กรุงเทพฯ เสี่ยงน้ำท่วมจากดินทรุดและน้ำทะเลสูง ต้องเร่งรับมือระยะยาว

กรุงเทพฯ เสี่ยงน้ำท่วมจากหลายปัจจัย ทั้งแผ่นดินทรุด ระดับน้ำทะเลสูงขึ้น และฝนที่แปรปรวน ปัญหาเหล่านี้ทำให้การรับมือของเมืองซับซ้อนขึ้น แต่ตัวเลขคาดการณ์ในอนาคตก็ต้องอ่านพร้อมเงื่อนไข ไม่ใช่เห็นคำว่า “พื้นที่เสี่ยง” แล้วสรุปว่าเมืองหลวงจะจมน้ำทั้งหมดอย่างแน่นอน SEI

สำหรับประเทศไทย กรุงเทพฯ ถือเป็นเมืองเศรษฐกิจขนาดใหญ่ของประเทศ ความเสี่ยงน้ำท่วมจึงไม่ได้กระทบเฉพาะบ้านเรือนและการเดินทางเท่านั้น ธนาคารโลก ระบุในรายงานเดือนมิถุนายน 2566 ว่า กรุงเทพฯ และอุตสาหกรรมส่งออกโดยรอบยังเปราะบางต่อน้ำท่วม แม้จะมีมาตรการป้องกันแล้วก็ตาม worldbank.org

ทั้งนี้ องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) เผยแพร่รายงานสถานะภูมิอากาศเอเชียปี 2566 เมื่อวันที่ 23 เมษายน 2567 โดยระบุว่า เอเชียเป็นภูมิภาคที่ได้รับผลกระทบจากภัยด้านอากาศ ภูมิอากาศ และน้ำมากที่สุดในโลกในปีนั้น น้ำท่วมและพายุเป็นภัยที่ก่อให้เกิดการสูญเสียชีวิตและความเสียหายทางเศรษฐกิจสูงที่สุดตามข้อมูลที่รายงาน อย่างไรก็ตาม ข้อมูลนี้เป็นภาพรวมระดับภูมิภาค ไม่ใช่การจัดอันดับว่ากรุงเทพฯ จะจมน้ำเป็นอันดับ 4 ของโลกในปี 2573 wmo.int

ส่วนปัญหาแผ่นดินทรุดนั้น สถาบันสิ่งแวดล้อมสตอกโฮล์ม (SEI) เคยเผยแพร่บทความเมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2562 อธิบายว่า การขยายตัวของเมืองร่วมกับแผ่นดินทรุดและสภาพอากาศที่คาดเดายาก เพิ่มความเปราะบางของกรุงเทพฯ พร้อมเสนอว่าพื้นที่ซึมน้ำได้ เช่น สวนสาธารณะ เป็นส่วนหนึ่งของแนวทางรับมือ SEI

สำหรับตัวเลข “ร้อยละ 96” ที่ชวนให้หลายคนกังวล ต้องดูให้ชัดว่ามาจากการประเมินอะไร ไทยพีบีเอส รายงานเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2564 โดยอ้างรายงานกรีนพีซเดือนมิถุนายนปีเดียวกันว่า มากกว่าร้อยละ 96 ของกรุงเทพฯ เป็นพื้นที่ลุ่มต่ำเสี่ยงน้ำท่วม ภายใต้สถานการณ์ระดับน้ำทะเลสุดขั้วและเหตุการณ์น้ำท่วมที่มีคาบอุบัติซ้ำ 10 ปีในการประเมินปี 2573 ข้อมูลนี้จึงไม่ใช่คำยืนยันว่าร้อยละ 96 ของกรุงเทพฯ จะจมถาวรในปี 2593 Thai PBS News ข่าวไทยพีบีเอส

อย่างไรก็ดี ปัญหานี้มีหนทางลดความเสี่ยง แต่ต้องทำอย่างต่อเนื่อง ธนาคารโลกเสนอให้ใช้ทั้งการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน ระบบเตือนภัย การปรับตัวของชุมชน และการควบคุมการใช้ที่ดินและน้ำ โดยประเมินความคุ้มค่าเพื่อเลือกมาตรการที่เหมาะสม ไม่ได้ฝากความหวังไว้กับโครงการขนาดใหญ่เพียงอย่างเดียว worldbank.org

สิ่งที่น่าจับตาจึงไม่ใช่แค่ว่ากรุงเทพฯ อยู่ในอันดับไหน แต่คือภาครัฐจะลดความเสี่ยงให้คนในพื้นที่ได้อย่างเป็นรูปธรรมแค่ไหน ก่อนที่ปัญหาจะหนักขึ้นจนกระทบชีวิตประจำวันมากกว่าเดิม