ปราสาทอิตเทอร์กับวันที่ทหารอเมริกันร่วมรบข้างทหารเยอรมัน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เช้าวันที่ 5 พฤษภาคม 1945 เสียงปืนดังขึ้นรอบปราสาทหินบนเนินเขาในแคว้นทิโรลของออสเตรีย ฝ่ายที่ยิงออกไปมีทั้งทหารอเมริกัน ทหารเยอรมัน นักโทษการเมืองชาวฝรั่งเศส และนักสู้ต่อต้านชาวออสเตรีย ส่วนคนที่กำลังบุกเข้ามาคือหน่วย Waffen-SS ที่ยังยึดมั่นกับระบอบนาซี แม้เยอรมนีกำลังแพ้สงคราม

เหตุการณ์นี้คือ Battle of Castle Itter หรือศึกปราสาทอิตเทอร์ การร่วมมือเกิดขึ้นเฉพาะหน้าในระดับกำลังรบขนาดเล็ก ไม่ใช่การทำข้อตกลงระหว่างรัฐบาล สหรัฐฯ ไม่ได้จับมือกับนาซีทั้งระบบ แต่ทหารอเมริกันกลุ่มหนึ่งตัดสินใจร่วมทางกับทหาร Wehrmacht ที่หันมาต่อต้าน SS เพื่อปกป้องนักโทษในปราสาท

คุกบนภูเขาสำหรับนักโทษระดับสูง

ปราสาทอิตเทอร์ถูกเปลี่ยนเป็นสถานที่คุมขังภายใต้เครือข่ายค่ายดาเคาในปี 1943 SS ใช้ปราสาทห่างไกลแห่งนี้เก็บนักโทษชาวฝรั่งเศสที่มีชื่อเสียงและอาจมีคุณค่าทางการเมือง เช่น อดีตนายกรัฐมนตรีเอดูอาร์ ดาลาดีเย และปอล เรย์โนด์ นายพลแม็กซิม เวย์กองด์ นายพลมอริส กาเมอแล็ง รวมถึงฌอง โบโรตรา นักเทนนิสชื่อดัง

นักโทษเหล่านี้เคยเป็นคู่แข่งทางการเมืองและมีความเห็นต่างกันเรื่องความพ่ายแพ้ของฝรั่งเศสในปี 1940 แต่เมื่อกองทัพเยอรมันเริ่มถอยและเจ้าหน้าที่ SS ทิ้งพื้นที่ ความขัดแย้งเก่าต้องถูกพักไว้ก่อน เพราะด้านนอกปราสาทมีหน่วยติดอาวุธที่อาจเข้ามากำจัดทุกคนได้

คนส่งข่าวกับนายทหารที่ไม่ยอมถอย

วันที่ 3 พฤษภาคม ซโวนิเมียร์ ชุคโควิช นักโทษชาวยูโกสลาเวียที่ทำงานเป็นช่างประจำปราสาท แอบออกไปพร้อมจดหมายภาษาอังกฤษเพื่อขอความช่วยเหลือจากฝ่ายสัมพันธมิตร วันต่อมา อันเดรียส โครบท็อท พ่อครัวชาวเช็กขี่จักรยานไปยังเมืองเวิร์กล์และพบกลุ่มทหาร Wehrmacht ที่อยู่ภายใต้การนำของพันตรีโจเซฟ หรือ เซ็ปป์ แกงเกิล

แกงเกิลมีทหารอยู่ไม่มาก และกำลังร่วมมือกับขบวนการต่อต้านออสเตรียเพื่อคุ้มครองชาวเมืองจากการตอบโต้ของ SS เขาจึงตัดสินใจขับรถชูธงขาวไปพบหน่วยอเมริกันที่เมืองคุฟชไตน์ การเดินทางครั้งนี้เสี่ยงมาก เพราะทหารเยอรมันที่เข้าใกล้ฝ่ายอเมริกันอาจถูกมองว่าเป็นศัตรูหรือผู้ทรยศได้ทุกเมื่อ

ที่คุฟชไตน์ แกงเกิลพบร้อยโทจอห์น แจ็ก ลี จูเนียร์ นายทหารรถถังจากกองพันรถถังที่ 23 ของกองพลยานเกราะที่ 12 ลีรับฟังเรื่องนักโทษในปราสาท แล้วรวบรวมกำลังชุดเล็กที่มีรถถังเชอร์แมน ทหารอเมริกัน และทหารของแกงเกิลออกเดินทางไปยังอิตเทอร์

ระหว่างทาง พวกเขาต้องผ่านสะพานที่ถูกวางระเบิดและเจอจุดสกัดของ SS กำลังผสมเดินทางไปถึงปราสาทในช่วงเย็นของวันที่ 4 พฤษภาคม นักโทษฝรั่งเศสเคยคาดว่าจะเห็นกองทัพขนาดใหญ่ แต่สิ่งที่มาถึงมีรถถังเพียงไม่กี่คันกับทหารจำนวนจำกัด ลีจึงเลือกตั้งแนวป้องกันรอความช่วยเหลือแทนการพานักโทษเคลื่อนย้ายกลางพื้นที่ที่ยังมีกำลัง SS อยู่

เช้าวันที่ SS เปิดฉากโจมตี

รุ่งเช้าวันที่ 5 พฤษภาคม กำลัง Waffen-SS มากกว่า 100 นายเปิดฉากยิงใส่ปราสาทด้วยปืนกลและปืนใหญ่ต่อสู้รถถังขนาด 88 มิลลิเมตร บันทึกภายหลังยังไม่ยืนยันชัดว่าพวกเขาตั้งใจเข้ามาสังหารนักโทษโดยตรง หรือโจมตีกำลังผสมที่อยู่ในปราสาท แต่การล้อมและการยิงเกิดขึ้นจริง

รถถังเชอร์แมนชื่อ Besotten Jenny ช่วยคุมถนนหน้าประตู ก่อนถูกปืน 88 มิลลิเมตรยิงจนใช้งานไม่ได้ ทหารอเมริกันและเยอรมันยิงตอบโต้จากกำแพงหิน ส่วนนักโทษฝรั่งเศสบางคนหยิบปืนขึ้นมาช่วยป้องกัน นายพลเวย์กองด์กับอดีตผู้นำฝรั่งเศสหลายคนจึงกลายเป็นผู้ถือปืนอยู่บนแนวกำแพงเดียวกับทหารที่เพิ่งมาช่วยพวกเขา

พันตรีแกงเกิลเสียชีวิตจากกระสุนสไนเปอร์ขณะพยายามช่วยปอล เรย์โนด์ออกจากจุดที่ถูกยิงถึง เขาเป็นกำลังสำคัญของฝ่ายป้องกัน และการตายของเขาทำให้สถานการณ์ในปราสาทเลวร้ายลงทันที ขณะเดียวกันกระสุนของฝ่ายป้องกันก็ใกล้หมดและโทรศัพท์ที่ใช้ขอความช่วยเหลือขัดข้อง

นักเทนนิสที่วิ่งฝ่ากระสุน

ฌอง โบโรตรา อดีตนักเทนนิสทีมชาติฝรั่งเศสอาสาออกจากปราสาทเพื่อไปตามหากำลังเสริม เขาวิ่งฝ่าพื้นที่เปิดและแนวป่าไปยังเวิร์กล์ ก่อนพบหน่วยอเมริกันที่กำลังพยายามเข้าถึงอิตเทอร์อยู่แล้ว โบโรตราช่วยบอกเส้นทางและสถานการณ์ด้านใน ทำให้กำลังจากกองพันทหารราบที่ 142 ของกองพลทหารราบที่ 36 เร่งเดินทางขึ้นไป

ช่วงบ่าย กำลังเสริมอเมริกันพร้อมรถถังมาถึงและเปิดฉากยิงใส่หน่วย SS จากด้านหลัง ฝ่ายที่ล้อมปราสาทจึงถอยหนี การรบสิ้นสุดลง นักโทษฝรั่งเศสทั้งหมดรอดชีวิตและถูกนำตัวออกจากอิตเทอร์ ส่วนแกงเกิลเสียชีวิตในสนามรบ ลีได้รับเหรียญ Distinguished Service Cross จากการนำภารกิจช่วยเหลือ

อเมริกันรบข้างเยอรมัน แต่ไม่ได้แปลว่า Wehrmacht พ้นผิด

ศึกอิตเทอร์ถูกจดจำเพราะทหารอเมริกันกับทหารเยอรมันยิงอยู่ข้างเดียวกันในสมรภูมิเดียวกัน อีกฝ่ายคือ Waffen-SS ซึ่งยังพยายามรักษาอำนาจของระบอบนาซี ทั้งหมดเกิดขึ้นเพียงสองวันก่อนเยอรมนีลงนามยอมจำนนในยุโรป

การใช้คำว่าอเมริกันจับมือกับนาซีจึงทำให้ภาพคลาดเคลื่อนเล็กน้อย ทหารของแกงเกิลเคยอยู่ในกองทัพของรัฐนาซี และประวัติของ Wehrmacht ตลอดสงครามไม่อาจถูกลบด้วยเหตุการณ์ครั้งเดียว สิ่งที่เกิดขึ้นที่ปราสาทอิตเทอร์คือการตัดสินใจของคนกลุ่มเล็กในช่วงที่คำสั่งของรัฐกำลังแตกสลาย พวกเขาเลือกปกป้องนักโทษและชาวเมือง แล้วหันอาวุธไปยังหน่วย SS ที่ยังเดินหน้าฆ่าหรือทำลายต่อ

ด้วยเหตุนี้ Battle of Castle Itter จึงไม่ใช่เพียงเรื่องของฝ่ายอเมริกากับฝ่ายเยอรมัน แต่เป็นการปะทะครั้งสุดท้ายของสงครามที่เส้นแบ่งระหว่างศัตรู ผู้ต่อต้าน นักโทษ และผู้รอดชีวิตถูกบังคับให้มาอยู่แนวเดียวกันชั่วคราว