น้ำมูกตอนร้องไห้มาจากไหน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ดูหนังฉากเดียวกัน บางคนเช็ดน้ำตาเงียบ ๆ แต่บางคนร้องไห้ไปไม่กี่นาทีก็ต้องควานหาทิชชูเพิ่ม เพราะมีน้ำใสไหลจากจมูกจนหายใจไม่สะดวก ภาพนี้ไม่ได้เกิดจากความเศร้าไปกระตุ้นให้จมูกสร้างน้ำมูกทันทีอย่างที่รู้สึกกัน

ดวงตากับจมูกมีทางระบายน้ำร่วมกันอยู่จริง น้ำตาส่วนหนึ่งจึงลงไปถึงโพรงจมูกได้เป็นปกติ แม้ในเวลาที่เราไม่ได้ร้องไห้ เพียงแต่ปริมาณน้อยจนไม่ทันสังเกต

น้ำตาถูกสร้างจากต่อมน้ำตาบริเวณเหนือดวงตา ทุกครั้งที่กะพริบตา เปลือกตาจะช่วยปาดฟิล์มน้ำตาให้เคลือบผิวตา แล้วพาน้ำตาไปรวมที่หัวตาด้านใกล้สันจมูก ตรงนั้นมีรูเล็ก ๆ รับน้ำตาเข้าสู่ระบบระบาย

เส้นทางนี้ผ่านท่อน้ำตาขนาดเล็ก ไปยังถุงน้ำตา และต่อไปยัง ท่อน้ำตาสู่โพรงจมูก หรือ nasolacrimal duct ปลายทางเปิดอยู่ในโพรงจมูกด้านล่าง สถาบันตาแห่งชาติสหรัฐฯ อธิบายว่าน้ำตาจากต่อมเหนือดวงตาจะระบายผ่านรูที่หัวตาและลงไปทางจมูก

พอร้องไห้หนัก ปริมาณน้ำตาเพิ่มเร็วกว่าที่ระบบระบายจะรับไหว ส่วนหนึ่งจึงล้นออกมาเป็นหยดบนแก้ม ส่วนที่ไหลผ่านท่อน้ำตาลงจมูกจะผสมกับเมือกที่มีอยู่เดิม ทำให้รู้สึกเหมือนมีน้ำมูกใสไหลมากผิดปกติ ดังนั้นของเหลวใสที่ไหลตอนร้องไห้จำนวนมากก็คือน้ำตาที่เดินทางมาถึงจมูก ไม่ได้เป็นขี้มูกที่เพิ่งผลิตขึ้นทั้งหมด

เหตุนี้ยังอธิบายได้ว่าทำไมหยอดตาแล้วบางครั้งถึงรับรสยาในคอ หรือทำไมเวลาคัดจมูกมาก ๆ น้ำตาจึงไหลง่ายขึ้น ทั้งตาและจมูกอยู่คนละส่วนของใบหน้า แต่ใช้ระบบระบายที่เชื่อมถึงกัน

น้ำมูกใสขณะร้องไห้จึงเป็นปฏิกิริยาปกติของร่างกาย ใช้ทิชชูซับเบา ๆ และหายใจช้า ๆ ก็พอ ไม่จำเป็นต้องกลั้นน้ำตาเพราะกลัวน้ำมูกไหล

แต่หากมีน้ำตาไหลข้างเดียวเรื้อรัง ตาแดง ปวดบวมบริเวณหัวตา มีขี้ตาเหนียว หรือมีน้ำมูกใสไหลข้างเดียวต่อเนื่องหลังอุบัติเหตุ ควรพบจักษุแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ เพราะอาการเหล่านี้ไม่ควรเหมารวมว่าเป็นผลจากการร้องไห้