“แกรนด์แคนยอนเมืองไทย” โบราณสถานธรรมชาติแห่งแม่น้ำโขง: ไขปริศนา “สามพันบก” รูยักษ์นับพันเกิดจากอะไร?

“แกรนด์แคนยอนเมืองไทย” โบราณสถานธรรมชาติแห่งแม่น้ำโขง: ไขปริศนา “สามพันบก” รูยักษ์นับพันเกิดจากอะไร?

ถ้าพูดถึงสถานที่ท่องเที่ยวทางธรรมชาติของไทยที่ให้ความรู้สึกเหมือนเราได้หลุดเข้าไปอยู่ในดาวดวงอื่น หรือฉากภาพยนตร์ไซไฟฮอลลีวูด เชื่อว่าชื่อของ “สามพันบก” แห่งอำเภอโพธิ์ไทร จังหวัดอุบลราชธานี จะต้องติดอันดับต้นๆ ในใจของใครหลายคนอย่างแน่นอน ด้วยกลุ่มหินทรายโผล่พ้นน้ำโขงที่มีรูปทรงแปลกตา ผาหินสูงชัน และที่น่าตื่นตาที่สุดคือ "รูยักษ์นับพัน" ที่กระจัดกระจายอยู่ทั่วลานหินกว้างใหญ่ไพศาล จนได้รับการขนานนามว่าเป็น “แกรนด์แคนยอนแห่งเมืองไทย”

แต่เคยสงสัยกันไหมครับว่า คำว่า "บก" แปลว่าอะไร? และรูยักษ์จำนวนนับไม่ถ้วนที่หยั่งลึกลงไปในเนื้อหินแข็งๆ เหล่านี้ เกิดขึ้นมาจากฝีมือของใครหรือพลังงานธรรมชาติแบบไหนกันแน่?

คำว่า “บก” ในภาษาลาวและภาษาอีสานท้องถิ่น ไม่ได้แปลว่าบกที่ตรงข้ามกับน้ำนะครับ แต่แปลว่า “แอ่ง” หรือ “รู” ดังนั้น คำว่า "สามพันบก" จึงมีความหมายตรงตัวว่า “สถานที่ที่มีแอ่งหินหรือรูหินมากกว่า 3,000 แอ่ง” นั่นเอง!

ในทางธรณีวิทยา ปรากฏการณ์นี้ถูกเรียกว่า “กุมภบก” (Pothole) ซึ่งไม่ได้เกิดจากการขุดเจาะของมนุษย์ หรือการตกกระทบของอุกกาบาตแต่อย่างใด แต่มันคือผลงานศิลปะชิ้นเอกที่ใช้เวลาสรรค์สร้างยาวนานนับพันนับหมื่นปี โดยมี “น้ำโขง” เป็นศิลปินผู้ยิ่งใหญ่

ลองนึกภาพตามนะครับ ในช่วงฤดูน้ำสาย แม่น้ำโขงจะเชี่ยวกรากและมีปริมาณน้ำมหาศาล ไหลพัดพาเอาเศษหิน ก้อนกรวด และกรวดทรายแหลมคมไหลวนลงมาด้วย เมื่อกระแสน้ำไหลผ่านลานหินทรายที่มีรอยแยกลูกเล็กๆ ก้อนกรวดเหล่านั้นจะตกไปจมอยู่ในรอยแยก และถูกกระแสน้ำหมุนวนพัดพาให้ก้อนกรวดหมุนปั่นอยู่กับที่ เหมือนกับหัวสว่านธรรมชาติที่ค่อยๆ ไส ค่อยๆ เจาะเนื้อหินทรายให้ลึกลงและกว้างออกเรื่อยๆ ปีแล้วปีเล่า

กาลเวลาผ่านไปนับพันปี จากรอยแยกเล็กๆ จึงกลายมาเป็นแอ่งหินขนาดใหญ่ที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางตั้งแต่ไม่กี่เซนติเมตร ไปจนถึงกว้างหลายเมตรและลึกเกินกว่าตัวคน!

ความน่าสนุกของการไปเยือนสามพันบก คือการตามหา “บกรูปทรงแปลกตา” ที่เกิดจากจินตนาการของธรรมชาติ เช่น “บกมิกกี้เมาส์” ที่มีรูใหญ่และรูเล็กสองข้างเหมือนหูตัวการ์ตูนดัง, “บกรูปหัวใจ”, “บกหัวสุนัขมิกกี้” ไปจนถึง "สระมรกต" ซึ่งเป็นแอ่งน้ำขนาดใหญ่ที่มีน้ำขังเป็นสีเขียวมรกตใสวิบวับยามสะท้อนแสงแดด

ช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดในการไปเที่ยวสามพันบก คือช่วง เดือนพฤศจิกายน ถึง พฤษภาคม ของทุกปี ซึ่งเป็นช่วงฤดูกาลน้ำลด แม่น้ำโขงจะแห้งลงจนเผยให้เห็นเกาะแก่งและลานหินมหัศจรรย์ใต้บาดาลขึ้นมาอวดสายตาโลก หากใครไปช่วงพระอาทิตย์ขึ้นหรือพระอาทิตย์ตกดิน แสงสีทองจะทาบลายลงบนก้อนหินทราย เกิดเป็นภาพทิวทัศน์ที่งดงามเกินบรรยาย

สามพันบกจึงไม่ได้เป็นเพียงแค่จุดเช็กอินถ่ายรูปสวยๆ เท่านั้น แต่เป็นเครื่องเตือนใจให้เราเห็นถึงพลังอันยิ่งใหญ่ของธรรมชาติ ที่แม้นแต่หินแกรนิตและหินทรายที่แข็งแกร่งที่สุด ก็ยังต้องยอมสยบให้แก่สายน้ำและความสม่ำเสมอของเวลาครับ!