ดาวเคราะห์กำพร้าคืออะไร และเหตุใดจึงหาเจอยาก
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
ท้องฟ้ายามคืนที่ไม่มีดาวส่องใกล้ ๆ อาจมีดาวเคราะห์ดวงหนึ่งกำลังผ่านไปในความมืด มันไม่มีพระอาทิตย์ขึ้น ไม่มีฤดูกาลแบบโลก และไม่มีวงโคจรให้กลับไปหา ดาวประเภทนี้ถูกเรียกว่า ดาวเคราะห์กำพร้า หรือดาวเคราะห์อิสระ เพราะไม่ได้ผูกอยู่กับดาวฤกษ์ดวงใด
ภาพจำของดาวเคราะห์มักเริ่มที่โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ แต่การกำเนิดระบบดาวไม่ได้สงบเสมอไป ดาวเคราะห์อายุน้อยหลายดวงอาจเฉียดผ่านกันจนแรงโน้มถ่วงเปลี่ยนเส้นทาง บางดวงถูกดีดออกจากระบบเดิมด้วยความเร็วสูงพอจะไม่ย้อนกลับมาอีก บางวัตถุอาจก่อตัวโดดเดี่ยวจากกลุ่มก๊าซและฝุ่นคล้ายการเกิดดาวฤกษ์ เพียงมีมวลไม่มากพอจะจุดปฏิกิริยานิวเคลียร์
นักดาราศาสตร์ยังบอกจำนวนที่แน่นอนไม่ได้ เพราะวัตถุเหล่านี้แทบไม่สะท้อนหรือปล่อยแสงให้กล้องเห็น ดาวเคราะห์กำพร้าขนาดใหญ่และอายุน้อยอาจยังมีความร้อนตกค้างจึงตรวจพบในย่านอินฟราเรดได้บ้าง แต่ดาวที่เย็นและมีขนาดใกล้โลกจะซ่อนตัวได้เกือบสมบูรณ์
วิธีตามหาใช้ปรากฏการณ์ ไมโครเลนส์ความโน้มถ่วง หากดาวเคราะห์กำพร้าผ่านหน้าแสงจากดาวที่อยู่ไกลกว่า แรงโน้มถ่วงของมันจะหักเหและขยายแสงดาวเบื้องหลังชั่วคราว นักดาราศาสตร์จึงมองเห็นดาวดวงนั้นสว่างขึ้นผิดปกติ แม้ตัวต้นเหตุจะมืดสนิท
การสังเกตการณ์เช่นนี้ทำให้มีหลักฐานของดาวเคราะห์อิสระเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ การสำรวจด้วยกล้อง Euclid พบวัตถุอิสระหลายสิบดวงในเนบิวลานายพรานที่อยู่ห่างออกไปราว 1,500 ปีแสง โดยวัตถุชุดนั้นยังอายุน้อยราว 3 ล้านปีและมีขนาดอย่างน้อยประมาณ 4 เท่าของดาวพฤหัสบดี ขณะที่รายงานอีกชิ้นระบุการยืนยันดาวเคราะห์อิสระมวลราว 70 เท่าของโลก ที่อยู่ห่างเกือบ 9,950 ปีแสง
ตัวเลขเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าเรานับประชากรทั้งหมดได้แล้ว แบบจำลองการก่อกำเนิดระบบดาวคาดว่าดาวเคราะห์กำพร้าในทางช้างเผือกอาจมีจำนวนมากระดับพันล้านดวงหรือมากกว่านั้น แต่ความไม่แน่นอนยังสูง โดยเฉพาะกลุ่มที่มีมวลต่ำระดับโลกซึ่งตรวจจับยากที่สุด
พื้นผิวของดาวเคราะห์กำพร้าส่วนใหญ่คงหนาวจัดจนก๊าซและน้ำแข็งเกาะตัวแน่น อุณหภูมิไม่ได้จำเป็นต้องเข้าใกล้ศูนย์สัมบูรณ์เสมอไป เพราะขึ้นกับอายุ มวล บรรยากาศ และความร้อนจากภายใน แต่หากไร้แหล่งความร้อนอื่น พื้นผิวก็ย่อมเย็นเกินกว่าน้ำเหลวจะคงอยู่ได้
ความมืดภายนอกไม่ได้ปิดโอกาสทั้งหมด นักวิทยาศาสตร์ศึกษาความเป็นไปได้ที่ความร้อนจากการสลายตัวของธาตุกัมมันตรังสี ภูเขาไฟใต้ผิวดิน หรือแรงบีบยืดจากแรงโน้มถ่วงจะรักษาน้ำเหลวไว้ใต้ชั้นน้ำแข็งได้ แนวคิดนี้คล้ายมหาสมุทรใต้เปลือกน้ำแข็งของยูโรปาและเอนเซลาดัสในระบบสุริยะ
ยังไม่มีหลักฐานว่าสิ่งมีชีวิตอาศัยบนดาวเคราะห์กำพร้าดวงใด และภาพของสิ่งมีชีวิตประหลาดใต้ทะเลลึกยังอยู่ในขอบเขตสมมติฐาน งานจำลองล่าสุดเสนอว่า “ดวงจันทร์” ขนาดใกล้โลกที่โคจรรอบดาวเคราะห์กำพร้าขนาดยักษ์อาจรักษาน้ำเหลวได้นานหลายพันล้านปี หากมีความร้อนจากแรงน้ำขึ้นน้ำลงและบรรยากาศที่กักเก็บความร้อนได้ดี
ดาวเคราะห์กำพร้าจึงไม่ได้เป็นเพียงโลกที่หลุดวงโคจร พวกมันเป็นร่องรอยของความวุ่นวายในวัยเยาว์ของระบบดาว และเป็นเป้าหมายสำคัญสำหรับการค้นหาว่าโลกแบบไหนบ้างที่ยังเก็บพลังงานและน้ำไว้ได้ แม้ไม่มีดวงอาทิตย์อยู่บนฟ้า
https://www.space.com/astronomy/exoplanets/astronomers-detect-rare-free-floating-exoplanet-10-000-light-years-from-earth
https://www.space.com/space-exploration/search-for-life/no-sun-no-problem-how-life-could-thrive-on-moons-of-starless-rogue-planets
เลขเด็ดปฏิทิน "หลวงปู่ศิลา" งวดวันที่ 1 ธันวาคม 69..เลขไหนเด่น ส่องเลย!
ทามาริลโล ผลไม้หน้าตาคล้ายมะเขือเทศที่เติบโตบนไม้พุ่ม พร้อมรสเปรี้ยวหวานอันเป็นเอกลักษณ์
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
หอยมือเสือ ยักษ์ใหญ่แห่งท้องทะเล เนื้อส่วนไหนกินได้บ้าง เหตุใดจึงมีราคาสูง และทำไมจึงกลายเป็นสัตว์ทะเลที่ต้องได้รับการคุ้มครอง
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
ผึ้งหลวงหิมาลัย ผึ้งยักษ์แห่งขุนเขาสูง ผู้สร้างรังบนหน้าผาสูงชัน
NASA เดินหน้าพัฒนายานสำรวจดวงจันทร์ เตรียมปูทางสร้างฐานมนุษย์บนดวงจันทร์ในอนาคต
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
จังหวัดไหนฝนตกน้อยที่สุดในไทย เปิดข้อมูล 3 ปีย้อนหลัง พบตัวเลขที่น่าสนใจ
เลขกำลังวันอังคาร งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 7 ตัว พร้อมเลขวงกลมและแนวทางจับคู่ 2 ตัว–3 ตัว!
ปิดฉากคดีแอร์สาวไทย! ศาลออสเตรเลียสั่งถอนทุกข้อหา หลังพบถูกขบวนการค้ายาใช้เป็นเครื่องมือ
เปิด 5 สิ่งของไม่ควรวางบนโต๊ะรับแขก โบราณเชื่อขัดโชคลาภ-เงินทองรั่วไหล
กินดินแก้พิษ! ทำไมนกแก้วในป่าอเมซอนจึงพากันมากินดินเหนียว ทั้งที่มีผลไม้และเมล็ดพืชให้กินมากมาย?
ทำไมน้ำพุร้อนเยลโลว์สโตนถึงมีสีฟ้าสดใส? เบื้องหลังสีสันมหัศจรรย์ไม่ได้เกิดจากสารเคมีอย่างเดียว!
ทามาริลโล ผลไม้หน้าตาคล้ายมะเขือเทศที่เติบโตบนไม้พุ่ม พร้อมรสเปรี้ยวหวานอันเป็นเอกลักษณ์



