เคยโดนกันไหม? เปิดประวัติสำนวน "ชุบมือเปิบ" พฤติกรรมสุดแซ่บที่มีมาตั้งแต่สมัยโบราณ

เชื่อว่าหลายคนคงเคยเจอประสบการณ์สุดจี๊ดอย่างการโดนคนอื่นฉวยโอกาส หรือแอบเนียนเคลมผลงานที่เราทุ่มเททำมาแทบตายไปหน้าเฉย ๆ จนต้องสบถในใจว่า "แหม... ชุบมือเปิบชัด ๆ!" แต่รู้หรือเปล่าว่า สำนวนไทยติดปากที่ใช้แซะคนประเภทนี้ จริง ๆ แล้วมีที่มาจากวิถีชีวิตบนโต๊ะอาหารของคนไทยสมัยก่อน ที่อ่านแล้วจะต้องร้องอ๋อแน่นอน

ทำไมต้อง "ชุบมือ" แล้วทำไมต้อง "เปิบ"? คำว่า "เปิบ" ในภาษาไทยโบราณแปลว่าการใช้มือนิ้วรวบข้าวเข้าปาก ส่วนคำว่า "ชุบมือ" ก็คือการเอามือไปล้างน้ำให้สะอาดก่อนกินข้าว เพราะยุคที่ยังไม่มีช้อนส้อม การกินข้าวด้วยมือถือเป็นเรื่องปกติ แต่วิถีชีวิตคนโบราณกว่าจะได้กินข้าวแต่ละมื้อต้องออกแรงเตรียมของไม่ใช่น้อย ทั้งผ่าฟืน จุดไฟ หุงข้าว ตำน้ำพริก โขลกเครื่องแกงกันสารพัด

จุดพีคของเรื่องนี้มันอยู่ตรงที่มีคนบางประเภทที่ไม่เคยลุกมาช่วย ไม่เคยแม้แต่จะเดินเข้าครัว พอถึงเวลาคนอื่นทำกับข้าวเสร็จสรรพเรียบร้อย กลิ่นหอมฉุยพร้อมยกขึ้นโต๊ะ เจ้าตัวดีก็ค่อยเดินเนียนๆ เอามือไปจุ่มน้ำ (ชุบมือ) แล้วนั่งลงตั้งวงกินข้าว (เปิบ) เสพความอร่อยจากสิ่งที่คนอื่นออกแรงทำไว้แบบชิล ๆ ทั้งที่ตัวเองไม่ได้แตะอะไรเลยสักนิด เรียกไม่ทำ แต่มาร่วมวงกินด้วยหน้าตาเฉยยย

จากพฤติกรรมสุดแสบประเภท "ไม่ช่วยทำ แต่รอชุบมือเปิบ" บนโต๊ะอาหารนี่แหละ จึงถูกนำมาใช้เป็นสำนวนเปรียบเทียบถึง  คนที่ฉวยเอาผลประโยชน์หรือผลงานที่ผู้อื่นทุ่มเททำไว้เรียบร้อยแล้วมาเป็นของตัวเอง โดยที่ตัวเองไม่ได้ลงทุนลงแรงอะไรเลย ไม่ว่าจะเป็นเพื่อนร่วมงานสายเคลม เพื่อนทำรายงานกลุ่มที่หายตัวแต่มีชื่อส่ง หรือคนที่รอเสียบผลงานคนอื่นในชีวิตจริง

ถ้าไม่อยากตกเป็นเหยื่อให้ใครมา "ชุบมือเปิบ" แบบไม่เสียบรรยากาศ วิธีรับมือที่เนียนที่สุดคือการ "แบ่งงานให้ชัดเจนตั้งแต่แรก" หรืออัปเดตความคืบหน้าให้คนอื่นรับรู้เป็นระยะว่าใครทำส่วนไหนบ้าง การทิ้งหลักฐานแบบนุ่มนวลนอกจากจะช่วยป้องกันไม่ให้ใครแอบอ้างผลงานเราได้แล้ว ยังไม่ต้องมานั่งเปิดศึกบาดหมางให้เสียสุขภาพจิตกันทั้งสองฝ่ายอีกด้วย แต่ถ้าเลี่ยงไม่ได้จริง ๆ การใช้วิธีอยู่ห่าง ๆ อย่างไม่ห่วง น่าจะเป็นทางออกที่ดีที่สุด