ลูกบิดประตูร้อนตอนเกิดเพลิงไหม้บอกอะไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เสียงสัญญาณเตือนดังขึ้นในตึกสูง กลิ่นไหม้เริ่มลอดเข้าห้อง สัญชาตญาณแรกของคนส่วนใหญ่คือรีบคว้ากุญแจแล้วเปิดประตูวิ่งออกไป แต่จุดที่ต้องหยุดคิดอยู่ตรงหน้าประตูนั้นเอง เพราะสิ่งที่อยู่อีกฝั่งอาจอันตรายกว่าการอยู่ในห้องชั่วคราว

ก่อนเปิดประตู ให้ใช้หลังมือแตะลูกบิดหรือผิวบานประตูอย่างระวัง ถ้าร้อนผิดปกติ ห้ามเปิดประตูบานนั้น ความร้อนเป็นสัญญาณว่าอีกด้านอาจมีเพลิง ควันร้อน หรือก๊าซจากการเผาไหม้สะสมอยู่จนทางออกไม่ปลอดภัย การเปิดประตูจะทำให้ควันและความร้อนไหลเข้าห้องได้ทันที

ประตูร้อนไม่ได้แปลว่าให้รอเฉย ๆ

การไม่เปิดประตูคือการตัดสินใจเพื่อซื้อเวลา ไม่ใช่การซ่อนตัวแล้วหวังว่าใครจะเห็นเอง ปิดประตูให้สนิท โทรแจ้งเหตุฉุกเฉินหรือแจ้งนิติบุคคล บอกชื่ออาคาร ชั้น เลขห้อง จำนวนคนในห้อง และอาการของผู้ที่ติดอยู่ให้ชัดเจน หากอยู่ในประเทศไทย โทร 199 ได้สำหรับเหตุเพลิงไหม้

ถ้ามีควันลอดตามร่องประตู ให้ใช้ผ้าชุบน้ำหมาด ๆ อุดช่องด้านล่างและรอยรั่วเท่าที่ทำได้ โดยต้องไม่เสียเวลาจนลืมโทรแจ้งเหตุ ประตูที่ปิดอยู่ทำหน้าที่เป็นแนวกั้นควันและความร้อน การแง้มประตูเพื่อชะโงกดู แม้เพียงนิดเดียว อาจทำให้สภาพในห้องเปลี่ยนเร็วมาก

ถ้าประตูไม่ร้อน ออกได้เลยหรือไม่

ยังต้องเปิดอย่างระวัง ยืนเยื้องจากแนวบานประตู ใช้มือจับลูกบิด เปิดเพียงรอยแคบ ๆ เพื่อดูว่ามีควันหนา ความร้อน หรือเปลวไฟอยู่ทางเดินหรือไม่ ถ้าทางเดินปลอดภัยพอจึงปิดประตูห้องตามหลังและใช้บันไดหนีไฟ อย่าใช้ลิฟต์ในเหตุเพลิงไหม้

กรณีไฟอยู่ในห้องของตัวเอง หลักคือออกจากห้องทันทีหากเส้นทางออกปลอดภัยพอ แล้วปิดประตูตามหลังเพื่อลดการลามของควันและไฟ ส่วนกรณีไฟเกิดที่อื่นในอาคาร ห้องพักที่ปิดสนิทอาจปลอดภัยกว่าการเปิดประตูออกไปเจอควันในโถงทางเดิน จึงต้องประเมินจากประตูและสภาพทางออก ไม่ใช่ตัดสินใจจากเสียงคนวิ่งหรือข่าวลือในแชตกลุ่ม

หน้าต่างและระเบียงใช้แจ้งตำแหน่ง ไม่ใช่ทางหนี

เมื่อออกจากห้องไม่ได้ ให้ไปยังจุดที่อากาศสะอาดกว่าและโทรย้ำตำแหน่งกับเจ้าหน้าที่ ใช้หน้าต่างหรือระเบียงเพื่อให้เจ้าหน้าที่เห็นหรือรับสัญญาณได้ง่ายขึ้นตามสภาพของอาคาร แต่ห้ามปีนออกนอกอาคาร กระโดด หรือพยายามลงจากระเบียงเอง

ถ้าควันเข้ามาในห้องมาก ให้ก้มตัวต่ำเพื่อลดการสูดควันในระดับสูง และใช้โทรศัพท์สื่อสารข้อมูลที่จำเป็นเป็นระยะ อย่าเสียแบตเตอรี่ไปกับการถ่ายทอดสดหรือโทรหาหลายคนพร้อมกันจนสายฉุกเฉินติดต่อไม่ได้

สิ่งที่ควรจำให้ขึ้นใจ

• ลูกบิดหรือบานประตูร้อน: อย่าเปิด ปิดประตูให้สนิท แล้วโทรแจ้งตำแหน่ง

• ประตูไม่ร้อน: เปิดเพียงเล็กน้อยเพื่อตรวจควันและความร้อนก่อนออก

• ทางออกปลอดภัย: ใช้บันไดหนีไฟ ปิดประตูห้องตามหลัง และไม่ใช้ลิฟต์

• ออกไม่ได้: ลดควันที่เข้าห้อง แจ้งชั้นและเลขห้อง รอคำสั่งจากเจ้าหน้าที่

สภากาชาดอเมริกันระบุว่าเหตุไฟไหม้ในบ้านอาจมีเวลาให้อพยพเพียงราว 2 นาทีหลังเริ่มเกิดเพลิง จึงควรซ้อมแผนหนีไฟ รู้ตำแหน่งบันไดหนีไฟ และตรวจอุปกรณ์แจ้งเหตุของที่พักไว้ล่วงหน้า ความรู้เรื่องลูกบิดร้อนมีประโยชน์ในวินาทีคับขัน แต่แผนของอาคารและคำสั่งเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ต้องมาก่อนเสมอ