อาการแบบไหนที่ช่วยแยกไข้หวัดธรรมดาออกจากไข้หวัดใหญ่

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

วันที่เริ่มรู้สึกไม่สบาย หลายคนมีอาการคล้ายกันไปหมด ทั้งเจ็บคอ ไอ มีน้ำมูก และครั่นเนื้อครั่นตัว จึงเรียกรวม ๆ ว่า “เป็นหวัด” แล้วพักผ่อนรอดูอาการ แต่ไข้หวัดธรรมดากับไข้หวัดใหญ่ไม่ใช่โรคเดียวกัน แม้จะเริ่มจากระบบทางเดินหายใจเหมือนกันก็ตาม

จุดที่ใช้สังเกตได้มากที่สุดคือ ความเร็วและความหนักของอาการ ไข้หวัดธรรมดามักค่อย ๆ มา ขณะที่ไข้หวัดใหญ่มักทำให้รู้สึกป่วยขึ้นมาอย่างรวดเร็วในวันเดียวกัน อาการอย่างเดียวบอกชนิดไวรัสได้ไม่แน่นอนเสมอไป แต่รูปแบบนี้ช่วยให้ประเมินว่าเมื่อไรควรระวังมากขึ้นได้

ไข้หวัดธรรมดา: ป่วยแบบค่อยเป็นค่อยไป

ไข้หวัดธรรมดาเกิดได้จากไวรัสทางเดินหายใจหลายชนิด โดยไรโนไวรัสเป็นสาเหตุที่พบบ่อย อาการเด่นมักอยู่ที่จมูกและคอ เช่น น้ำมูกไหล คัดจมูก จาม เจ็บคอ หรือไอเล็กน้อย บางคนมีปวดเมื่อยและไข้ต่ำได้ แต่โดยทั่วไปอาการไม่หนักเท่าไข้หวัดใหญ่

ลักษณะที่คนจำนวนมากคุ้นเคยคือเริ่มระคายคอ ก่อนมีน้ำมูกหรือคัดจมูกตามมา แล้วค่อยรู้สึกเพลียขึ้น อาการมักพีกราว 2–3 วันหลังเริ่มป่วย และส่วนใหญ่ดีขึ้นภายในเวลาสั้น ๆ ถึงอย่างนั้น ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก ผู้มีโรคประจำตัว หรือผู้มีภูมิคุ้มกันต่ำก็อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ จึงไม่ควรมองว่าอาการหวัดทุกครั้งปลอดภัยเสมอ

ไข้หวัดใหญ่: มาเร็วและทำให้หมดแรงกว่า

ไข้หวัดใหญ่เกิดจากไวรัสอินฟลูเอนซา อาการมักเริ่มฉับพลันกว่า คนที่ตอนเช้ายังพอทำงานได้อาจมีไข้ หนาวสั่น ปวดหัว ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อและข้อ อ่อนเพลียมาก หรือไอแห้งเด่นชัดในเวลาต่อมา ความรู้สึกป่วยหนักทั้งตัวจึงเป็นสัญญาณที่พบได้บ่อยกว่าน้ำมูกเพียงอย่างเดียว

• เริ่มอาการ: หวัดธรรมดามักค่อย ๆ มา; ไข้หวัดใหญ่มักมาเร็ว

• ไข้และหนาวสั่น: ในหวัดธรรมดาพบน้อยกว่า; ในไข้หวัดใหญ่พบได้บ่อยกว่า

• ปวดเมื่อยและอ่อนเพลีย: หวัดธรรมดามักไม่มาก; ไข้หวัดใหญ่อาจรุนแรงจนต้องนอนพัก

• น้ำมูก คัดจมูก จาม: มักเด่นกว่าในหวัดธรรมดา

ไข้หวัดใหญ่ไม่ได้รุนแรงเท่ากันทุกคน และบางคนที่เป็นไข้หวัดใหญ่ก็ไม่มีไข้ได้ โดยเฉพาะผู้สูงอายุหรือผู้มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง ในทางกลับกัน ไวรัสอื่นรวมถึงโควิด-19 ก็ทำให้อาการคล้ายหวัดหรือคล้ายไข้หวัดใหญ่ได้ การเดาจากอาการจึงไม่ควรใช้แทนการตรวจเมื่อผลตรวจมีความสำคัญต่อการรักษาหรือการป้องกันคนรอบตัว

เมื่อไรควรพบแพทย์โดยเร็ว

หากหายใจลำบาก เจ็บหรือแน่นหน้าอก ซึม สับสน ดื่มน้ำไม่ได้ ปัสสาวะน้อยมาก อ่อนแรงผิดปกติ หรืออาการไข้และไอเคยดีขึ้นแล้วกลับแย่ลง ควรไปพบแพทย์ทันที ผู้ตั้งครรภ์ เด็กอายุน้อย ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีโรคปอด หอบหืด เบาหวาน หรือโรคหัวใจ ควรติดต่อแพทย์เร็วเมื่อสงสัยไข้หวัดใหญ่ เพราะยาต้านไวรัสให้ประโยชน์มากที่สุดเมื่อเริ่มใช้เร็วตามดุลยพินิจแพทย์

สรุปให้จำง่าย: น้ำมูกและคัดจมูกค่อย ๆ มา มักเอนเอียงไปทางไข้หวัดธรรมดา แต่ถ้าป่วยขึ้นมารวดเร็วพร้อมไข้ หนาวสั่น ปวดเมื่อยมาก และหมดแรง ควรนึกถึงไข้หวัดใหญ่ไว้ก่อน พักอยู่บ้าน ลดการใกล้ชิดผู้อื่น ล้างมือ และสวมหน้ากากเมื่อจำเป็นต้องอยู่ร่วมกับคนอื่น คือสิ่งที่ช่วยลดการแพร่เชื้อได้ทั้งสองกรณี