รู้จักภูเก็ตในมุมภูมิศาสตร์ ทำไมจึงเป็นจังหวัดเดียวของไทยที่มีลักษณะเป็นเกาะ พร้อมพื้นที่ 543 ตร.กม. และเกาะบริวาร thailand-only-island-province-phuket

ถ้าพูดถึง “ภูเก็ต” คนส่วนใหญ่มักนึกถึงทะเล หาดทราย โรงแรม และแหล่งท่องเที่ยวชื่อดัง

แต่ในมุมภูมิศาสตร์ ภูเก็ตมีเรื่องน่าสนใจกว่านั้น

เพราะข้อมูลของจังหวัดภูเก็ตระบุว่า ภูเก็ตเป็นจังหวัดเดียวของประเทศไทยที่มีลักษณะภูมิประเทศเป็นเกาะ

คำถามต่อมาคือ แล้วคำว่า “จังหวัดเป็นเกาะ” หมายถึงอะไร และพื้นที่ทั้งหมดของจังหวัดอยู่ตรงไหน

ภูเก็ตไม่ได้เป็นแค่ชื่อเกาะ แต่เป็นชื่อจังหวัดด้วย

เกาะภูเก็ตตั้งอยู่ทางภาคใต้ของประเทศไทย ทางฝั่งทะเลอันดามัน

ข้อมูลในแผนพัฒนาจังหวัดภูเก็ตระบุว่า เกาะมีความกว้างที่สุดประมาณ 21.3 กิโลเมตร และยาวที่สุดประมาณ 48.7 กิโลเมตร มีพื้นที่ประมาณ 543.034 ตารางกิโลเมตร

นี่คือจุดที่ทำให้ภูเก็ตแตกต่างจากจังหวัดอย่างสุราษฎร์ธานีหรือกระบี่

จังหวัดเหล่านั้นมีเกาะอยู่ในเขตการปกครองจำนวนมาก แต่ตัวจังหวัดยังมีพื้นที่บนแผ่นดินใหญ่

ขณะที่ภูเก็ตมีลักษณะภูมิประเทศหลักเป็นเกาะ

พื้นที่ 543 ตารางกิโลเมตรอยู่ตรงไหน

เมื่อมองจากแผนที่ เกาะภูเก็ตอาจดูไม่ใหญ่มากเมื่อเทียบกับจังหวัดบนแผ่นดินใหญ่

แต่พื้นที่ประมาณ 543 ตารางกิโลเมตรทำให้เกาะแห่งนี้มีทั้งเมือง ชุมชน พื้นที่เกษตร ป่า ภูเขา สนามบิน ถนน และสถานที่ท่องเที่ยวจำนวนมากอยู่ภายในพื้นที่เดียวกัน

ภูเก็ตแบ่งการปกครองเป็น 3 อำเภอ ได้แก่ เมืองภูเก็ต กะทู้ และถลาง ตามข้อมูลทั่วไปของจังหวัด

ดังนั้นคำว่า “จังหวัดภูเก็ต” จึงไม่ได้หมายถึงชายหาดหรือแหล่งท่องเที่ยวเพียงอย่างเดียว แต่หมายถึงพื้นที่การปกครองที่ครอบคลุมพื้นที่บนเกาะด้วย

แล้วสะพานเชื่อมพังงาทำให้ภูเก็ตไม่ใช่เกาะหรือไม่

นี่เป็นจุดที่หลายคนอาจสงสัย

ทางตอนเหนือของภูเก็ตมีช่องแคบปากพระคั่นระหว่างจังหวัดภูเก็ตกับจังหวัดพังงา และมีสะพานเชื่อมการเดินทางระหว่างกัน

ข้อมูลจังหวัดระบุว่า ด้านเหนือของภูเก็ตติดต่อกับจังหวัดพังงาบริเวณช่องแคบปากพระ และเชื่อมด้วยสะพานเทพกระษัตรีและสะพานศรีสุนทร

แต่การมีสะพานไม่ได้ทำให้พื้นที่ทางภูมิศาสตร์กลายเป็นแผ่นดินผืนเดียวกัน

สะพานคือโครงสร้างสำหรับการเดินทาง ส่วนลักษณะ “เกาะ” พิจารณาจากการที่ผืนดินถูกล้อมรอบด้วยน้ำ

พูดง่าย ๆ คือ ขับรถข้ามสะพานได้ ไม่ได้แปลว่าเกาะกลายเป็นแผ่นดินใหญ่

ภูเก็ตไม่ได้มีแค่เกาะเดียว

อีกเรื่องที่น่าสนใจคือ จังหวัดภูเก็ตไม่ได้ประกอบด้วยเกาะภูเก็ตเพียงแห่งเดียว

แผนพัฒนาจังหวัดภูเก็ตระบุว่ามี เกาะบริวาร 39 เกาะ โดยส่วนใหญ่อยู่ทางตะวันออกและทางใต้ของเกาะภูเก็ต

ในจำนวนนี้มีชื่อที่คนทั่วไปคุ้นเคย เช่น

• เกาะราชาใหญ่

• เกาะราชาน้อย

• เกาะเฮ

• เกาะโหลน

• เกาะไม้ท่อน

• เกาะตะเภาใหญ่

• เกาะรังใหญ่

• เกาะมะพร้าว

• เกาะนาคาใหญ่

• เกาะไข่นอก

แต่ละเกาะมีลักษณะและการใช้ประโยชน์แตกต่างกัน บางแห่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางทะเล บางแห่งมีชุมชนหรือกิจกรรมประมง ขณะที่บางแห่งมีธรรมชาติเป็นจุดเด่น

ทำไมภูเก็ตจึงมีความพิเศษในแผนที่ประเทศไทย

ความพิเศษของภูเก็ตไม่ได้อยู่แค่การเป็นเกาะท่องเที่ยวชื่อดัง

แต่อยู่ที่การที่ พื้นที่จังหวัดมีลักษณะเป็นเกาะ ซึ่งจังหวัดภูเก็ตเองระบุไว้โดยตรงว่าเป็นจังหวัดเดียวที่มีลักษณะภูมิประเทศเป็นเกาะ

ขณะเดียวกัน การเป็นเกาะไม่ได้หมายความว่าพื้นที่ทั้งหมดจะเป็นชายหาด

ภายในเกาะยังมีภูเขา ป่าไม้ เมือง ชุมชน ถนน สนามบิน และพื้นที่เศรษฐกิจจำนวนมาก

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมภาพจำของ “ภูเก็ต = ทะเล” จึงอธิบายภูเก็ตได้เพียงส่วนหนึ่งเท่านั้น

สรุป

ถ้าถามว่า “จังหวัดเดียวของไทยที่มีลักษณะภูมิประเทศเป็นเกาะคือจังหวัดอะไร”

คำตอบคือ จังหวัดภูเก็ต

พื้นที่หลักของจังหวัดอยู่บนเกาะภูเก็ต ซึ่งมีพื้นที่ประมาณ 543 ตารางกิโลเมตร และจังหวัดยังมีเกาะบริวารอีกหลายสิบเกาะ

ส่วนสะพานที่เชื่อมภูเก็ตกับพังงาเป็นเพียงโครงสร้างสำหรับการเดินทาง ไม่ได้เปลี่ยนข้อเท็จจริงทางภูมิศาสตร์ว่าเกาะภูเก็ตเป็นผืนดินที่มีน้ำคั่นจากแผ่นดินใหญ่

เมื่อมองจากแผนที่ ภูเก็ตจึงเป็นกรณีที่น่าสนใจมากของประเทศไทย เพราะชื่อ “เกาะภูเก็ต” และ “จังหวัดภูเก็ต” อยู่บนพื้นที่เดียวกันเป็นหลัก แต่มีความหมายคนละมิติ ทั้งทางภูมิศาสตร์และการปกครอง

คุณเคยรู้มาก่อนหรือไม่ว่า ภูเก็ตถูกระบุว่าเป็นจังหวัดเดียวของไทยที่มีลักษณะภูมิประเทศเป็นเกาะ ลองแชร์มุมมองกันในคอมเมนต์