หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

เจดีย์เอียงเกาะเกร็ด เดิมไม่ได้เอียง แล้วทำไมน้ำถึงเปลี่ยนโฉมเจดีย์มุเตา

เขียนโดย อเมริกาโน่ดำ

 

ถ้าพูดถึงเกาะเกร็ด ภาพหนึ่งที่หลายคนนึกออกทันทีคือ เจดีย์สีขาวที่เอียงออกไปทางแม่น้ำ

เจดีย์องค์นี้มีชื่อว่า พระเจดีย์มุเตา ตั้งอยู่ภายในวัดปรมัยยิกาวาส บริเวณหัวแหลมของเกาะเกร็ด จังหวัดนนทบุรี และกลายเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์สำคัญของเกาะ

แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่ารูปทรงที่เห็นในปัจจุบันคือ

เจดีย์องค์นี้ไม่ได้ถูกสร้างให้เอียงตั้งแต่แรก

เจดีย์เอียงเกาะเกร็ดคือองค์ไหน

พระเจดีย์มุเตาตั้งอยู่ที่วัดปรมัยยิกาวาส ซึ่งเป็นวัดสำคัญของชุมชนมอญบนเกาะเกร็ด

ตัวเจดีย์เป็นสถาปัตยกรรมแบบมอญหรือรามัญ ก่ออิฐถือปูน มีฐานแปดเหลี่ยมย่อมุม และมียอดฉัตรตามรูปแบบศิลปกรรมมอญ

ข้อมูลด้านศิลปกรรมของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรระบุว่า พระเจดีย์มุเตาหรือเจดีย์เอียงเป็นเจดีย์ที่จำลองแบบมาจาก เจดีย์ชเวมอดอ หรือพระธาตุมุเตา เมืองหงสาวดี

จึงไม่ได้เป็นเพียงสิ่งปลูกสร้างที่มีรูปร่างแปลกตา แต่ยังเชื่อมโยงกับรากวัฒนธรรมมอญของเกาะเกร็ดด้วย

เดิมทีพระเจดีย์มุเตาตั้งตรง

ภาพที่เราเห็นในปัจจุบันอาจทำให้เข้าใจว่าเจดีย์องค์นี้ถูกออกแบบให้มีลักษณะเอียงตั้งแต่ต้น

แต่ข้อมูลประวัติระบุว่า เดิมพระเจดีย์ตั้งตรง

ต่อมาเมื่อพื้นที่บริเวณหัวเกาะอยู่ติดกับแม่น้ำ การกัดเซาะตลิ่งส่งผลต่อสภาพฐานและทำให้เกิดการทรุดตัว จนองค์เจดีย์ค่อย ๆ เอียงลงทางแม่น้ำ

ตรงนี้เองที่ทำให้เจดีย์ธรรมดาองค์หนึ่งกลายเป็นภาพจำของเกาะเกร็ด

น้ำไม่ได้ทำให้เจดีย์เอียงในชั่วข้ามคืน

คำว่า “น้ำกัดเซาะ” อาจทำให้จินตนาการว่าเกิดเหตุการณ์ครั้งเดียวแล้วองค์เจดีย์เอียงทันที

แต่ในเชิงโครงสร้าง สิ่งที่สำคัญคือ การเปลี่ยนแปลงของฐานและพื้นที่โดยรอบ

ข้อมูลขององค์การบริหารส่วนจังหวัดนนทบุรีระบุว่า บริเวณเจดีย์ติดริมแม่น้ำ และกระแสน้ำกัดเซาะฐานรากจนทำให้เกิดลักษณะเอียง ซึ่งกลายเป็นเอกลักษณ์ของวัดในเวลาต่อมา

ดังนั้น “เจดีย์เอียง” จึงเป็นผลลัพธ์ที่สัมพันธ์กับสภาพแวดล้อมของพื้นที่ ไม่ใช่เพียงเรื่องของรูปแบบสถาปัตยกรรม

แล้วทำไมไม่ซ่อมให้กลับมาตั้งตรง

นี่เป็นอีกจุดที่ทำให้พระเจดีย์มุเตาน่าสนใจ

ข้อมูลประชาสัมพันธ์จังหวัดนนทบุรีระบุว่า มีการสร้างและปรับปรุงแนวป้องกันริมตลิ่ง รวมถึงการเสริมความแข็งแรงบริเวณฐานของเจดีย์ และกรมศิลปากรอนุญาตให้ซ่อมตัวเจดีย์ในลักษณะเชิงอนุรักษ์ โดยคงสภาพเอียงไว้

นั่นหมายความว่าเป้าหมายไม่ได้มีเพียงการทำให้ “กลับไปเหมือนใหม่”

แต่เป็นการ รักษาโบราณสถานให้มั่นคง พร้อมเก็บสภาพทางประวัติศาสตร์ที่เกิดขึ้นแล้วเอาไว้

สภาพเอียงจึงกลายเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราวของเจดีย์ไปแล้ว

เจดีย์มุเตากับรากวัฒนธรรมมอญ

เกาะเกร็ดไม่ได้มีชื่อเสียงเพียงเพราะตลาดหรือบรรยากาศริมแม่น้ำ

พื้นที่แห่งนี้เป็นชุมชนมอญเก่าแก่ และวัดปรมัยยิกาวาสก็เป็นศาสนสถานสำคัญของชุมชน

ฐานข้อมูลชุมชนของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรระบุว่า วัดปรมัยยิกาวาสตั้งอยู่บริเวณทิศตะวันออกเฉียงเหนือของเกาะ และมีเจดีย์เอียงเป็นโบราณสถานสำคัญและเป็นสัญลักษณ์ของเกาะเกร็ด

เมื่อมองเจดีย์ในบริบทนี้ จึงเห็นได้ว่าเรื่องของมันไม่ได้จบที่ “เจดีย์สวยสำหรับถ่ายรูป”

แต่เกี่ยวข้องทั้งกับประวัติศาสตร์การตั้งถิ่นฐานของชาวมอญ ศิลปกรรมมอญ และภูมิประเทศริมแม่น้ำเจ้าพระยา

มีเรื่องหนึ่งที่ควรระวังเมื่อเล่าประวัติเจดีย์เอียง

ข้อมูลที่เผยแพร่กันทั่วไปบางส่วนระบุว่าเจดีย์เริ่มทรุดและเอียงประมาณ พ.ศ. 2434

แต่ประชาสัมพันธ์จังหวัดนนทบุรีเองก็เผยแพร่ข้อสังเกตว่า มีภาพลายเส้นที่ตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์ต่างประเทศเมื่อ พ.ศ. 2438 ซึ่งถูกตีความว่าอาจเป็นภาพเจดีย์องค์เดียวกันในช่วงที่ยังไม่เอียง

ประเด็นนี้ทำให้ ช่วงเวลาที่เจดีย์เริ่มเอียงไม่ควรถูกเขียนแบบฟันธงเกินหลักฐาน

สำหรับบทความที่ต้องการความแม่นยำ การใช้คำว่า “มีข้อมูลระบุว่า” หรือ “ตามข้อมูลที่เผยแพร่” จึงเหมาะสมกว่าการกำหนดปีแบบเด็ดขาด

ทำไมเจดีย์เอียงจึงกลายเป็นภาพจำของเกาะเกร็ด

เพราะมันเป็นกรณีที่สิ่งก่อสร้าง ประวัติศาสตร์ และภูมิประเทศมาบรรจบกันในจุดเดียว

เจดีย์ตั้งอยู่ตรงหัวเกาะ

ด้านหนึ่งเป็นวัดสำคัญของชุมชนมอญ

อีกด้านคือแม่น้ำเจ้าพระยา

และตัวเจดีย์เองก็มีรูปทรงที่แตกต่างจากเจดีย์ทั่วไปจนมองเห็นได้ตั้งแต่ระยะไกล

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยจึงระบุพระเจดีย์มุเตา หรือ “เจดีย์เอียง” ว่าเป็นสัญลักษณ์ของเกาะเกร็ด

สรุป

พระเจดีย์มุเตาไม่ได้ถูกสร้างให้เอียง

ข้อมูลที่มีระบุว่าเดิมเจดีย์ตั้งตรง ก่อนที่การเปลี่ยนแปลงของตลิ่งและการกัดเซาะจากแม่น้ำจะเกี่ยวข้องกับการทรุดตัวของฐาน ทำให้องค์เจดีย์เกิดความเอียง

ต่อมามีการเสริมความมั่นคงและอนุรักษ์องค์เจดีย์ในสภาพเอียง จนรูปร่างที่เคยเป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงของพื้นที่ กลายเป็นเอกลักษณ์สำคัญของเกาะเกร็ดในปัจจุบัน

ดังนั้น หากมองจากภาพถ่ายเพียงอย่างเดียว เราอาจเห็นแค่ “เจดีย์ที่เอียง”

แต่ถ้ามองย้อนกลับไปในประวัติศาสตร์ จะเห็นทั้ง แม่น้ำ ตลิ่ง ชุมชนมอญ สถาปัตยกรรม และการอนุรักษ์ อยู่ในองค์เจดีย์เดียวกัน

ใครเคยไปเกาะเกร็ดแล้วได้เห็นเจดีย์มุเตาด้วยตาตัวเอง รู้สึกว่ามันเอียงกว่าที่เห็นในรูปหรือไม่ ลองมาแลกเปลี่ยนกันได้

ประชาสัมพันธ์จังหวัดนนทบุรี — ข้อมูลประวัติพระเจดีย์มุเตา สาเหตุการเอียง การอนุรักษ์ และข้อสังเกตเรื่องหลักฐานภาพเก่า
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (TAT) — ข้อมูลสถานที่ท่องเที่ยวเกาะเกร็ดและบทบาทของพระเจดีย์มุเตาในฐานะสัญลักษณ์ของเกาะ
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) — ข้อมูลวัดปรมัยยิกาวาสและบริบทชุมชนมอญเกาะเกร็ด
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร — ศิลปกรรมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ — ข้อมูลรูปแบบศิลปกรรมและที่มาของพระเจดีย์มุเตา
องค์การบริหารส่วนจังหวัดนนทบุรี — ข้อมูลภูมิประเทศและการกัดเซาะบริเวณพระเจดีย์มุเตา
⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
อเมริกาโน่ดำ's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 127 ครั้ง
เขียนโดย อเมริกาโน่ดำ
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
6 VOTES (3/5 จาก 2 คน)
VOTED: อเมริกาโน่ดำ, pakpranang
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบันหวย 1 ธันวาคม 2569 เปิดสถิติย้อนหลัง 20 ปี! เจาะเลขรางวัลที่ 1-เลขท้าย 2 ตัว มีเลขไหนเคยออกซ้ำบ้าง?ขายแพงแล้วคนแย่งกันซื้อ! ทำไมร้านหรูยิ่งตั้งราคาสูง คนบางกลุ่มยิ่งอยากได้ทำไมห้าง Big C ถึงมีข่าวทยอยปิดบางสาขา ทั้งที่อยู่ในทำเลดีและเดินทางสะดวกดื่มกาแฟทุกเช้า ลำไส้จะเป็นอย่างไร ? นักวิจัยเดนมาร์กพบ 3 ความเปลี่ยนแปลงส่งพัสดุข้ามจังหวัด ทำไมถึงถึงมือผู้รับเร็วอย่างไม่น่าเชื่อ? 🚚น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!ชาวบ้านดูเลขอะไรจากข่าวงูเข้าบ้านและรถเปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!ทรัพย์ในซอง งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่นบน-ล่าง เผยชุดสองตัวและสามตัวทำไมคนโบราณ “ห้าม” หันหัวรองเท้าเข้าบ้าน ? เผยความเชื่อ และเหตุผลที่มากกว่าเรื่องฮวงจุ้ยประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด สาระ เกร็ดน่ารู้
เปิด 10 อันดับจังหวัดที่มีค่าครองชีพถูกที่สุดในไทย ปี 2569 อยู่ได้สบายด้วยเงินเดือนไม่ถึงหมื่นทำไมคนโบราณ “ห้าม” หันหัวรองเท้าเข้าบ้าน ? เผยความเชื่อ และเหตุผลที่มากกว่าเรื่องฮวงจุ้ยเปิด 7 ความสำคัญของเครื่องหมายการค้าจดทะเบียน! ทำไมแบรนด์สินค้าถึงขาดไม่ได้ไขปริศนาเกาะลวงตา "Buss Island" จากบันทึกการเดินทางกลางทะเลสู่แผนที่โลกที่ไม่มีอยู่จริง
ตั้งกระทู้ใหม่