สุนัขพันธุ์ไทยแท้ที่ยังมีอยู่ปัจจุบัน มีอะไรบ้าง รู้จัก 2 สายพันธุ์ไทยที่ FCI รับรอง

เวลาพูดถึง “สุนัขพันธุ์ไทย” หลายคนอาจนึกถึงสุนัขพื้นบ้านที่พบเห็นตามชุมชน แต่ถ้าใช้เกณฑ์สายพันธุ์ที่มีมาตรฐานและได้รับการรับรองในระดับนานาชาติ จะพบชื่อที่ชัดเจนอยู่ 2 สายพันธุ์ คือ ไทยหลังอาน และ ไทยบางแก้ว

ทั้งสองสายพันธุ์มีต้นกำเนิดในประเทศไทย แต่มีประวัติและลักษณะเด่นแตกต่างกันอย่างชัดเจน

1. ไทยหลังอาน สุนัขไทยโบราณจากภาคตะวันออก

Thai Ridgeback Dog หรือ สุนัขไทยหลังอาน เป็นสายพันธุ์ที่ FCI ระบุว่ามีต้นกำเนิดจากประเทศไทย และจัดอยู่ใน Group 5 กลุ่ม Spitz and primitive types ในหมวด Primitive Type–Hunting Dogs

ชื่อ “หลังอาน” มาจากเอกลักษณ์สำคัญของสายพันธุ์ นั่นคือแนวขนบริเวณหลังที่ขึ้นย้อนทิศทางกับขนส่วนอื่นของลำตัว ทำให้เกิดเป็นแนวสันหรือ Ridge ที่มองเห็นได้ชัด

มีประวัติเก่าแก่แค่ไหน

มาตรฐาน FCI ระบุว่าไทยหลังอานเป็นสุนัขสายพันธุ์เก่าแก่ และมีการกล่าวถึงในเอกสารทางโบราณคดีของประเทศไทยที่มีอายุประมาณ 360 ปี โดยในอดีตถูกใช้สำหรับการล่าสัตว์ รวมถึงทำหน้าที่เฝ้าบ้านและเดินทางไปกับเกวียนในภาคตะวันออกของประเทศไทย

สิ่งที่น่าสนใจคือ FCI ระบุว่าระบบคมนาคมในภาคตะวันออกของไทยในอดีตที่ยังไม่สะดวก ทำให้สุนัขกลุ่มนี้มีโอกาสผสมกับสุนัขสายพันธุ์อื่นน้อยกว่า จึงสามารถรักษารูปแบบดั้งเดิมไว้ได้เป็นเวลานาน

ปัจจุบันได้รับการรับรองระดับไหน

FCI ให้การรับรองไทยหลังอานในระดับ definitive โดยมีวันที่รับรองขั้นสุดท้ายคือ 26 พฤษภาคม 2003 และประเทศต้นกำเนิดที่ระบุในมาตรฐานคือประเทศไทย

มาตรฐาน FCI ระบุลักษณะทั่วไปว่าเป็นสุนัขขนาดกลาง ขนสั้น มีกล้ามเนื้อแข็งแรง และมีแนวขนย้อนบนแผ่นหลังเป็นเอกลักษณ์

2. ไทยบางแก้ว สุนัขเก่าแก่จากพิษณุโลก

อีกสายพันธุ์หนึ่งคือ Thai Bangkaew Dog หรือ สุนัขไทยบางแก้ว

FCI ระบุประเทศต้นกำเนิดของสายพันธุ์นี้คือ ประเทศไทย และจัดอยู่ใน Group 5 เช่นเดียวกับไทยหลังอาน แต่ไทยบางแก้วอยู่ในหมวด Asian Spitz and related breeds

จุดเริ่มต้นอยู่ที่บ้านบางแก้ว

ชื่อ “บางแก้ว” เชื่อมโยงกับ หมู่บ้านบางแก้ว ในพื้นที่ตำบลท่านางงาม อำเภอบางระกำ จังหวัดพิษณุโลก ตามประวัติที่ระบุในมาตรฐาน FCI

FCI ระบุว่าไทยบางแก้วเป็นสายพันธุ์เก่าแก่ และมีประวัติที่เชื่อมโยงกับการผสมระหว่างสุนัขเพศเมียสีดำ-ขาวของพระภิกษุรูปหนึ่งกับสุนัขป่าที่ปัจจุบันสูญพันธุ์ไปแล้ว ตามประวัติสายพันธุ์ที่ระบุไว้ในมาตรฐาน FCI

อย่างไรก็ตาม ประเด็นเรื่องบรรพบุรุษดังกล่าวควรนำเสนอในฐานะ ประวัติที่ระบุในมาตรฐานสายพันธุ์ ไม่ควรขยายความเป็นข้อสรุปทางพันธุศาสตร์เกินกว่าหลักฐานที่ระบุไว้

การพัฒนาสายพันธุ์ในยุคใหม่

มาตรฐาน FCI ระบุว่าเริ่มมีการคัดเลือกและพัฒนาสายพันธุ์จากครอกต่าง ๆ ตั้งแต่ปี 1957 จนกลายมาเป็นสุนัขไทยบางแก้วในรูปแบบที่รู้จักกันในปัจจุบัน

ปัจจุบันไทยบางแก้วไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะจังหวัดพิษณุโลก แต่ได้รับความนิยมและมีการเลี้ยงในพื้นที่ต่าง ๆ ของประเทศไทย

ไทยบางแก้วได้รับการรับรอง FCI เมื่อไร

ไทยบางแก้วได้รับการรับรองจาก FCI แบบ provisional ในปี 2011 ก่อนที่จะได้รับการรับรองแบบ definitive ในวันที่ 21 มิถุนายน 2022

มาตรฐาน FCI จัดไทยบางแก้วไว้ในกลุ่ม Spitz and primitive types และระบุว่าเป็นสุนัขใช้งานเพื่อการเป็นเพื่อนในมาตรฐานปัจจุบัน

3. ไทยหลังอานกับไทยบางแก้ว ต่างกันอย่างไร

ข้อมูลการจัดกลุ่มและสถานะการรับรองอ้างอิงมาตรฐาน FCI ของแต่ละสายพันธุ์

4. สิ่งที่ทำให้สุนัขไทยสองสายพันธุ์นี้มีความสำคัญ

ความน่าสนใจไม่ได้อยู่ที่เพียงรูปลักษณ์ แต่คือการที่สุนัขทั้งสองสายพันธุ์มีประวัติการพัฒนาที่เชื่อมโยงกับสภาพแวดล้อมและวิถีชีวิตของคนในประเทศไทย

ไทยหลังอานมีประวัติเกี่ยวข้องกับการล่าสัตว์ การเฝ้าบ้าน และการเดินทางในพื้นที่ภาคตะวันออก ขณะที่ไทยบางแก้วมีรากประวัติศาสตร์เชื่อมโยงกับชุมชนในจังหวัดพิษณุโลกและได้รับการคัดเลือกสายพันธุ์ต่อเนื่องจนมีมาตรฐานที่ใช้ในระดับนานาชาติ

จึงไม่ควรมองคำว่า “สุนัขไทยโบราณ” แค่ในความหมายของสุนัขที่หน้าตาเก่าแก่ แต่ควรมองถึง ประวัติ แหล่งกำเนิด ลักษณะเฉพาะ และกระบวนการรักษาสายพันธุ์ ที่ทำให้สุนัขเหล่านี้ยังคงมีเอกลักษณ์มาถึงปัจจุบัน

สรุป

หากใช้เกณฑ์ สายพันธุ์สุนัขที่มีต้นกำเนิดจากประเทศไทยและได้รับการรับรองโดย FCI สองชื่อสำคัญที่ควรรู้จักคือ ไทยหลังอาน และ ไทยบางแก้ว

ไทยหลังอานโดดเด่นด้วยแนวขนย้อนบนหลังและมีประวัติที่ FCI ระบุว่าสืบย้อนกลับไปได้หลายร้อยปี ส่วนไทยบางแก้วมีรากกำเนิดจากพื้นที่บางแก้ว จังหวัดพิษณุโลก และได้รับการรับรอง FCI แบบ definitive ในปี 2022

แต่คำว่า “สุนัขไทยแท้” ในภาพรวมยังมีความหมายกว้างกว่าสุนัข 2 สายพันธุ์นี้ เพราะยังมีสุนัขพื้นเมืองและสุนัขท้องถิ่นที่ไม่ได้อยู่ในระบบการรับรองสายพันธุ์ของ FCI

แล้วคุณเคยเห็นไทยหลังอานหรือไทยบางแก้วตัวจริงหรือไม่ และชอบเอกลักษณ์ของสายพันธุ์ไหนมากกว่ากัน ลองมาแลกเปลี่ยนกันในคอมเมนต์