หัวจ่ายน้ำมันตัดเองได้อย่างไรเมื่อถังรถใกล้เต็ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เสียง “กึ๊ก!” ตอนเติมน้ำมันใกล้เต็ม มักเกิดขึ้นเร็วมากจนเหมือนหัวจ่ายรู้ระดับน้ำมันในถังรถ ทั้งที่ปลายหัวจ่ายไม่มีจอ ไม่มีแบตเตอรี่ และไม่มีสายไฟวิ่งไปบอกกลไกในมือเลย

จุดสำคัญอยู่ที่รูเล็กมากบริเวณใกล้ปลายท่อโลหะของหัวจ่าย รูนี้ไม่ได้มีไว้ให้น้ำมันไหลออก แต่เป็นช่องตรวจจับอากาศที่ต่อกับท่อเล็กภายในด้ามจับ

ระหว่างเติมน้ำมัน หัวจ่ายจะสร้างแรงดันต่ำจากทางเดินแคบภายใน เรียกหลักการนี้ว่า เวนจูรี อากาศจึงถูกดูดผ่านรูเล็กที่ปลายท่อเข้ามาตลอดเวลา ตราบใดที่รูยังโผล่อยู่เหนือผิวน้ำมัน อากาศยังไหลได้ กลไกก็ยังคงเปิดวาล์วหลักให้จ่ายน้ำมันต่อไป

เมื่อระดับน้ำมันในคอถังสูงขึ้นจนท่วมรูนั้น อากาศจะเข้าไม่ได้ทันที แรงดันต่ำในท่อและห้องไดอะแฟรมจึงเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ไดอะแฟรมซึ่งเป็นแผ่นยืดหยุ่นจะขยับไปปลดสลักที่ค้างไกหัวจ่ายอยู่

จากนั้นสปริงของวาล์วหลักจะดันให้วาล์วปิด เสียง “กึ๊ก!” ที่ได้ยินคือชุดสลักหลุดและกลไกคืนตัว น้ำมันจึงหยุดไหล แม้ผู้เติมจะยังจับไกหัวจ่ายอยู่ก็ตาม นี่คือระบบกลไกแรงดันและสปริง ไม่ใช่การวัดระดับน้ำมันด้วยชิปในหัวจ่าย

หัวจ่ายไม่ได้รอให้ถังเต็มเป๊ะ แต่มันตอบสนองเมื่อน้ำมันหรือฟองน้ำมันย้อนขึ้นมาปิดรูตรวจจับ จึงมีโอกาสตัดก่อนเต็มได้ หากคอถังแคบ น้ำมันเกิดฟองมาก หรือทิศทางการไหลปั่นป่วน ผู้ผลิตหัวจ่ายอธิบายว่าฟองสามารถไปปิดรูนี้ชั่วคราวและทำให้ตัดก่อนเวลาได้

เพราะเหตุนี้ หลังหัวจ่ายตัดครั้งแรกจึงไม่ควรฝืนบีบเติมต่อเพื่อให้ตัวเลขสูงขึ้น การเติมเกินอาจทำให้น้ำมันล้นหรือไหลเข้าระบบไอระเหยของรถได้ กลไกนี้ช่วยลดความเสี่ยงน้ำมันหกได้ดี แต่ไม่ใช่เหตุผลให้ปล่อยหัวจ่ายทิ้งไว้โดยไม่มีคนเฝ้า

สรุปคือ หัวจ่ายรู้จังหวะหยุดจาก รูดูดอากาศ + แรงดันต่ำ + ไดอะแฟรม + สปริง น้ำมันปิดรู อากาศหายไป แรงดันเปลี่ยน สลักหลุด และวาล์วปิดลงในลำดับเดียวกัน