เทียนตูเฉิงสร้างปารีสจำลองกลางหางโจวอย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ถ้าเห็นอาคารหินสีครีม ระเบียงเหล็กดัด ถนนที่มีเสาไฟทรงยุโรป และหอคอยเหล็กสูงเด่นอยู่ปลายถนน หลายคนคงนึกถึงฝรั่งเศสก่อนเป็นอันดับแรก แต่ภาพแบบนี้มีอยู่ในชานเมืองหางโจวของจีนด้วย

ที่นี่คือ เทียนตูเฉิง โครงการที่อยู่อาศัยซึ่งสร้างภาพจำของปารีสขึ้นมาใหม่ ทั้งผังถนน อาคารสไตล์โอสมาน น้ำพุ รูปปั้น และสวนเรขาคณิต จนถูกเรียกว่า “ปารีสแห่งตะวันออก”

ไม่ได้ย้ายปารีสมาทั้งเมือง แต่เลือกก๊อปสิ่งที่คนจำได้

หัวใจของเทียนตูเฉิงคือหอไอเฟลจำลองสูงราว 108 เมตร หรือประมาณหนึ่งในสามของหอไอเฟลจริงในปารีส ข้อมูลจาก National Geographic ระบุว่าหอคอยนี้สูง 354 ฟุต และเป็นแลนด์มาร์กกลางโครงการที่วางภาพลักษณ์ให้คล้ายยุโรปคลาสสิก

รอบหอคอยไม่ได้มีเพียงตึกหน้าตาคล้ายฝรั่งเศส แต่ยังมีจัตุรัสแบบช็องเซลีเซ น้ำพุที่อ้างอิงสวนลักเซมเบิร์ก รวมถึงประติมากรรมและสวนที่ชวนให้นึกถึงแวร์ซายส์ จุดสำคัญจึงไม่ใช่การทำสำเนาให้เหมือนทุกเซนติเมตร แต่คือการหยิบองค์ประกอบที่คนเห็นแล้วเชื่อมโยงกับปารีสได้ทันที

คำว่า Duplitecture อธิบายเมืองก๊อปปี้แบบนี้

ปรากฏการณ์สร้างเมืองหรือย่านให้คล้ายสถานที่อื่นมีคำเรียกว่า Duplitecture ซึ่งใช้เรียกงานสถาปัตยกรรมที่นำเมือง อาคาร หรือสัญลักษณ์ระดับโลกมาสร้างใหม่ในอีกบริบทหนึ่ง เทียนตูเฉิงเป็นตัวอย่างที่โดดเด่น เพราะไม่ได้วางเพียงหอไอเฟลไว้หน้าห้าง แต่สร้างสภาพแวดล้อมของย่านพักอาศัยให้เดินต่อเนื่องกันทั้งพื้นที่

บทความของ WIRED อธิบายว่าการทำซ้ำในวัฒนธรรมจีนไม่จำเป็นต้องถูกมองว่าเป็นความไร้ความคิดเสมอไป การคัดลอกที่ทำได้ละเอียดอาจเป็นการแสดงฝีมือ และเป็นวิธีนำรูปแบบจากภายนอกมาปรับใช้กับการพัฒนาเมืองของตัวเอง

มองในฐานะธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ เทียนตูเฉิงขายภาพฝันของชีวิตแบบยุโรปให้กับผู้ซื้อชาวจีน โดยไม่ต้องเดินทางไปฝรั่งเศสจริง ผู้พักอาศัยยังใช้ชีวิตแบบเมืองจีนทั่วไป กินอาหารจีน ส่งลูกไปโรงเรียน ทำงาน และกลับบ้านในอาคารที่มีหน้าตาเหมือนปารีส

จากภาพเมืองร้าง สู่ฉากชีวิตจริงและพรีเวดดิ้ง

ช่วงแรกเทียนตูเฉิงเคยถูกสื่อเรียกว่าเมืองร้าง เพราะมีอาคารสร้างเสร็จมากกว่าจำนวนคนที่ย้ายเข้าอยู่ ถนนและลานกว้างจึงดูเงียบอย่างผิดธรรมชาติ โดยเฉพาะเมื่อเทียบกับเมืองจีนขนาดใหญ่ที่หนาแน่น

แต่ภาพนั้นไม่ใช่คำอธิบายทั้งหมดของพื้นที่ในเวลาต่อมา National Geographic รายงานเมื่อปี 2018 ว่าจำนวนผู้อยู่อาศัยเพิ่มขึ้นเป็นหลักพัน และมีนักท่องเที่ยวรวมถึงคู่บ่าวสาวเดินทางมาถ่ายภาพ ส่วน Architectural Digest ในปีเดียวกันบันทึกจำนวนประชากรราว 10,000 คน ตัวเลขจึงขึ้นกับช่วงเวลาที่สำรวจ แต่ทั้งสองแหล่งยืนยันตรงกันว่าเทียนตูเฉิงไม่ได้เป็นพื้นที่ร้างสนิท

หอไอเฟลจำลองกลายเป็นฉากพรีเวดดิ้งที่คุ้มค่ากับคนที่อยากได้ภาพบรรยากาศยุโรป ขณะเดียวกันระเบียงแบบปารีสก็มีเสื้อผ้าตากอยู่จริง ลานน้ำพุมีเด็กเล่น และถนนมีคนกลับบ้านหลังเลิกงาน ความย้อนแย้งระหว่างฉากฝรั่งเศสกับกิจวัตรจีนต่างหากที่ทำให้เมืองนี้น่าสนใจกว่าการเป็นสถานที่เลียนแบบธรรมดา

เมืองจำลองมีตัวตนของตัวเองเมื่อมีคนเข้าไปใช้ชีวิต

เทียนตูเฉิงไม่ได้ทำให้หางโจวกลายเป็นปารีส และก็ไม่จำเป็นต้องทำเช่นนั้น หอคอยขนาดย่อม อาคารสไตล์ยุโรป และสวนประติมากรรมเป็นเพียงเปลือกทางสถาปัตยกรรม ส่วนสิ่งที่ทำให้พื้นที่มีความหมายคือคนที่นำมันมาใช้เป็นบ้าน เป็นฉากถ่ายรูป และเป็นย่านในชีวิตประจำวัน

ข้อสรุปจึงชัดเจนว่า เทียนตูเฉิงเริ่มจากการขายภาพจำของปารีส แต่วันนี้มันเป็นย่านพักอาศัยของจีนที่มีภาษาทางภาพของตัวเอง เป็นปารีสจำลองที่ไม่เคยเหมือนต้นฉบับทั้งหมด และยิ่งมีชีวิตคนจีนอยู่ข้างในมากเท่าไร ความเป็น “เทียนตูเฉิง” ก็ยิ่งชัดขึ้นเท่านั้น