ได้กลิ่นแก๊สรั่วในบ้าน ต้องออกไปโทรศัพท์ข้างนอกก่อน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

กลิ่นฉุนคล้ายไข่เน่าในครัวอาจทำให้คนรีบคว้ามือถือโทรหาใครสักคน หรือเอื้อมมือกดสวิตช์ไฟเพื่อมองหาต้นตอ แต่ในพื้นที่ที่อาจมีก๊าซเชื้อเพลิงหรือไอระเหยไวไฟสะสมอยู่ การกระทำเล็กน้อยนี้เพิ่มความเสี่ยงโดยไม่จำเป็น

สิ่งที่ต้องทำก่อนคือออกจากบริเวณนั้นไปยังที่โล่ง แล้วจึงโทรแจ้งเหตุ ไม่เปิดหรือปิดไฟ ไม่เสียบหรือถอดปลั๊ก ไม่กดสวิตช์พัดลม ไม่สตาร์ทรถใกล้จุดรั่ว และไม่ใช้โทรศัพท์ขณะยังอยู่ในบ้านหรือจุดที่มีกลิ่นก๊าซ

เหตุใดสวิตช์และอุปกรณ์ไฟฟ้าจึงเสี่ยง

ก๊าซหุงต้มและก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิง หากรั่วออกมาผสมกับอากาศในสัดส่วนที่ติดไฟได้ ก็ต้องการเพียงแหล่งจุดติดไฟขนาดเล็กเพื่อเกิดเพลิงไหม้หรือระเบิดได้ การเปิด-ปิดวงจรไฟฟ้าบางชนิดอาจเกิดประกายที่มองไม่เห็น จึงไม่มีใครควรทดลองเปิดไฟหรือเปิดพัดลมเพื่อ “ไล่ก๊าซ” เอง

ประเด็นไม่ใช่ว่ามือถือทุกเครื่องจะทำให้เกิดประกายทุกครั้ง แต่เมื่อยังไม่รู้ว่าก๊าซสะสมมากเพียงใด แนวทางปลอดภัยคืออย่าใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในเขตเสี่ยง หน่วยงาน PHMSA ของสหรัฐฯ และ WorkSafe นิวซีแลนด์ต่างระบุชัดว่า ไม่ควรใช้โทรศัพท์หรือสวิตช์ไฟเมื่อสงสัยว่าก๊าซรั่ว

ลำดับที่ควรทำเมื่อสงสัยว่ามีแก๊สรั่ว

• หยุดใช้เปลวไฟทันที ห้ามจุดไฟแช็ก สูบบุหรี่ หรือเปิดเตาเพิ่ม

• อย่าแตะสวิตช์ เครื่องใช้ไฟฟ้า ปลั๊ก กริ่งประตู หรือโทรศัพท์ในบริเวณนั้น

• ถ้าวาล์วถังก๊าซอยู่ใกล้และปิดได้ทันทีโดยไม่ต้องผ่านพื้นที่ที่มีกลิ่นเข้มข้น สามารถปิดด้วยมือได้ แต่ห้ามเสี่ยงเข้าไปค้นหาหรือซ่อมจุดรั่วเอง

หากทำได้โดยปลอดภัยระหว่างทางออก ให้เปิดประตูหรือหน้าต่างด้วยมือเพื่อให้อากาศถ่ายเท แต่การออกจากบ้านต้องมาก่อนเสมอ อย่าอยู่รอเปิดทุกบาน และอย่ากลับเข้าไปเพียงเพื่อระบายอากาศหรือเก็บของ

โทรแจ้งจากจุดที่ปลอดภัย

เมื่ออยู่กลางแจ้งและห่างจากตัวอาคารแล้ว ให้โทรแจ้ง 199 หรือ 191 รวมถึงผู้ให้บริการก๊าซตามความเหมาะสม บอกว่ามีกลิ่นก๊าซหรือสงสัยการรั่วไหล และกันคนอื่นออกจากพื้นที่ อย่าเปิดใช้งานก๊าซหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าอีก จนกว่าช่างผู้ชำนาญหรือเจ้าหน้าที่จะตรวจสอบว่าใช้งานได้อย่างปลอดภัย

คำแนะนำนี้ใช้กับก๊าซเชื้อเพลิงและไอระเหยไวไฟเป็นหลัก หากเป็นสารเคมีที่ไม่ทราบชนิด มีควันฉุน แสบตา เวียนศีรษะ หรือมีผู้หมดสติ ให้รีบออกไปอยู่เหนือลมหรือพื้นที่อากาศบริสุทธิ์ ไม่ย้อนกลับไปช่วยโดยไม่มีอุปกรณ์ป้องกัน แล้วแจ้งเจ้าหน้าที่จากภายนอกทันที

ในเหตุสงสัยก๊าซรั่ว การออกจากจุดเสี่ยงโดยไม่สร้างประกายคือการตัดสินใจที่สำคัญที่สุด ส่วนการโทรศัพท์และการตรวจหาสาเหตุ รอทำหลังจากอยู่ในที่ปลอดภัยแล้ว