เดรินกูยูเผยเมืองใต้ดินคัปปาโดเกียได้อย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

กำแพงห้องใต้ดินในบ้านหลังหนึ่งที่เมืองเดรินกูยู ประเทศตุรกี ถูกทุบออกระหว่างการต่อเติมในปี 1963 สิ่งที่อยู่หลังผนังไม่ใช่เพียงโพรงหิน แต่เป็นทางเดินที่พาคนลงไปพบเครือข่ายห้องและอุโมงค์ใต้ดินขนาดมหึมา เรื่องเล่าบางฉบับเติมรายละเอียดว่ามีไก่หายเข้าไปในรอยแยก แต่ข้อมูลที่ตรงกันคือการค้นพบสมัยใหม่เริ่มจากการพบห้องลับหลังผนังบ้าน แล้วการขุดสำรวจจึงเผยขนาดจริงของพื้นที่

สถานที่นั้นคือ นครใต้ดินเดรินกูยู ในคัปปาโดเกีย จังหวัดเนฟเชฮีร์ ภูมิภาคที่มีหินภูเขาไฟเนื้ออ่อนหรือทัฟฟ์ มนุษย์สามารถขุดเจาะได้ด้วยเครื่องมือพื้นฐาน ขณะเดียวกันเนื้อหินยังแข็งแรงพอให้เกิดห้องและทางเดินจำนวนมากโดยไม่ต้องใช้เสาคอนกรีตแบบอาคารสมัยใหม่

เดรินกูยูไม่ได้เป็นถ้ำธรรมชาติที่มีคนเข้าไปอาศัยภายหลัง แต่เป็นพื้นที่ที่ถูกวางระบบเพื่อใช้หลบภัยเป็นหมู่คณะ งานศึกษาวิศวกรรมปี 2016 อธิบายว่าเมืองรองรับทั้งพื้นที่อยู่อาศัย คลังเก็บอาหาร จุดเลี้ยงสัตว์ พื้นที่ศาสนา บ่อน้ำ และช่องระบายอากาศ

จุดที่ทำให้สถานที่นี้ต่างจากหลุมหลบภัยทั่วไปคือ การควบคุมทางเข้า ทางเดินหลายส่วนมีประตูหินทรงกลมขนาดใหญ่ กลิ้งปิดจากด้านในได้ เมื่อปิดแล้วผู้บุกรุกต้องเจอกับช่องแคบและผนังหินหนา แต่ผู้ที่อยู่ภายในยังเคลื่อนผ่านเส้นทางของตนเองได้ การแบ่งพื้นที่เป็นชั้นยังช่วยให้ปิดกั้นแต่ละส่วนได้ ไม่จำเป็นต้องป้องกันทั้งเมืองพร้อมกัน

ตัวเลขที่มักอ้างถึงคือความลึกราว 85 เมตร มีอย่างน้อย 18 ชั้น และรองรับคนได้ถึง 20,000 คนพร้อมเสบียงและสัตว์เลี้ยง ตัวเลขเหล่านี้เป็นค่าประเมินความจุของโครงสร้าง ไม่ได้แปลว่ามีประชากร 20,000 คนอาศัยอยู่ถาวรตลอดเวลา ส่วนพื้นที่ที่นักท่องเที่ยวเข้าชมได้ในปัจจุบันเป็นเพียงบางชั้นของระบบทั้งหมด

การอยู่ใต้ดินนานหลายวันหรือหลายสัปดาห์จะเป็นไปไม่ได้หากอากาศไม่หมุนเวียน เดรินกูยูจึงมีปล่องแนวตั้งที่ทำหน้าที่รับอากาศลงสู่ระดับลึก บางปล่องเชื่อมกับแหล่งน้ำด้วย การออกแบบเช่นนี้สะท้อนว่าผู้สร้างคิดถึงชีวิตประจำวัน ไม่ได้สร้างไว้เพื่อซ่อนตัวชั่วครู่แล้วออกไปทันที

ภายในพบห้องเก็บของ ห้องครัว โรงบีบไวน์และน้ำมัน คอกสัตว์ โบสถ์ รวมถึงห้องโถงที่มีเพดานโค้งซึ่งมีรายงานว่าใช้เป็นโรงเรียนศาสนา โครงสร้างเหล่านี้ทำให้ภาพของเดรินกูยูชัดขึ้นว่าเป็น เมืองย่อส่วนใต้ผิวดิน ที่ต้องทำให้ผู้คนกิน ดื่ม เก็บเสบียง ดูแลสัตว์ และประกอบพิธีได้ในเวลาเดียวกัน

เรื่องอายุของเดรินกูยูต้องแยกจากเรื่องการใช้งาน ตัวห้องใต้ดินอาจมีรากเก่าแก่ตั้งแต่ยุคโบราณ แต่หลักฐานชี้ว่าพื้นที่ถูกขยายและปรับใช้ต่อเนื่องหลายยุค โดยเฉพาะสมัยไบแซนไทน์ที่คัปปาโดเกียเผชิญการโจมตีบ่อยครั้ง จึงยังไม่มีวันที่สร้างวันเดียวที่นักโบราณคดีเห็นตรงกันสำหรับเมืองทั้งระบบ

คำอธิบายที่หนักแน่นที่สุดจึงไม่ใช่เรื่องอารยธรรมลึกลับหรือเมืองที่หายสาบสูญในชั่วข้ามคืน เดรินกูยูคือผลสะสมของการขุด ขยาย ซ่อม และใช้งานยาวนานในภูมิประเทศที่เอื้อต่อการเจาะหิน การพบทางเข้าในปี 1963 ทำให้โลกภายนอกเห็นโครงข่ายขนาดใหญ่ที่ชาวท้องถิ่นเคยรับรู้เพียงเป็นโพรงและห้องใต้ดินกระจัดกระจาย

กำแพงที่ถูกทุบจึงไม่ได้เปิดไปสู่ห้องลับห้องเดียว มันเปิดให้เห็นวิธีรับมือความไม่ปลอดภัยของผู้คนในอดีต: เปลี่ยนหินใต้เท้าให้กลายเป็นบ้าน คลังเสบียง โบสถ์ และแนวป้องกัน เมืองใต้ดินเดรินกูยูยังยืนยันว่าเทคโนโลยีการอยู่รอดไม่จำเป็นต้องมีโลหะหรือเครื่องจักรเสมอไป หากมีความรู้เรื่องวัสดุ การระบายอากาศ น้ำ และการจัดพื้นที่อย่างเป็นระบบ