อุโมงค์กัวเลี่ยงที่ชาวบ้านขุดหน้าผาด้วยมือ

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

รถคันหนึ่งค่อย ๆ เลียบผนังหินในช่องทางแคบพอให้รถสวนกันอย่างระมัดระวัง ด้านหนึ่งเป็นหินที่ถูกสกัดจนขรุขระ อีกด้านเปิดเป็นช่องหน้าต่างรับลมและแสง แต่ถ้ามองลอดออกไปจะเห็นหุบเหวลึกของเทือกเขาไท่หางอยู่ตรงหน้า นี่คืออุโมงค์กัวเลี่ยง ในหมู่บ้านกัวเลี่ยง เมืองฮุยเซี่ยน มณฑลเหอหนานของจีน

ภาพอุโมงค์ริมผาอาจทำให้คนคิดว่าเป็นโครงการวิศวกรรมขนาดใหญ่ แต่จุดเริ่มต้นของมันคือหมู่บ้านบนภูเขาที่เคยมีทางออกเพียงบันไดหินชันและคับแคบ ชาวบ้านต้องใช้เส้นทางนี้เพื่อเดินทาง ติดต่อโลกภายนอก และขนของจำเป็นขึ้นลงภูเขา

13 คนตัดสินใจขุดทางออกเอง

ข้อมูลจากแหล่งท่องเที่ยวท้องถิ่นและบทความบันทึกสถานที่ระบุตรงกันว่า ในปี 1972 ชาวบ้านนำโดย เซินหมิงซิ่น รวบรวมชาย 13 คนเพื่อเปิดทางผ่านหน้าผา พวกเขาขายแพะและพืชผลเพื่อหาเงินซื้อเครื่องมือ ไม่มีเครื่องจักรหนักหรืออุปกรณ์ไฟฟ้า งานหลักจึงเป็นการใช้ค้อนและสิ่วสกัดหิน แล้วลำเลียงเศษหินออกจากจุดขุด

งานนี้หนักเกินกว่าจะเรียกว่า “ขุดถนน” แบบทั่วไป เพราะทุกครั้งที่เปิดทางเพิ่มขึ้นคือการทำงานบนหน้าผาสูง รายงานหลายแหล่งกล่าวว่าช่วงยากที่สุด พวกเขาทำความคืบหน้าได้ราว 1 เมตรใน 3 วัน และมีผู้ร่วมงานเสียชีวิตระหว่างการก่อสร้าง ตัวเลขผู้เสียชีวิตที่แน่นอนไม่ปรากฏในแหล่งข้อมูลสาธารณะที่ตรวจสอบได้ จึงไม่ควรเล่าต่อเป็นจำนวนตายตัว

ห้าปีเพื่อถนนกว้างเพียง 4 เมตร

อุโมงค์เปิดใช้การจราจรเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 1977 หลังทำงานต่อเนื่องราว 5 ปี ความยาวที่ถูกอ้างถึงมีทั้ง 1.2 และ 1.3 กิโลเมตรตามวิธีวัดของแต่ละแหล่ง ส่วนขนาดหน้าตัดที่รายงานสอดคล้องกันคือสูงประมาณ 5 เมตร กว้างประมาณ 4 เมตร จึงยังเป็นทางแคบ ต้องขับช้า และมองทางโค้งอย่างระวัง

ช่องเปิดตามแนวผาไม่ได้ถูกทำไว้เพื่อชมวิวเป็นหลัก แต่ช่วยระบายเศษหินและให้แสงส่องเข้าไปในระหว่างขุด เมื่อมองจากฝั่งหุบเขา ช่องเหล่านี้เรียงตัวราวกับรอยบากบนกำแพงหินขนาดมหึมา กลายเป็นลักษณะที่ทำให้อุโมงค์กัวเลี่ยงมีภาพจำต่างจากอุโมงค์ถนนทั่วไป

คำว่า “ทางหลวงมรณะ” ที่มักใช้เรียกอุโมงค์นี้เป็นฉายาจากความแคบ ผิวทางขรุขระ โค้งอับสายตา และความสูงชันของหน้าผา มากกว่าจะเป็นชื่อทางการหรือสถิติอุบัติเหตุที่มีตัวเลขยืนยัน จุดสำคัญของเรื่องนี้จึงไม่ใช่การแข่งขันว่าอันตรายที่สุดในโลกหรือไม่ แต่คือมันเป็นเส้นทางที่ชาวบ้านสร้างขึ้นเพื่อแก้ปัญหาการถูกตัดขาดจริง ๆ

ทุกวันนี้อุโมงค์กัวเลี่ยงช่วยพาหมู่บ้านเข้าสู่เส้นทางท่องเที่ยวของเขตว่านเซียนซาน นักท่องเที่ยวมาเห็นหน้าผา บ้านหิน และถนนที่ครั้งหนึ่งเปลี่ยนการเดินทางอันยากลำบากให้กลายเป็นทางเชื่อมสู่ภายนอก หลุมหน้าต่างริมผาจึงไม่ได้เป็นเพียงภาพหวาดเสียว แต่เป็นหลักฐานของการขุดหินทีละจุดด้วยแรงคนตลอดห้าปี