ฮากวอนทำให้วันเรียนของเด็กเกาหลียาวไปถึงกลางคืนได้อย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ช่วงเย็นในย่านการศึกษาของกรุงโซล อาคารหลายชั้นยังสว่างจ้า ทั้งที่โรงเรียนปกติเลิกไปนานแล้ว นักเรียนสะพายกระเป๋าเดินเข้าออกห้องเรียนอีกชุดหนึ่ง นี่คือภาพที่ทำให้คำว่า ฮากวอน หรือโรงเรียนกวดวิชา กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันของครอบครัวเกาหลีใต้

ตารางของเด็กแต่ละคนไม่เหมือนกัน บางคนเรียนเสริมคณิตศาสตร์และภาษาอังกฤษ บางคนต่อด้วยดนตรี ศิลปะ กีฬา หรือวิชาสอบเฉพาะทาง จึงไม่ควรเหมารวมว่าเด็กประถมทุกคนต้องอยู่ถึงเที่ยงคืน แต่การแข่งขันที่เข้มข้นทำให้การเรียนหลังเลิกเรียนเป็นเรื่องพบได้ทั่วไป และยิ่งระดับชั้นสูง เวลาที่ใช้ก็ยิ่งยาวขึ้น

โรงเรียนเลิกแล้ว แต่วันของเด็กยังไม่จบ

แรงกดดันไม่ได้เกิดจากคำสั่งของโรงเรียนเพียงอย่างเดียว หลายครอบครัวมองว่าฮากวอนช่วยอุดช่องว่างของวิชาปกติ ช่วยเตรียมสอบ และทำให้ลูกไม่เสียเปรียบเมื่อเพื่อนร่วมชั้นต่างก็เรียนเสริมกันอยู่แล้ว ความรู้สึกกลัวตามไม่ทันจึงพาให้การตัดสินใจที่ดูเหมือนสมัครใจ กลายเป็นทางเลือกที่ปฏิเสธยาก

ตัวเลขของกระทรวงข้อมูลและสถิติเกาหลีใต้สะท้อนขนาดของระบบนี้ชัดเจน ปี 2024 นักเรียนประถม มัธยมต้น และมัธยมปลายเข้าร่วมการศึกษาเอกชนรวมกัน 80.0% ใช้เวลาเฉลี่ย 7.6 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ต่อคน และค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 474,000 วอนต่อเดือนต่อคน เมื่อคิดเฉพาะนักเรียนที่เรียนพิเศษ ค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 592,000 วอนต่อเดือน

เงินรวมที่ครัวเรือนเกาหลีใช้กับการศึกษาเอกชนในปีเดียวกันสูงถึง 29.2 ล้านล้านวอน เพิ่มขึ้น 7.7% จากปีก่อนหน้า นั่นอธิบายได้ว่าฮากวอนไม่ได้เป็นธุรกิจเล็ก ๆ ข้างโรงเรียน แต่เป็นตลาดขนาดใหญ่ที่เชื่อมโยงกับความหวังเรื่องมหาวิทยาลัย งาน และอนาคตของลูก

สี่ทุ่มคือเส้นแบ่งทางกฎหมาย ไม่ใช่เวลาที่ความกดดันหายไป

เรื่อง “เคอร์ฟิวฮากวอน” มีอยู่จริง แต่ไม่ใช่กฎหมายเดียวกันทั้งประเทศ เกาหลีใต้เปิดให้สำนักงานการศึกษาในแต่ละพื้นที่กำหนดเวลาเอง โซลเริ่มใช้เพดานปิด 22.00 น. ตั้งแต่ปี 2008 และกย็องกีใช้เวลาเดียวกัน ขณะที่บางพื้นที่กำหนดตามระดับชั้น เช่น เด็กประถมต้องเลิกก่อนนักเรียนมัธยม

รายงานข่าวในปี 2024 พบว่าการสอนเกินเวลาในโซลยังเกิดขึ้น โดยจำนวนสถานที่ที่ถูกจับว่าฝ่าฝืนเพิ่มจาก 49 แห่งในปี 2020 เป็น 174 แห่งในปี 2023 เหตุผลสำคัญคือผู้ปกครองและนักเรียนยังต้องการเวลาทบทวนเพิ่ม เมื่อปิดห้องเรียนตอนสี่ทุ่ม บางคนจึงย้ายไปเรียนส่วนตัวแบบปิด หรือไปนั่งอ่านหนังสือต่อในสตัดดีคาเฟ่ที่เปิดดึก

คำว่า โกชีวอน มักถูกเล่าว่าเป็นห้องเช่าที่เด็กใช้โหมอ่านหนังสือ แต่ภาพที่ยืนยันได้ชัดกว่าคือการไปต่อที่สตัดดีคาเฟ่และห้องอ่านหนังสือ การย้ายสถานที่ไม่ได้แปลว่าแรงกดดันลดลง มันเพียงเปลี่ยนจากชั่วโมงสอนที่ถูกกำกับ ไปเป็นชั่วโมงอ่านหนังสือของตัวเอง

กฎปิดเร็วช่วยได้แค่ไหน

ศาลรัฐธรรมนูญเกาหลีใต้เคยยืนยันความชอบด้วยกฎหมายของข้อจำกัดเวลา โดยให้เหตุผลว่ารัฐมีเป้าหมายชอบธรรมในการคุ้มครองการนอนและการพักผ่อนของนักเรียน ลดภาระค่าใช้จ่ายของครอบครัว และฟื้นบทบาทของโรงเรียนปกติ เหตุผลนี้ตรงไปตรงมา เพราะเด็กที่กลับบ้านดึกย่อมมีเวลานอน อาหารเย็น และเวลาคุยกับครอบครัวลดลง

แต่กฎเวลาแก้ได้เพียงปลายทาง หากการแข่งขันเข้ามหาวิทยาลัยและความกังวลเรื่องการตามเพื่อนไม่ทันยังอยู่ ครอบครัวก็ยังมองหาช่องทางอื่น ผู้สนับสนุนการจำกัดเวลาจึงมองว่าต้องลดแรงแข่งขันจากระบบใหญ่ควบคู่กัน ส่วนผู้คัดค้านกังวลว่าการปิดเร็วอาจผลักความต้องการไปสู่การสอนลับหรือการเรียนที่แพงกว่าเดิม

ฮากวอนจึงไม่ใช่เรื่อง “เด็กเกาหลีขยันกว่าใคร” แบบผิวเผิน แต่มันคือผลของระบบที่เวลาหลังเลิกเรียนถูกตีมูลค่าเป็นโอกาส ความจริงที่ชัดที่สุดคือ เกาหลีใต้มีข้อจำกัดเพื่อให้เด็กได้พัก แต่ข้อจำกัดนั้นยังต่อสู้กับแรงผลักจากการแข่งขันและความคาดหวังของสังคมอยู่ทุกคืน