ตัวเลข 90% ของข้อมูลโลกใน 2 ปี มาจากไหน และยังใช้ได้อยู่หรือไม่

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เปิดแกลเลอรีโทรศัพท์เพียงไม่กี่วินาที เราอาจพบทั้งรูปถ่าย คลิปสั้น ภาพหน้าจอ และไฟล์ที่ส่งต่อในแชต ขณะเดียวกันโทรศัพท์ยังบันทึกข้อมูลตำแหน่ง การใช้งานแอป และการเชื่อมต่อเครือข่ายอยู่เบื้องหลัง

ภาพแบบนี้ทำให้ประโยคหนึ่งถูกแชร์ซ้ำมานานว่า 90% ของข้อมูลดิจิทัลในโลกถูกสร้างขึ้นในช่วง 2 ปีก่อนหน้า ตัวเลขนี้มีที่มาจากการอ้างข้อความของ IBM ตั้งแต่ช่วงปี 2012 และถูกนำกลับมาเผยแพร่ในรายงาน IBM Marketing Cloud ปี 2016 แต่คำว่า 2 ปีในข้อความต้นทางหมายถึงช่วงเวลาของรายงานนั้น ไม่ได้หมายถึง 2 ปีล่าสุดของปี 2026

หนึ่งวันของคนหนึ่งคนสร้างร่องรอยอะไรบ้าง

ข้อมูลไม่ได้เกิดจากการโพสต์ข้อความหรือถ่ายรูปเท่านั้น โทรศัพท์สร้างข้อมูลจากการเปิดแอป การค้นหา เส้นทางการเดินทาง การซื้อสินค้า และการรับส่งไฟล์ บริการออนไลน์ยังสร้างบันทึกการเข้าสู่ระบบ เวลาใช้งาน และข้อมูลสำรองหลายชุด

IBM อธิบายว่าแหล่งข้อมูลขนาดใหญ่ประกอบด้วยเซนเซอร์ IoT โซเชียลมีเดีย ธุรกรรมทางการเงิน อุปกรณ์อัจฉริยะ รวมถึงข้อความ ภาพ และวิดีโอจากระบบดิจิทัล กล้องวงจรปิดเพิ่มข้อมูลภาพต่อเนื่อง ส่วนระบบ AI เพิ่มทั้งข้อมูลที่ใช้ประมวลผล ผลลัพธ์ และบันทึกการทำงานของระบบ

5G ทำหน้าที่เป็นช่องทางส่งข้อมูลที่เร็วขึ้น ไม่ใช่เครื่องผลิตข้อมูลด้วยตัวเอง เมื่อมีอุปกรณ์จำนวนมากเชื่อมต่ออยู่ตลอดเวลา ปริมาณข้อมูลที่ไหลผ่านเครือข่ายจึงเพิ่มตามจำนวนกิจกรรมของคนและเครื่องจักร

ตัวเลขนี้นับอะไร

รายงานของ IDC และ Seagate ใช้คำว่า Global Datasphere หมายถึงข้อมูลที่ถูกสร้าง ถูกเก็บจากอุปกรณ์ หรือถูกทำซ้ำในระบบดิจิทัลทั่วโลก พื้นที่ที่นับรวมมีทั้งศูนย์ข้อมูลและคลาวด์ โครงสร้างขอบเครือข่าย เช่น เสาสัญญาณและสำนักงาน รวมถึงอุปกรณ์ปลายทางอย่างคอมพิวเตอร์ โทรศัพท์ และอุปกรณ์ IoT

รายงานฉบับปี 2018 คาดว่า Global Datasphere จะเพิ่มจาก 33 เซตตะไบต์ในปี 2018 เป็น 175 เซตตะไบต์ในปี 2025 โดย 1 เซตตะไบต์เท่ากับ 1 ล้านล้านกิกะไบต์ ตัวเลขนี้แสดงขนาดข้อมูลที่เกิดขึ้นในระบบดิจิทัล ไม่ได้แปลว่ามีไฟล์ 175 เซตตะไบต์ถูกเก็บถาวรอยู่ในเซิร์ฟเวอร์ทุกไฟล์

IDC ยังระบุว่าข้อมูลบางส่วนถูกทิ้ง ถูกเขียนทับ หรือถูกตรวจจับเพียงชั่วครู่แล้วหายไป การนับแบบนี้จึงแตกต่างจากการถามว่าโลกมีข้อมูลที่เก็บรักษาไว้ถาวรทั้งหมดเท่าไร

ทำไมปริมาณข้อมูลจึงเพิ่มเร็ว

บันทึกในอดีตต้องใช้วัสดุ พื้นที่ และแรงงาน การทำสำเนาหนึ่งชุดมีต้นทุนสูง จึงมีข้อมูลเกิดใหม่ในอัตราจำกัด เมื่อข้อมูลกลายเป็นไฟล์ดิจิทัล การถ่ายภาพหนึ่งครั้งอาจถูกอัปโหลด แปลงขนาด เก็บสำรอง แคชบนระบบ และส่งต่อไปยังอุปกรณ์หลายเครื่อง

วิดีโอความละเอียดสูงใช้พื้นที่มากกว่าข้อความหลายลำดับ การสตรีม ระบบชำระเงิน รถยนต์เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต โรงงานอัตโนมัติ และกล้องตรวจสอบพื้นที่ยังสร้างข้อมูลต่อเนื่อง แม้ไม่มีมนุษย์กดปุ่มบันทึกทุกครั้ง

แล้ว 90% ยังใช้ได้ไหมในปี 2026

ถ้านำตัวเลขนี้มาใช้เป็นสถิติปัจจุบัน คำกล่าวดังกล่าวยังไม่มีหลักฐานพอรองรับ เอกสารต้นทางไม่ได้บอกว่า 90% หมายถึงข้อมูลที่เกิดระหว่างปี 2024–2026 และไม่ได้เป็นการสำรวจไฟล์ทั้งหมดบนเซิร์ฟเวอร์ทุกแห่งทั่วโลก

สิ่งที่ตัวเลขนี้สื่อได้ถูกต้องคือ โลกดิจิทัลกำลังสร้างข้อมูลเร็วขึ้นมากจากโทรศัพท์ เซนเซอร์ ระบบออนไลน์ และเครื่องจักรที่เชื่อมต่อกัน ส่วนอัตรา 90% เป็นตัวเลขที่ผูกกับช่วงเวลาของรายงานเก่า เมื่อเวลาผ่านไป ควรระบุปี แหล่งที่มา และวิธีนับทุกครั้ง

ประโยคที่แม่นกว่า

การเขียนที่รัดกุมควรระบุว่า IBM เคยเผยแพร่ตัวเลขประมาณ 90% ของข้อมูลโลกที่ถูกสร้างขึ้นในช่วงสองปีก่อนรายงาน แต่ตัวเลขนั้นไม่ควรถูกตีความว่า 90% ของข้อมูลดิจิทัลบนเซิร์ฟเวอร์ทั่วโลกในปี 2026 เกิดขึ้นระหว่างปี 2024–2026 สิ่งที่ยืนยันได้ชัดคือข้อมูลกำลังเพิ่มขึ้นในระดับมหาศาล และการวัดต้องแยกให้ออกระหว่างข้อมูลที่สร้าง ข้อมูลที่ทำซ้ำ และข้อมูลที่ถูกเก็บไว้จริง