ทำไม “ตึกร้างสาทร” ยังร้างอยู่จนถึงทุกวันนี้ ทั้งที่สร้างไปเกือบ 90% แล้ว

ถ้าพูดถึง “ตึกร้าง” ที่คนกรุงเทพฯ จำได้มากที่สุดแห่งหนึ่ง ชื่อของ สาทร ยูนีค ทาวเวอร์ (Sathorn Unique Tower) มักอยู่ในลิสต์เสมอ

อาคารสูงประมาณ 185 เมตรบนถนนเจริญกรุงแห่งนี้เริ่มต้นจากโครงการคอนโดมิเนียมหรูในยุคเศรษฐกิจเฟื่องฟู ก่อนการก่อสร้างจะหยุดลงในปี 2540 เมื่อวิกฤตการเงินเอเชียกระทบตลาดอสังหาริมทรัพย์และระบบการเงินของไทย

สิ่งที่ทำให้เรื่องนี้น่าสนใจคือ อาคารไม่ได้หยุดอยู่ตั้งแต่ฐานราก แต่โครงสร้างหลักก่อสร้างไปไกลมากแล้ว โดยแหล่งข้อมูลหลายแห่งประเมินความคืบหน้าประมาณ 80–90% ขณะที่งานภายในและระบบต่าง ๆ ยังไม่สมบูรณ์

1. จากคอนโดหรูยุค 90s สู่ตึกร้างกลางเมือง

Sathorn Unique เริ่มต้นโครงการในปี 1990 โดยมี รังสรรค์ ต่อสุวรรณ เป็นสถาปนิกและผู้พัฒนา โครงการถูกวางให้เป็นอาคารที่พักอาศัยระดับบน มีจำนวนยูนิตหลายร้อยห้อง และถูกออกแบบให้เป็นหนึ่งในโครงการอสังหาริมทรัพย์ขนาดใหญ่ของกรุงเทพฯ ในยุคนั้น

ตัวอาคารใช้โครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก และมีองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมที่โดดเด่น โดยเฉพาะเสาและระเบียงขนาดใหญ่ ซึ่งทำให้รูปลักษณ์ของอาคารแตกต่างจากตึกสูงทั่วไปในกรุงเทพฯ

แต่โครงการที่เริ่มต้นในช่วงเศรษฐกิจขาขึ้นกลับต้องเจอกับเหตุการณ์ที่เปลี่ยนตลาดอสังหาริมทรัพย์ไทยทั้งระบบ

นั่นคือวิกฤตการเงินเอเชียปี 2540

2. ปี 2540 จุดที่โครงการถูกหยุด

ช่วงก่อนวิกฤต เศรษฐกิจไทยเติบโตอย่างรวดเร็ว เงินทุนไหลเข้าสู่ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์จำนวนมาก กรุงเทพฯ จึงมีโครงการอาคารสูงเกิดขึ้นพร้อมกันหลายแห่ง

แต่เมื่อเกิดวิกฤตการเงินในปี 2540 ตลาดอสังหาริมทรัพย์และภาคการเงินได้รับผลกระทบอย่างหนัก บริษัทเงินทุนและสถาบันการเงินหลายแห่งประสบปัญหา โครงการก่อสร้างจำนวนมากจึงหยุดลง

Sathorn Unique ก็เป็นหนึ่งในโครงการเหล่านั้น

สิ่งที่เหลืออยู่คือโครงสร้างอาคารขนาดใหญ่ที่ก่อสร้างไปแล้วประมาณ 80–90% ตามรายงานและคำให้สัมภาษณ์ของผู้เกี่ยวข้อง แต่ยังไม่พร้อมสำหรับการเปิดใช้งานจริง

3. โครงสร้างเสร็จไปไกล แต่ไม่ได้แปลว่าอาคารพร้อมใช้งาน

จุดหนึ่งที่มักถูกเข้าใจผิดคือคำว่า “สร้างเสร็จเกือบ 90%”

ตัวเลขนี้ไม่ได้หมายความว่าอาคารสามารถเปิดเป็นคอนโดได้แล้ว 90%

ข้อมูลที่มีการเผยแพร่ระบุว่า โครงสร้างหลักของอาคารก่อสร้างไปไกลมาก แต่ระบบภายใน งานสถาปัตยกรรม และโครงสร้างพื้นฐานหลายส่วนยังไม่เสร็จสมบูรณ์

พูดง่าย ๆ คือ สิ่งที่เห็นจากภายนอกเป็น “โครงสร้างขนาดใหญ่ที่เกือบเป็นรูปเป็นร่าง” แต่การทำให้โครงสร้างดังกล่าวกลายเป็นอาคารที่ใช้งานได้จริง ยังต้องผ่านงานอีกหลายขั้นตอน

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมคำว่า “สร้างไปเกือบ 90%” จึงไม่ควรถูกตีความว่า “เหลืออีกเพียง 10% ก็เปิดได้”

4. แล้วทำไมไม่สร้างต่อ

คำตอบไม่ได้มีเพียงเรื่องเงิน

หลังวิกฤตปี 2540 โครงการต้องเผชิญกับปัญหาด้านการเงินและข้อพิพาทที่เกี่ยวข้องกับโครงการมาอย่างต่อเนื่อง

ในปี 2568 ทายาทของผู้พัฒนาออกมาชี้แจงอีกครั้งหลังเกิดข่าวลือว่ามีการขายอาคารในราคา 4,000 ล้านบาท โดยระบุว่าอาคารยังเกี่ยวข้องกับข้อพิพาททางกฎหมายและไม่ได้ขายตามกระแสข่าวดังกล่าว

นั่นทำให้เห็นว่าปัญหาของ Sathorn Unique ไม่ได้เป็นเพียงคำถามว่า “มีเงินพอสร้างต่อหรือไม่”

แต่ยังเกี่ยวข้องกับคำถามที่ใหญ่กว่านั้นว่า

ใครมีสิทธิ์ตัดสินใจเกี่ยวกับทรัพย์สิน และสามารถเดินหน้าโครงการได้ภายใต้เงื่อนไขทางกฎหมายแบบใด

นี่คือเหตุผลที่การนำอาคารกลับมาเดินหน้าอีกครั้งมีความซับซ้อนกว่าการหาผู้รับเหมาแล้วเริ่มก่อสร้างใหม่

5. แล้วทำไมไม่รื้อทิ้ง

ประโยคว่า “ไม่มีใครกล้าทุบทิ้ง” ฟังดูเหมือนมีเหตุผลลึกลับบางอย่างอยู่เบื้องหลัง แต่หลักฐานที่ตรวจสอบได้ไม่ได้สนับสนุนข้อสรุปนั้น

สิ่งที่พบกลับเป็นปัญหาที่เป็นรูปธรรมมากกว่า

ทั้งเรื่องกรรมสิทธิ์ ข้อพิพาท ผู้ซื้อเดิม เจ้าหนี้ การประเมินมูลค่า ต้นทุนก่อสร้าง และข้อกำหนดทางกฎหมายที่เปลี่ยนไปตามเวลา

ในปี 2568 มีผู้เชี่ยวชาญด้านอสังหาริมทรัพย์ให้ความเห็นว่า หากจะนำทรัพย์สินกลับมาพัฒนา อาจต้องพิจารณาทั้งความเป็นไปได้ด้านกฎหมาย การเงิน ตลาด และสภาพกายภาพของอาคาร ขณะที่อีกมุมหนึ่งมีความเห็นว่าหากซื้อเพื่อพัฒนาใหม่ การรื้อแล้วสร้างใหม่อาจเป็นทางเลือกหนึ่ง

ดังนั้น “ไม่รื้อ” ไม่ได้แปลว่า “รื้อไม่ได้”

แต่หมายความว่า การตัดสินใจเกี่ยวกับอาคารนี้มีต้นทุนและเงื่อนไขมากกว่าการเอารถแบ็กโฮเข้าไปทุบ

6. ทำไมตึกนี้ถึงถูกพูดถึงเรื่อง “ความแข็งแรง” อยู่เสมอ

Sathorn Unique กลับมาเป็นที่สนใจอย่างมากหลังเหตุแผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2568

ภาพของอาคารสูงที่สร้างค้างมานานหลายสิบปีแต่ยังคงตั้งอยู่ ทำให้เกิดการพูดถึงโครงสร้างของอาคารในโลกออนไลน์และสื่อหลายแห่ง

อย่างไรก็ตาม มีจุดที่ต้องแยกให้ชัด

การที่อาคารยังคงตั้งอยู่หลังเหตุแผ่นดินไหว ไม่ใช่ใบรับรองว่าอาคารปลอดภัยสำหรับการเข้าใช้งานในปัจจุบัน

ข้อมูลที่เผยแพร่ในอดีตเคยระบุว่าโครงสร้างหลักของอาคารมีความมั่นคง แต่การตรวจสอบความปลอดภัยของอาคารร้างกับการประเมินเพื่อเปิดใช้งานเป็นคนละเรื่องกัน

อาคารที่ไม่ได้ใช้งานมานานยังมีประเด็นอื่น เช่น งานที่ยังสร้างไม่เสร็จ ระบบประกอบอาคาร การบำรุงรักษา และความปลอดภัยของพื้นที่

เพราะฉะนั้น “โครงสร้างยังอยู่” กับ “เข้าไปได้อย่างปลอดภัย” ไม่ใช่ประโยคเดียวกัน

7. 29 ปีที่ผ่านมา ตึกนี้ไม่ได้หยุดอยู่แค่เรื่องสถาปัตยกรรม

ถ้ามอง Sathorn Unique เพียงเป็น “ตึกผี” เรื่องราวส่วนใหญ่จะเหลือแค่ภาพตึกสูงกับข่าวการลักลอบเข้าไปถ่ายรูป

แต่ถ้ามองย้อนกลับไปตั้งแต่ปี 1990 เรื่องนี้สะท้อนการเปลี่ยนแปลงของกรุงเทพฯ ได้หลายด้าน

มันเริ่มจากยุคที่อสังหาริมทรัพย์เติบโตอย่างรวดเร็ว

จากนั้นเจอวิกฤตการเงินเอเชีย

ตามมาด้วยปัญหาด้านเงินทุนและข้อพิพาท

และสุดท้ายกลายเป็นโครงสร้างขนาดใหญ่ที่ค้างอยู่กลางเมืองมานานหลายสิบปี

ตัวตึกจึงกลายเป็นเหมือน “ภาพหยุดนิ่ง” ของช่วงเวลาหนึ่งในประวัติศาสตร์เศรษฐกิจไทย