5 จังหวัดที่มีสัดส่วนประชากรตั้งถิ่นฐานในเขตเทศบาลสูงที่สุดในประเทศไทย

เคยสังเกตไหมครับว่า ทำไมบางจังหวัดเราขับรถไปทางไหนก็เจอแต่ตึกแถว อาคารพาณิชย์ และไฟจราจรติดกันทุกหัวมุมถนน ขณะที่บางจังหวัดขับรถออกนอกตัวเมืองเพียงไม่กี่นาที ก็กลายเป็นทุ่งนาและผืนป่ากว้างไกล? ปรากฏการณ์นี้อธิบายได้ด้วยดัชนีทางสถิติที่เรียกว่า "อัตราความเป็นเมือง" (Urbanization Rate) สัดส่วนประชากรที่ตั้งถิ่นฐานในเขตเทศบาล (นคร, เมือง, ตระกูล) คำนวณจากเปอร์เซ็นต์คนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่มีการบริหารจัดการแบบเมือง มีระบบสาธารณูปโภคแน่นหนา เทียบกับประชากรทั้งหมดในจังหวัด จังหวัดที่มีอัตราความเป็นเมืองสูง คือจังหวัดที่วิถีชีวิตเกษตรกรรมดั้งเดิมถูกกลืนหายไปจนกลายเป็นเมืองสมบูรณ์แบบ

อันดับ 5: สมุทรสาคร

จังหวัดชายทะเลอุตสาหกรรมติดกรุงเทพฯ การขยายตัวของโรงงานแปรรูปอาหารทะเลและหมู่บ้านจัดสรร ทำให้พื้นที่เกษตรกรรมดั้งเดิมอย่างสวนผลไม้ถูกเปลี่ยนสภาพเป็นเขตเมืองและเทศบาลเกือบทั้งหมด ประชากรส่วนใหญ่จึงอาศัยอยู่ในเขตเทศบาลหนาแน่น

อันดับ 4: สมุทรปราการ

เมืองอุตสาหกรรมขนาดยักษ์ที่ไร้พื้นที่ชนบทอย่างแท้จริง การเชื่อมต่อของถนนสายหลักและระบบรถไฟฟ้า ดันให้พื้นที่เกือบทั้งหมดของจังหวัดถูกยกฐานะเป็นเขตเทศบาลนครและเทศบาลเมืองเพื่อรองรับการอยู่อาศัยของแรงงาน

อันดับ 3: ภูเก็ต

จังหวัดเกาะศูนย์กลางการท่องเที่ยวระดับโลก ที่ดินเกือบทั้งหมดถูกพัฒนาเป็นโรงแรม คอนโดมิเนียม และย่านการค้า อัตราประชากรที่อาศัยอยู่ในเขตเทศบาลสูงติดอันดับต้นๆ ของประเทศ เนื่องจากไม่มีพื้นที่ทำนาหรือเกษตรกรรมแปลงใหญ่เหลืออยู่เลย

อันดับ 2: นนทบุรี

เมืองนอนขนาดยักษ์ปริมณฑลที่มีความหนาแน่นประชากรสูงที่สุดแห่งหนึ่งในไทย การขยายตัวของหมู่บ้านจัดสรรและคอนโดมิเนียมกลืนพื้นที่สวนนนท์ดั้งเดิมไปจนหมดสิ้น ส่งผลให้สัดส่วนประชากรอาศัยอยู่ในเขตเทศบาลนครและเทศบาลเมืองพุ่งสูงเกือบ 100%

อันดับ 1: กรุงเทพมหานคร

ครองอันดับหนึ่งจังหวัด (องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ) ที่ประชากรทั้งหมด 100% ตั้งถิ่นฐานอยู่ในเขตเมืองอย่างสมบูรณ์แบบ ไร้พื้นที่เขตปกครองส่วนตำบลดั้งเดิม กรุงเทพฯ กลายเป็นมหานครเดี่ยวขนาดยักษ์ที่โตเดี่ยว (Primate City) และเป็นศูนย์กลางทุกมิติของประเทศ

สิ่งที่ผมมองเห็นจากสถิติความเป็นเมืองนี้คือ "ความท้าทายในการจัดการสิ่งแวดล้อมเมือง" เมื่อเมืองโตเร็วเกินไป ปัญหาเกาะความร้อน (Urban Heat Island) ขยะมูลฝอย และการจัดการน้ำเสียจะกลายเป็นโจทย์ใหญ่ที่ต้องเร่งแก้ไข ความเป็นเมืองนำมาซึ่งความสะดวกสบาย แต่ก็ต้องแลกมาด้วยพื้นที่สีเขียวที่ลดลง แล้วจังหวัดที่คุณอยู่อาศัย มีความเป็นเมืองสูงหรือยังมีบรรยากาศชนบทให้สัมผัสอยู่ครับ?