8 เนื้อผ้าของผู้มีอำนาจสมัยโบราณ! ผืนไหนแพง ผืนไหนสงวนไว้สำหรับชนชั้นสูง

ในอดีต เสื้อผ้าไม่ได้มีหน้าที่แค่ปกปิดร่างกาย แต่ยังใช้บอกฐานะ อำนาจ ชาติกำเนิด และตำแหน่งของผู้สวมใส่ ผ้าบางชนิดมีราคาแพงมากจนคนทั่วไปแทบไม่มีโอกาสได้ใช้ โดยเฉพาะผ้าที่ต้องนำเข้าจากต่างแดนหรือผลิตด้วยมือเป็นเวลานาน

ตั้งแต่ผ้าไหมจีนไปจนถึงกำมะหยี่จากยุโรป ล้วนเคยเป็นของหรูในราชสำนักและกลุ่มผู้ปกครอง

 

 1. ผ้าไหม  เส้นใยจากรังไหมที่กลายเป็นของชนชั้นสูง

ผ้าไหมมีประวัติยาวนานในจีน และเกี่ยวข้องกับชนชั้นปกครองมาหลายพันปี ตำนานจีนยกเล่ยจู่พระมเหสีของจักรพรรดิหวงตี้ เป็นผู้มีส่วนสำคัญในการเริ่มเลี้ยงไหม

ผ้าไหมมีน้ำหนักเบา เนื้อนุ่ม และสามารถย้อมสีสดได้ จึงถูกนำไปทำเสื้อคลุม เครื่องแต่งกาย และผ้าสำหรับพิธีสำคัญของราชสำนักหลายยุค

 

 2. ผ้ากำมะหยี่  เนื้อแน่นนุ่มที่เคยเป็นสัญลักษณ์ของฐานะ

กำมะหยี่ (Velvet)มีเนื้อสัมผัสนุ่มและมีผิวสะท้อนแสง ทำให้เสื้อผ้าดูหรูมากกว่าผ้าทอทั่วไป

ในยุโรปช่วงยุคกลางถึงยุคเรอเนซองส์ กำมะหยี่ถูกใช้โดยราชวงศ์ ขุนนาง และชนชั้นสูง โดยเฉพาะเสื้อคลุม หมวก และชุดพิธีการ สีเข้มอย่างแดง ม่วง และดำยิ่งช่วยเพิ่มความสง่างาม

 

 3. ผ้าแพร  ผืนบางเบาที่เดินทางไกลจากจีน

ผ้าแพรเป็นคำที่คนไทยใช้เรียกผ้าเนื้อละเอียดจากเส้นไหมหรือเส้นใยที่มีลักษณะคล้ายไหม โดยเฉพาะผ้าที่นำเข้าจากจีน

ในสังคมเอเชียตะวันออก ผ้าแพรถูกใช้ทำเสื้อผ้าของผู้มีฐานะ รวมถึงเครื่องแต่งกายสำหรับพิธีการ จุดเด่นคือความเรียบลื่นและสีสันที่ทำได้หลากหลาย

 

 4. ผ้าทอง  ผ้าที่ทำให้ผู้สวมใส่ดูโดดเด่นทันที

ผ้าทองหรือผ้าที่มีเส้นโลหะสีทองทอร่วมกับเส้นไหม เป็นของหรูที่พบในเครื่องแต่งกายของราชสำนักหลายแห่ง

บางชนิดไม่ได้ทำจากทองคำแท้ทั้งเส้น แต่ใช้เส้นโลหะพันรอบแกนเส้นไหมแล้วนำไปทอ เมื่อกระทบแสงจะเกิดประกายทอง จึงเหมาะกับเสื้อคลุมและเครื่องแต่งกายในพิธีสำคัญ

 

 5. ผ้าขนสัตว์ ของจำเป็นที่กลายเป็นเครื่องแต่งกายชั้นสูง

ผ้าขนสัตว์โดยเฉพาะชนิดที่ทอแน่นและย้อมสีอย่างประณีต ถูกใช้ในยุโรปมานานหลายร้อยปี ทั้งทำเสื้อคลุม เสื้อกันหนาว และชุดของขุนนาง

แหล่งผลิตสำคัญในอังกฤษและยุโรปทำให้ผ้าขนสัตว์กลายเป็นสินค้าสำคัญทางเศรษฐกิจตั้งแต่ยุคกลาง สี คุณภาพเส้นใย และความละเอียดของการทอมีผลต่อราคา

 

 6. ผ้าอัลปากา  เส้นใยจากเทือกเขาแอนดีส

ในอเมริกาใต้ชาวอินคาให้ความสำคัญกับสิ่งทออย่างมาก โดยเฉพาะเส้นใยจากสัตว์ในตระกูลอูฐ เช่น อัลปากาและวิกูญา

เส้นใยวิกูญามีความละเอียดและนุ่มมาก จึงถูกสงวนให้ชนชั้นปกครองและบุคคลสำคัญในจักรวรรดิอินคา ส่วนอัลปากาถูกนำมาทอเป็นเสื้อผ้าและสิ่งทอหลากหลายชนิด

 

 7. ผ้าบาติกชั้นดี  ลวดลายที่บอกฐานะและถิ่นกำเนิด

บาติกเป็นเทคนิคการทำลวดลายด้วยการใช้ขี้ผึ้งปิดบางส่วนของผืนผ้าก่อนย้อมสี มีประวัติยาวนานในเอเชีย โดยเฉพาะเกาะชวาในอินโดนีเซีย

ในราชสำนักชวา ลวดลายบางแบบถูกสงวนไว้สำหรับชนชั้นสูง เช่นParangซึ่งมีลวดลายเฉียงต่อเนื่อง และเกี่ยวข้องกับราชสำนักสุลต่านในชวา

 

 8. ผ้าปักดิ้นทอง  งานฝีมือที่ต้องใช้เวลานับเดือน

ผ้าที่ปักด้วยดิ้นทองและดิ้นเงินต้องใช้ช่างฝีมือที่มีความชำนาญ เพราะลวดลายแต่ละส่วนต้องวางเส้นอย่างละเอียด

ในราชสำนักเอเชียและตะวันออกกลาง ผ้าประเภทนี้ถูกใช้กับเสื้อคลุม เครื่องแต่งกายพิธีการ และของใช้สำหรับบุคคลชั้นสูง ยิ่งลายละเอียดและวัสดุมีค่ามาก ผืนผ้าก็ยิ่งสะท้อนฐานะของเจ้าของ