UVB-76 คืออะไร และทำไมเสียงหึ่งบนคลื่นสั้นจึงยังดังอยู่

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

คืนที่เงียบมากพอ บางคนเปิดวิทยุคลื่นสั้นไปที่ 4625 kHz แล้วได้ยินเสียงหึ่งสั้น ๆ เดิมซ้ำเป็นจังหวะ ราวกับมีเครื่องจักรทำงานอยู่หลังผนัง เสียงนี้ไม่ได้มาจากรายการเพลงหรือข่าว แต่เป็นสัญญาณที่นักฟังวิทยุทั่วโลกเรียกว่า UVB-76 หรือ The Buzzer

หลักฐานการบันทึกเสียงที่เผยแพร่ต่อสาธารณะพาเราย้อนกลับไปได้อย่างน้อยถึงช่วงต้นทศวรรษ 1980 จึงพูดได้ว่ามันอยู่บนคลื่นมาเกิน 40 ปีแล้ว ส่วนคำบอกเล่าว่าเริ่มมาตั้งแต่ทศวรรษ 1970 ยังยืนยันวันเริ่มต้นที่แน่ชัดไม่ได้

คลื่นที่เหมือนถูกจองไว้ตลอดเวลา

รูปแบบหลักของสถานีคือเสียงหึ่งประมาณ 21–34 ครั้งต่อนาที และส่งต่อเนื่องเกือบทั้งวันทั้งคืน นักวิเคราะห์วิทยุจำนวนหนึ่งมองว่านี่อาจเป็นวิธีรักษาช่องความถี่ให้พร้อมใช้งาน หรือเป็นสัญญาณเฝ้าระบบของเครือข่ายสื่อสารทางทหาร ไม่ใช่รายการลึกลับที่ส่งข้อความถึงคนทั่วไป

สิ่งที่ทำให้คนฟังสะดุ้งคือบางช่วงเสียงหึ่งหยุดลง แล้วมีเสียงคนพูดภาษารัสเซียอ่านนามเรียกขาน คำแปลก ๆ และกลุ่มตัวเลขอย่างสั้น ๆ ก่อนกลับไปหึ่งเหมือนเดิม รายงานของ WIRED ในปี 2011 ระบุว่าสมัยนั้นการแทรกเสียงพูดเกิดขึ้นไม่บ่อยนัก แต่ในปี 2025 มีการส่งข้อความถี่ขึ้นเป็นระยะ จนผู้ติดตามนำไปผูกกับเหตุการณ์การเมืองและสงคราม

เกี่ยวข้องกับระบบยิงนิวเคลียร์อัตโนมัติหรือไม่

คำตอบที่มีหลักฐานรองรับคือ ยังไม่มีหลักฐานว่า UVB-76 เป็นสวิตช์ของระบบ Dead Hand หรือ Perimeter ทฤษฎีที่ว่าเมื่อเสียงหึ่งหยุดแล้วรัสเซียจะยิงขีปนาวุธตอบโต้เอง เป็นเรื่องเล่าที่แพร่หลายเพราะบรรยากาศของสถานีชวนให้คิดเช่นนั้น

ข้อมูลเกี่ยวกับ Perimeter ที่นักวิจัยอ้างถึงระบุว่าระบบตอบโต้นิวเคลียร์ในอดีตใช้เงื่อนไขหลายชั้น ทั้งการตรวจจับแรงสั่นสะเทือน รังสี และการขาดการติดต่อกับศูนย์บัญชาการ ไม่ใช่การฟังว่าเครื่องส่งคลื่นสั้นสถานีเดียวเงียบไปหรือไม่ ผู้เชี่ยวชาญที่ WIRED อ้างถึงยังชี้ว่า Perimeter ใช้การสื่อสารย่านความถี่ต่ำมาก ขณะที่ UVB-76 อยู่ในย่านคลื่นสั้น

สถานีนี้จึงน่าจะเป็นส่วนหนึ่งของการสื่อสารทหารรัสเซียที่ยังไม่เปิดเผยรายละเอียดต่อสาธารณะ มากกว่าจะเป็นปุ่มวันสิ้นโลก ความน่ากลัวของมันอยู่ตรงที่คนภายนอกได้ยินเสียงจริง ได้ยินรหัสจริง แต่ไม่มีใครนอกระบบบอกได้ว่าปลายทางกำลังทำอะไรอยู่ และนั่นเพียงพอแล้วที่จะทำให้เสียงหึ่งไม่กี่วินาทีกลายเป็นเรื่องลึกลับยาวนานหลายสิบปี