ทำไมการกลืนช่วยลดหูอื้อเวลาความสูงเปลี่ยน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เสียงเครื่องยนต์ยังดังเท่าเดิม แต่หูข้างหนึ่งกลับแน่นอื้อขึ้นเรื่อยๆ ราวกับมีอะไรดันอยู่ด้านใน อาการนี้เจอบ่อยตอนเครื่องบินไต่ระดับหรือลดระดับ รวมถึงเวลาขับรถขึ้นเขาสูงเร็วๆ

ต้นเหตุคือแรงดันอากาศด้านนอกเปลี่ยนเร็วกว่าที่หูชั้นกลางจะปรับตัวทัน แก้วหูเป็นแผ่นบางที่กั้นระหว่างช่องหูกับหูชั้นกลาง ถ้าแรงดันสองฝั่งไม่เท่ากัน แก้วหูจะถูกดันหรือดึง จึงเกิดความรู้สึกอื้อ แน่น ปวด หรือได้ยินเสียงเบาลงชั่วคราว

ท่อเล็กๆ ที่เชื่อมหูกับลำคอ

ด้านหลังโพรงจมูกมีทางเชื่อมไปยังหูชั้นกลางชื่อว่า ท่อยูสเตเชียน ปกติท่อนี้ไม่ได้เปิดค้างไว้ มันเปิดเป็นช่วงสั้นๆ ระหว่างการกลืน หาว หรือขยับกล้ามเนื้อบริเวณเพดานอ่อน หน้าที่ของมันคือให้อากาศเคลื่อนเข้าออก เพื่อปรับแรงดันทั้งสองด้านของแก้วหูให้สมดุล

เวลาขึ้นสูง ความดันภายนอกลดลง อากาศในหูชั้นกลางมีแนวโน้มขยายตัว การกลืนหรือเคี้ยวช่วยเปิดท่อให้อากาศระบายออกได้ ส่วนตอนเครื่องบินลดระดับ ความดันภายนอกสูงขึ้น หูชั้นกลางต้องรับอากาศเพิ่มผ่านท่อนี้ จึงเป็นช่วงที่หลายคนปวดหูมากกว่า

ทำไมเคี้ยวหมากฝรั่งจึงช่วยได้

หมากฝรั่งไม่ได้มีสารพิเศษที่รักษาหูอื้อ สิ่งที่ช่วยคือการเคี้ยวทำให้เกิดการกลืนซ้ำๆ ทุกครั้งที่กลืน กล้ามเนื้อบริเวณคอและเพดานปากจะช่วยดึงให้ท่อยูสเตเชียนเปิดชั่วครู่ อากาศจึงผ่านได้ดีขึ้น หลายคนจะได้ยินเสียง “ป๊อก” เบาๆ แล้วความแน่นลดลงทันที

การหาว ดื่มน้ำทีละน้อย หรือกลืนบ่อยๆ ให้ผลตามหลักเดียวกัน เด็กเล็กที่ยังกลืนเองไม่ถี่อาจรับนมหรือน้ำตามวัยในช่วงเครื่องขึ้นและลงได้ โดยควรทำตามคำแนะนำของผู้ดูแลและลูกเรือ

มีหวัดอยู่ หูอาจปรับแรงดันยากขึ้น

หวัด ภูมิแพ้ หรือคัดจมูกทำให้บริเวณปากท่อบวมและเปิดยาก อากาศจึงผ่านเข้าออกหูชั้นกลางไม่สะดวก ความต่างของแรงดันค้างอยู่นานขึ้น และเพิ่มโอกาสเกิดการบาดเจ็บจากความดันได้

อาการส่วนใหญ่จะดีขึ้นหลังแรงดันกลับสมดุล แต่ถ้าปวดมาก หูอื้อหรือได้ยินลดลงไม่หาย มีเลือดหรือน้ำไหลจากหู เวียนศีรษะรุนแรง หรือมีเสียงดังในหูต่อเนื่อง ควรพบแพทย์หู คอ จมูก เพราะอาจมีการบาดเจ็บของแก้วหูหรือหูชั้นในได้

สรุปคือ การกลืนไม่ได้ทำให้แรงดันภายนอกลดลง แต่มันเปิดทางลมเล็กๆ ให้หูชั้นกลางปรับแรงดันตามสภาพรอบตัวได้ทัน แก้วหูจึงกลับมาอยู่ในตำแหน่งปกติ และความอื้อแน่นก็ทุเลาลง