ตัวเลข 90% ของข้อมูลโลกในช่วง 2 ปีมาจากไหน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

คุณอาจกำลังเลื่อนดูคลิปสั้น ส่งรูปในแชต หรือเปิดกล้องวงจรปิดโดยไม่รู้สึกว่าได้ “สร้างข้อมูล” ก้อนใหญ่ขึ้นมา ทุกกิจกรรมมีไฟล์ ภาพ เสียง ตำแหน่ง เวลา และบันทึกการใช้งานเกิดขึ้นเบื้องหลัง บางส่วนถูกเก็บไว้ บางส่วนถูกส่งต่อ ทำสำเนา หรือถูกประมวลผลเพียงชั่วคราว

จึงมีประโยคหนึ่งถูกแชร์ซ้ำมาหลายปีว่า 90% ของข้อมูลดิจิทัลทั่วโลกเกิดขึ้นในช่วง 2 ปีล่าสุด ตัวเลขนี้ฟังดูเหมือนนับข้อมูลทุกไฟล์ที่อยู่บนเซิร์ฟเวอร์ แต่ที่มาของมันซับซ้อนกว่านั้น และขอบเขตของคำว่า “ข้อมูล” มีผลต่อคำตอบมาก

ตัวเลข 90% เริ่มมาจากไหน

ในกรณีศึกษาของ IBM ที่เผยแพร่ปี 2022 มีการยกคำพูดของผู้บริหารฝ่ายตลาดเชิงปริมาณของ HSBC ว่า “ตามข้อมูลของ IBM” 90% ของข้อมูลโลกถูกสร้างขึ้นในช่วง 2 ปีก่อนหน้า หน้าเว็บดังกล่าวไม่ได้แสดงวิธีนับ ฐานข้อมูลทั้งหมด หรือเส้นแบ่งระหว่างข้อมูลที่สร้างขึ้นใหม่กับข้อมูลที่ถูกคัดลอก จึงใช้ยืนยันได้ว่าประโยคนี้ถูกอ้างในวงการธุรกิจ แต่ยังใช้เป็นตัวเลขสำรวจข้อมูลทุกชิ้นบนโลกไม่ได้

ตัวเลขอีกชุดช่วยให้เห็นอัตราเร่งได้ชัดขึ้น บล็อกของ Hitachi Vantara ซึ่งอ้างการศึกษาของ IDC ระบุว่า Global DataSphere มีขนาดประมาณ 1 เซตตะไบต์ในปี 2010 เพิ่มเป็นราว 40 เซตตะไบต์ในปี 2019 และมีการคาดการณ์ว่าจะถึง 175 เซตตะไบต์ในปี 2025 ตัวเลขชุดนี้หมายถึงข้อมูลที่ถูกสร้าง จับเก็บ คัดลอก และใช้งานรวมกัน ไม่ได้หมายถึงไฟล์ใหม่ที่ถูกเก็บถาวรอยู่ในศูนย์ข้อมูลทั้งหมด

ข้อมูลที่เกิดขึ้น ไม่เท่ากับข้อมูลที่เก็บอยู่

ลองนึกถึงวิดีโอถ่ายทอดสดหนึ่งรายการ ระบบอาจนับภาพต้นฉบับ การส่งสัญญาณสำรอง แคชของเครือข่าย และการรับชมของผู้ใช้เข้าไปในภาพรวมของการใช้ข้อมูล ข้อมูลจากเซนเซอร์ก็ทำงานในลักษณะเดียวกัน มันอาจถูกส่งทุกวินาทีแล้วลบทิ้งหลังหมดช่วงเวลาที่กำหนด ขนาดการรับส่งจึงโตได้รวดเร็ว แม้พื้นที่เก็บถาวรจะไม่ได้เพิ่มตามสัดส่วน

บทความของ Studio Network Solutions ที่เผยแพร่ในปี 2025 อ้างข้อมูลจาก Statista ว่าโลกสร้าง จับเก็บ คัดลอก และใช้งานข้อมูลรวม 64.2 เซตตะไบต์ในปี 2020 อีกตัวเลขหนึ่งในบทความระบุว่า มีข้อมูลจากปี 2020 ประมาณ 2% ที่ถูกบันทึกไว้ต่อถึงปี 2021 ตัวเลขนี้ไม่ใช่การสำรวจพื้นที่เก็บข้อมูลทุกแห่งบนโลก แต่ช่วยเตือนว่า “ข้อมูลที่เกิดขึ้น” รวมข้อมูลชั่วคราวจำนวนมาก

สรุปแล้ว 90% จริงแค่ไหน

ถ้าใช้เป็นประโยคสั้นเพื่ออธิบายว่าโลกดิจิทัลกำลังผลิตข้อมูลเร็วขึ้นมาก ตัวเลข 90% สื่อภาพได้ดี และสอดคล้องกับแนวโน้มของข้อมูลจากมือถือ วิดีโอ โซเชียลมีเดีย ระบบ IoT และบริการออนไลน์

ถ้าแปลตรงตัวว่า 90% ของข้อมูลดิจิทัลทุกชนิดที่อยู่บนเซิร์ฟเวอร์ทั่วโลกถูกสร้างใน 2 ปีล่าสุด แหล่งข้อมูลที่ตรวจสอบได้ยังยืนยันไม่ได้ ตัวเลขนี้เป็นคำกล่าวเก่าที่ไม่มีขอบเขตการวัดชัดเจน และมักถูกนำไปปนกับตัวเลข Global DataSphere ซึ่งนับการสร้าง การคัดลอก และการใช้งานรวมกัน

ข้อสรุปที่แม่นยำกว่าคือ การเติบโตของข้อมูลเกิดขึ้นเร็วมากจนตัวเลขจากไม่กี่ปีก่อนถูกแทนที่ด้วยปริมาณใหม่อย่างรวดเร็ว แต่ไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะใช้ 90% เป็นสัดส่วนปัจจุบันของข้อมูลทั้งหมดบนเซิร์ฟเวอร์

สิ่งที่ตัวเลขนี้กำลังบอกเรา

• สมาร์ตโฟนทำให้การสร้างข้อมูลกลายเป็นกิจวัตร รูปถ่าย คลิป ตำแหน่ง และประวัติการใช้งานเกิดขึ้นตลอดวัน

• วิดีโอใช้พื้นที่และแบนด์วิดท์สูง ความละเอียดที่เพิ่มขึ้นทำให้ไฟล์ใหญ่ขึ้น ขณะที่แพลตฟอร์มต้องส่งสำเนาไปยังผู้ชมจำนวนมาก

• กล้องและเซนเซอร์เพิ่มข้อมูลจากเครื่องจักร ระบบโรงงาน รถยนต์ อาคาร และเมืองส่งค่าต่าง ๆ เข้าระบบ แม้คนจะไม่ได้กดปุ่มสร้างไฟล์เอง

• AI เพิ่มทั้งการประมวลผลและไฟล์ผลลัพธ์ โมเดลต้องอ่านข้อมูลจำนวนมาก และการใช้งานแต่ละครั้งอาจสร้างภาพ เสียง ข้อความ หรือสำเนาข้อมูลเพิ่มขึ้น

ดังนั้นภาพใหญ่ที่เชื่อถือได้ไม่ใช่การยึดตัวเลข 90% แบบตายตัว แต่คือโลกกำลังผลิตและเคลื่อนย้ายข้อมูลในอัตราที่สูงขึ้นเรื่อย ๆ ประเด็นสำคัญจึงอยู่ที่ข้อมูลใดควรเก็บ ข้อมูลใดควรลบ ข้อมูลใดต้องปกป้อง และข้อมูลใดมีคุณค่าพอให้ใช้ทรัพยากรกับมันต่อไป