ลูกศรเมาส์เอียงเพราะอะไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาขยับเมาส์บนจอ เราแทบไม่เคยมองมันนานพอจะสงสัยว่า ทำไมลูกศรสีขาวจึงเอียงไปทางซ้ายเสมอ ทั้งที่ลูกศรชี้ขึ้นตรงๆ ก็ดูสมมาตรและน่าจะวาดง่ายกว่า

คำตอบไม่ได้เกี่ยวกับหลักการจับเมาส์ของคนถนัดขวา และไม่ใช่กฎตายตัวว่าต้องเอียง 45 องศาเป๊ะ ในทุกระบบ แต่เป็นร่องรอยจากยุคที่เคอร์เซอร์มีพื้นที่ให้วาดน้อยมาก

ในเดโมระบบ NLS ของ ดักลาส เองเกลบาร์ต ปี 1968 ตัวชี้บนจอเป็นลูกศรชี้ขึ้นตรงๆ เขาเป็นผู้บุกเบิกการใช้เมาส์ควบคุมตำแหน่งบนหน้าจอจริง แต่หน้าตาลูกศรที่เราคุ้นเคยทุกวันนี้ไม่ได้หยุดอยู่ที่แบบนั้น

ช่วงต้นทศวรรษ 1970 ที่ Xerox PARC เครื่อง Xerox Alto ใช้เคอร์เซอร์แบบบิตแมปขนาดเพียง 16 × 16 พิกเซล และแต่ละจุดมีได้แค่ดำหรือขาว นักวิทยาการคอมพิวเตอร์ Alan Kay อธิบายภายหลังว่า เมื่อมีตารางเล็กขนาดนี้ การทำด้านหนึ่งให้เป็นเส้นตั้งตรง และอีกด้านไล่ขั้นเป็นเส้นทแยง จะทำให้ได้หัวลูกศรที่ดูชัดเจน

ลองนึกถึงการวาดเส้นทแยงบนกระดาษกราฟ: ถ้าขยับไปทางขวาหนึ่งช่องและลงหนึ่งช่องต่อกัน เส้นจะเกิดเป็นขั้นบันไดที่สม่ำเสมอพอดี นั่นคือเหตุผลเชิงพิกเซลของมุมราว 45 องศา ส่วนขอบซ้ายที่ตั้งตรงช่วยให้รูปทรงไม่กลายเป็นก้อนสามเหลี่ยมที่อ่านยากบนจอหยาบๆ

ข้อดีจึงไม่ใช่ว่าเส้นเอียง “คมกว่า” ในความหมายของจอความละเอียดสูงยุคนี้ แต่คือมันทำให้สัญลักษณ์เล็กๆ แยกออกจากตัวอักษรและพื้นหลังได้ง่ายในข้อจำกัดของจอขาวดำสมัยนั้น หัวลูกศรยังมีตำแหน่งปลายที่ชัดสำหรับใช้เป็นจุดชี้และคลิกอีกด้วย

เมื่อหน้าตาของเคอร์เซอร์ถูกใช้ต่อใน Xerox Star, Macintosh, Windows และระบบอื่นๆ ผู้ใช้ก็เรียนรู้ความหมายของมันไปพร้อมกัน วันนี้จอแสดงผลละเอียดพอจะวาดลูกศรตั้งตรงให้ชัดได้สบาย แต่การเปลี่ยนไอคอนที่คนทั้งโลกจดจำได้ในเสี้ยววินาทีกลับไม่มีเหตุผลมากนัก

ดังนั้น ลูกศรเมาส์ที่เอียงไม่ได้เกิดจากความบังเอิญของดีไซน์สมัยใหม่ มันคือทางออกเล็กๆ จากตารางพิกเซล 16 × 16 จุด ที่ใช้งานได้ดีจนกลายเป็นภาษากลางของคอมพิวเตอร์มาหลายสิบปี