พิซซ่าฮาวายเอี้ยนมีต้นกำเนิดที่ไหน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

พิซซ่าหน้าแฮมกับสับปะรดชิ้นสีเหลืองสดมีชื่อว่า “ฮาวายเอี้ยน” จนคนจำนวนมากนึกว่ามันต้องเกิดบนเกาะฮาวาย หรืออย่างน้อยต้องมีรากมาจากอาหารท้องถิ่นของที่นั่น แต่จุดเริ่มต้นของมันอยู่ไกลออกไปมาก: ในร้านอาหารเล็ก ๆ ของรัฐออนแทรีโอ ประเทศแคนาดา

เมนูนี้ยังกลายเป็นสนามถกเถียงประจำโต๊ะอาหาร บางคนชอบรสหวานตัดเค็มของสับปะรดกับแฮม บางคนมองว่าไม่ควรอยู่บนพิซซ่าเลย ความขัดแย้งยาวนานเสียจนชื่อ “พิซซ่าฮาวายเอี้ยน” ฟังเหมือนเป็นสูตรเก่าแก่จากดินแดนเขตร้อน ทั้งที่ประวัติของมันเป็นเรื่องการทดลองในครัวร้านไดเนอร์ยุค 1960 มากกว่า

เกิดที่แคนาดาในปี 1962

ผู้ที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นคนทำพิซซ่าฮาวายเอี้ยนขึ้นมาคือ แซม ปานิโนปูลอส (Sam Panopoulos) ผู้อพยพชาวกรีกที่ย้ายมาแคนาดาเมื่ออายุ 20 ปี เขากับพี่น้องเปิดร้าน Satellite Restaurant ที่เมืองแชทัม รัฐออนแทรีโอ ร้านขายอาหารไดเนอร์ทั่วไป ทั้งเบอร์เกอร์ มันฝรั่งทอด และอาหารจีนแบบอเมริกัน ก่อนเริ่มลองขายพิซซ่าในช่วงที่อาหารชนิดนี้ยังใหม่สำหรับลูกค้าในแคนาดาหลายเมือง

ปี 1962 ปานิโนปูลอสหยิบสับปะรดกระป๋องมาวางบนพิซซ่า แล้วจับคู่กับแฮมหรือเบคอน เขาอธิบายภายหลังว่าอยากทดลองรสหวานและเค็ม เพราะในเวลานั้นรสหวานอมเปรี้ยวจากอาหารจีนเป็นหนึ่งในไม่กี่ตัวอย่างที่คนคุ้นเคย การผสมผลไม้กระป๋องกับชีสและเนื้อเค็มจึงฟังแปลกสำหรับยุคนั้น แต่กลายเป็นสูตรที่ลูกค้าจำได้

ชื่อมาจากกระป๋องสับปะรด ไม่ใช่เกาะ

ชื่อ “Hawaiian” ไม่ได้ตั้งเพื่ออ้างถึงวัฒนธรรมอาหารฮาวาย ปานิโนปูลอสและครอบครัวตั้งชื่อตามยี่ห้อสับปะรดกระป๋องที่ใช้ในวันทดลองนั้นเอง แหล่งข้อมูลของ TIME และ Atlas Obscura ตรงกันว่าเขาเลือกชื่อจากแบรนด์ของสับปะรด ไม่ใช่ชื่อสถานที่ที่คิดขึ้นเพื่อขายเมนู

จึงเกิดภาพชวนสับสนอยู่สามชั้นในพิซซ่าหนึ่งถาด: แป้งและรูปแบบอาหารมีรากจากอิตาลี ผู้คิดค้นเป็นคนกรีกที่อาศัยในแคนาดา ส่วนชื่อโยงไปถึงฮาวายเพราะฉลากบนวัตถุดิบกระป๋อง ไม่ได้ยืนยันว่าหน้าแฮมสับปะรดเป็นอาหารดั้งเดิมของฮาวาย

ประวัติอาหารย่อมมีสูตรใกล้เคียงเกิดขึ้นได้หลายแห่ง แต่พิซซ่าหน้าแฮมและสับปะรดในชื่อ Hawaiian pizza ที่แพร่หลายทั่วโลก มักให้เครดิตกับการทดลองของปานิโนปูลอสที่ออนแทรีโอในปี 1962

ความแปลกที่กลายเป็นเมนูสากล

สิ่งที่เริ่มจากการเปิดกระป๋องสับปะรดในครัวร้านเล็ก ๆ เดินทางออกจากแคนาดาไปอยู่บนเมนูพิซซ่าทั่วโลก รสหวานฉ่ำของสับปะรดช่วยตัดความเค็มและความมันของแฮม จึงมีคนติดใจมากพอ ๆ กับคนที่ไม่ยอมรับมัน ความเห็นต่างนั้นไม่ได้เปลี่ยนข้อเท็จจริงเรื่องต้นทาง: พิซซ่าฮาวายเอี้ยนไม่ได้ถือกำเนิดในฮาวาย แต่เป็นผลงานทดลองของร้านอาหารกรีก-แคนาดาในออนแทรีโอ