ห้องใต้ดินยังปลอดภัยไหมเมื่อทอร์นาโดเข้าใกล้บ้าน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เสียงเตือนภัยดังขึ้น ข้างนอกฝนสาดจนมองแทบไม่เห็นบ้านฝั่งตรงข้าม และมีเมฆรูปกรวยกำลังเคลื่อนเข้ามา สิ่งที่ต้องทำในช่วงเวลาแบบนี้คือไปยังจุดหลบภัยที่กำหนดไว้ทันที ไม่ใช่ยืนมองพายุหรือวิ่งหาที่ใหม่ตอนลมเริ่มแรง

มีข้อความส่งต่อกันว่า บ้านไม้หรือบ้านโครงสร้างเบาไม่ควรลงห้องใต้ดิน เพราะตัวบ้านอาจพังและเศษซากจะปิดทางออกจนคนข้างในติดอยู่ ข้อความนี้ทำให้หลายคนเข้าใจผิดจนเลือกจุดที่เสี่ยงกว่า ทั้งที่แนวทางของหน่วยงานอุตุนิยมวิทยาสหรัฐฯ ยังระบุให้ห้องใต้ดินเป็นจุดหลบภัยอันดับต้น ๆ ในบ้านที่มีห้องใต้ดิน

จุดเสี่ยงหลักไม่ใช่ห้องใต้ดิน

ทอร์นาโดสามารถพัดสิ่งของให้กลายเป็นวัตถุพุ่งชนได้ ตั้งแต่เศษไม้ กระจก กระเบื้อง ไปจนถึงชิ้นส่วนของอาคาร คนจึงต้องลดโอกาสถูกเศษซากปลิวใส่ และเพิ่มจำนวนผนังที่คั่นระหว่างตัวเองกับภายนอก ห้องใต้ดินอยู่ต่ำกว่าระดับพื้นดิน จึงช่วยลดการสัมผัสแรงลมและเศษวัตถุได้มากกว่าห้องชั้นบนหรือห้องริมบ้าน

อันตรายจากซากถล่มมีอยู่จริงในพายุรุนแรง แต่ไม่ใช่เหตุผลให้ตัดห้องใต้ดินออกจากแผนหลบภัยทั้งหมด ทางเลือกที่ปลอดภัยกว่าคือเลือกมุมด้านในของห้องใต้ดิน อยู่ใต้โต๊ะหรือโครงสร้างที่แข็งแรง และป้องกันศีรษะกับลำตัวด้วยผ้าห่ม หมอน เบาะ หรือที่นอนหนา ๆ

ถ้าไม่มีห้องใต้ดิน ให้เลือกห้องเล็กด้านในชั้นล่าง

บ้านที่ไม่มีห้องใต้ดินควรไปยังห้องขนาดเล็กซึ่งอยู่กลางอาคารและอยู่ชั้นล่างสุด เช่น ห้องน้ำ ห้องเก็บของ ตู้เสื้อผ้า หรือโถงทางเดินด้านในที่ไม่มีหน้าต่าง ยิ่งมีผนังคั่นจากภายนอกหลายชั้นเท่าไร โอกาสเจอเศษกระจกและเศษวัสดุที่ปลิวเข้ามาก็ยิ่งลดลง

ห้องน้ำไม่ปลอดภัยเพราะชื่อห้อง แต่ปลอดภัยขึ้นได้เพราะบางหลังเป็นห้องเล็ก อยู่ด้านใน และไม่มีหน้าต่าง ถ้าห้องน้ำอยู่ติดผนังนอกบ้านหรือมีหน้าต่างบานใหญ่ ก็ไม่ใช่ตัวเลือกที่ดีเท่าห้องภายในที่มีผนังคั่นมากกว่า

เข้าไปแล้วให้หมอบต่ำ หันหน้าเข้าหาผนัง ป้องกันศีรษะและคอด้วยแขน มือ หมอน หรือที่นอน หลีกเลี่ยงการยืนใกล้ประตู หน้าต่าง และผนังด้านนอก อย่าเปิดประตูเพื่อดูพายุ เพราะเศษวัสดุอาจเข้ามาได้ทันที

บ้านเคลื่อนที่และบ้านยกพื้นต้องวางแผนต่างออกไป

สำหรับบ้านเคลื่อนที่หรือบ้านยกพื้น หน่วยงานพยากรณ์อากาศแนะนำให้ออกไปยังอาคารที่แข็งแรงกว่าหรือห้องนิรภัยก่อนพายุเข้า ไม่ควรรอจนเห็นกรวยลมอยู่ใกล้แล้วจึงออกเดินทาง เพราะช่วงนั้นอาจไม่มีเวลาไปถึงที่กำบังได้

แผนที่ใช้ได้จริงควรระบุไว้ล่วงหน้าว่าจะไปที่ใด เก็บรองเท้า ไฟฉาย โทรศัพท์ และหมวกกันกระแทกไว้ใกล้จุดหลบภัย ติดตามคำเตือนจากหน่วยงานท้องถิ่นและทำตามคำสั่งอพยพในพื้นที่ การเตรียมตำแหน่งไว้ก่อนทำให้ทุกคนย้ายตัวได้เร็วกว่าเวลาที่ต้องตัดสินใจท่ามกลางเสียงลมและไฟดับ

สรุปที่ตรงกับคำแนะนำความปลอดภัยคือ มีห้องใต้ดินให้ลงไปยังส่วนด้านในของห้องใต้ดิน ถ้าไม่มี ให้เลือกห้องเล็กด้านในชั้นล่างที่ไม่มีหน้าต่าง แล้วหมอบต่ำและป้องกันศีรษะด้วยวัสดุหนา ๆ การหลบอยู่กลางอาคารไม่ได้ทำให้ปลอดภัยสมบูรณ์ แต่ช่วยลดความเสี่ยงจากกระจกและเศษซากปลิวได้มากกว่าการอยู่ริมบ้านหรือชั้นบน