล้ ๆ อาจมองคนเป็นภัยแล้วพยายามกำจัดภัยนั้นออกจากระยะ ไม่ได้กำลังล่าอาหาร การนอนนิ่งในเหตุลักษณะนี้อาจทำให้มันหยุดเมื่อเห็นว่าเราไม่เป็นภัยแล้ว แต่การเข้าไประหว่างแม่กับลูก หรือพยายามถ่ายภาพใกล้ ๆ จะเพิ่มความเสี่ยงทันที

หมีดำ: ถ้าถูกโจมตี ห้ามนอนแกล้งตาย

กรณีหมีดำต่างออกไป หากมันโจมตี อย่าแกล้งตาย ให้หนีเข้ารถหรืออาคารหากทำได้ ถ้าหนีไม่ได้ ให้สู้กลับ ใช้ไม้ ก้อนหิน เป้ หรือสิ่งของใกล้มือ โจมตีหน้าและจมูกของมัน เจ้าหน้าที่แยกคำแนะนำนี้ไว้ชัดเจน เพราะการปล่อยตัวนิ่งอาจเปิดโอกาสให้การโจมตีดำเนินต่อไป

ไม่ได้แปลว่าหมีดำทุกตัวที่เข้ามาใกล้ “จะกินคน” หมีแต่ละตัวมีพฤติกรรมต่างกัน และการโจมตีมนุษย์พบไม่บ่อย แต่เหตุที่หมีสะกดรอยตามแล้วโจมตี หรือบุกโจมตีเต็นท์ เป็นสัญญาณที่ต้องสู้กลับ ไม่ว่าหมีจะเป็นชนิดใด เพราะมีโอกาสเป็นการมองคนเป็นเหยื่อหรือแหล่งอาหาร

สีขนอย่างเดียวก็ยังไม่พอ

อย่าตัดสินชนิดจากสีขนเพียงอย่างเดียว เพราะหมีดำอาจมีขนสีน้ำตาลอ่อนหรือสีอบเชยได้ และหมีสีน้ำตาลก็มีเฉดขนหลากหลาย ก่อนเข้าพื้นที่ที่มีหมี ควรดูข้อมูลของอุทยานหรือเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นว่ามีหมีชนิดใดอยู่ในพื้นที่นั้น แล้วจำวิธีรับมือให้ตรงกับพื้นที่จริง

สิ่งที่ใช้ได้แทบทุกสถานการณ์คือทำให้หมีรู้ว่าเราเป็นมนุษย์ด้วยน้ำเสียงสงบ รักษาระยะ ปล่อยทางหนีให้มัน ไม่วิ่ง ไม่ปีนต้นไม้ และเก็บอาหารให้พ้นมือหมี การเดินเป็นกลุ่มช่วยให้หมีรับรู้การมาของคนได้เร็วขึ้นและมักหลีกเลี่ยงการเผชิญหน้า

สเปรย์สำหรับหมีที่ผ่านมาตรฐานและพกในตำแหน่งหยิบใช้ได้ทันทีเป็นอุปกรณ์ที่หน่วยอุทยานระบุว่าช่วยหยุดพฤติกรรมก้าวร้าวได้ดี แต่ต้องตรวจว่าพื้นที่อนุญาตหรือแนะนำให้ใช้หรือไม่ ความรู้ที่ควรจำจึงไม่ใช่ “เจอหมีให้แกล้งตาย” หากเป็น “อย่าวิ่ง ประเมินชนิดและพฤติกรรม ถ้าถูกหมีดำหรือหมีที่ล่าเหยื่อโจมตีให้สู้กลับ ส่วนการแกล้งตายมีไว้สำหรับการถูกหมีสีน้ำตาลโจมตีเชิงป้องกันเท่านั้น”