โรงเรียนในไทยที่ “ใช้ภาษาอังกฤษจริง” ไม่ใช่แค่เรียนภาษาอังกฤษ

คำว่า “โรงเรียนเก่งภาษาอังกฤษ” ฟังดูง่าย แต่จริง ๆ แล้ววัดได้หลายแบบ

บางโรงเรียนเน้นวิชาภาษาอังกฤษโดยตรง

บางโรงเรียนเปิด English Program

บางแห่งใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาหลักในการเรียนคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ หรือวิชาอื่น ๆ

และบางโรงเรียนใช้หลักสูตรนานาชาติที่ภาษาอังกฤษเป็นส่วนหนึ่งของระบบการเรียนตั้งแต่ต้น

ดังนั้น ถ้าจะถามว่า โรงเรียนไหนในไทยเด่นด้านภาษาอังกฤษ สิ่งที่ควรดูอาจไม่ใช่แค่คะแนนสอบภาษาอังกฤษ

แต่คือคำถามว่า

เด็กได้ “ใช้ภาษาอังกฤษจริง” มากแค่ไหนในชีวิตประจำวันของโรงเรียน?

1. NIST International School — ภาษาอังกฤษเป็นภาษาของการเรียน

NIST International School เป็นหนึ่งในตัวอย่างที่เห็นภาพชัด เพราะโรงเรียนระบุว่า ภาษาอังกฤษเป็นภาษาที่ใช้ในการเรียนการสอนทุกระดับ

ขณะเดียวกันยังมี English as an Additional Language หรือ EAL และ English Language Acquisition หรือ ELA เพื่อช่วยนักเรียนที่กำลังพัฒนาภาษาอังกฤษ

ระบบของ NIST อยู่บนหลักสูตร IB ตั้งแต่ Primary Years Programme, Middle Years Programme ไปจนถึง Diploma Programme

จึงไม่ใช่แค่ “เรียนวิชาภาษาอังกฤษ”

แต่ภาษาอังกฤษถูกใช้เป็นส่วนหนึ่งของการเรียนวิชาอื่นด้วย

2. International School Bangkok — English + American Curriculum

International School Bangkok หรือ ISB ใช้หลักสูตรที่มีรากฐานจากระบบการศึกษาสหรัฐฯ และผสมผสานหลักสูตรนานาชาติหลายรูปแบบ

ในด้านภาษา โรงเรียนระบุว่า English / Language Arts ใช้มาตรฐาน US Common Core

จุดที่น่าสนใจจึงไม่ใช่เพียงการเรียน English แต่เป็นการเรียนรู้ในระบบที่ภาษาอังกฤษเชื่อมกับวิชาอื่นตลอดหลักสูตร

สำหรับเด็กที่ต้องการสภาพแวดล้อมแบบนานาชาติ นี่เป็นรูปแบบที่แตกต่างจากโรงเรียนไทยที่มีเพียงคาบ English เพิ่มเติม

3. Bangkok Patana School — แนวทาง British Curriculum

Bangkok Patana School ใช้แนวทางการศึกษาที่อิงระบบ British และในระดับประถมใช้ English National Curriculum เป็นพื้นฐาน

เด็กจึงไม่ได้เรียนภาษาอังกฤษเป็นวิชาแยกอย่างเดียว

แต่ภาษาอังกฤษเข้าไปอยู่ในโครงสร้างการเรียนรู้หลายด้าน

ในระดับมัธยมยังมี International GCSE หรือ IGCSE ซึ่งเป็นหลักสูตรนานาชาติที่ใช้ภาษาอังกฤษในการเรียนวิชาต่าง ๆ

4. Shrewsbury International School Bangkok — เน้นภาษาแบบครบทั้ง 4 ทักษะ

Shrewsbury International School Bangkok มีการจัดการเรียนภาษาอังกฤษที่ครอบคลุมทั้ง Reading, Writing, Speaking และ Listening

เอกสารหลักสูตรของโรงเรียนระบุถึงการพัฒนาทักษะการอ่าน การเขียน การพูด และการฟัง รวมถึงการอ่านเพื่อความเพลิดเพลินและการเขียนอย่างต่อเนื่อง

นี่เป็นอีกตัวอย่างของการเรียนภาษาอังกฤษที่ไม่ได้เน้นเพียงการจำคำศัพท์หรือทำข้อสอบ

แต่พยายามให้ภาษาเป็นเครื่องมือในการสื่อสารและสร้างผลงาน

5. โรงเรียนอัสสัมชัญ — Intensive English Global Program

ถ้าพูดถึงโรงเรียนไทยที่พัฒนาหลักสูตรภาษาอังกฤษอย่างชัดเจน โรงเรียนอัสสัมชัญมีตัวอย่างที่น่าสนใจ

ปัจจุบันโรงเรียนมี Intensive English Global Program

ข้อมูลของโรงเรียนระบุว่าโปรแกรมนี้จัดการเรียนภาษาอังกฤษ 5 ชั่วโมงต่อสัปดาห์

และเน้นทักษะ

ฟัง + พูด + อ่าน + เขียน

โดยจัดนักเรียนเป็นกลุ่มย่อย กลุ่มละไม่เกิน 16 คน

นอกจากนี้ยังใช้ Cambridge Textbooks และโรงเรียนระบุว่ามีการทดสอบ KET/PET/FCE จาก Cambridge Assessment เมื่อจบระดับ ม.3 ตามโครงสร้างของโปรแกรม

จุดนี้ทำให้เห็นว่าโรงเรียนไทยเองก็สามารถสร้างระบบภาษาอังกฤษที่เข้มข้นได้ โดยไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนไปเป็นโรงเรียนนานาชาติทั้งหมด

6. โรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย — English Program ที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อกลาง

โรงเรียนวัฒนาวิทยาลัยมี English Program หรือ EP

สิ่งที่น่าสนใจคือโรงเรียนระบุว่าใช้ ภาษาอังกฤษเป็นสื่อกลางในการเรียนการสอน

ตัวอย่างวิชาที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อกลาง ได้แก่

• คณิตศาสตร์

• วิทยาศาสตร์

• เทคโนโลยี

นี่แตกต่างจากระบบที่เด็กเรียนภาษาอังกฤษเพียงไม่กี่คาบต่อสัปดาห์

เพราะเด็กต้องใช้ภาษาอังกฤษเพื่อทำความเข้าใจ “เนื้อหาวิชาอื่น” ด้วย

7. โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย — ภาษาอังกฤษอยู่ในระบบการเรียนรู้

โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัยมีการจัดการเรียนรู้ด้านภาษาและมีกลุ่มสาระภาษาต่างประเทศ รวมถึงกิจกรรมที่เชื่อมกับการใช้ภาษา

จุดที่ควรมองจึงไม่ใช่เพียงว่า “มีวิชาภาษาอังกฤษหรือไม่”

แต่ควรดูว่าโรงเรียนเปิดโอกาสให้นักเรียนใช้ภาษาอังกฤษนอกห้องเรียนมากแค่ไหน

เพราะทักษะการสื่อสารมักไม่ได้เกิดจากการทำแบบฝึกหัดเพียงอย่างเดียว

8. โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา — สายภาษาและกิจกรรมภาษาอังกฤษ

โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษามีแผนการเรียนด้านภาษา เช่น ภาษา-ฝรั่งเศส ภาษา-เยอรมัน ภาษา-ญี่ปุ่น ภาษา-จีน ภาษา-สเปน และภาษา-เกาหลี

ขณะเดียวกันโรงเรียนยังมีกิจกรรมด้านภาษาอังกฤษ เช่น English Drama

จุดเด่นของรูปแบบนี้จึงแตกต่างจากโรงเรียน International School หรือ EP

เพราะเป็นการพัฒนาภาษาในระบบโรงเรียนไทยผ่านทั้งแผนการเรียนและกิจกรรม

แล้วแบบไหนเรียกว่า “เก่งภาษาอังกฤษ”

ตรงนี้ต้องระวัง

เพราะ โรงเรียนที่ใช้ภาษาอังกฤษมากที่สุด ไม่ได้หมายความว่านักเรียนทุกคนจะเก่งภาษาอังกฤษที่สุด

และโรงเรียนที่มีหลักสูตร EP ก็ไม่ได้หมายความว่าจะเหมาะกับเด็กทุกคน

สิ่งที่ควรดูมีอย่างน้อย 5 เรื่อง

1. ภาษาอังกฤษใช้กี่วิชา?

ถ้าใช้เฉพาะวิชา English ความเข้มข้นย่อมแตกต่างจากโรงเรียนที่ใช้ภาษาอังกฤษสอนคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ หรือวิชาอื่นด้วย

2. เด็กได้พูดจริงหรือไม่?

การเรียนภาษาเพื่อสอบกับการเรียนเพื่อสื่อสารเป็นคนละเรื่อง

ควรดูว่ามีกิจกรรมพูด อภิปราย นำเสนอ หรือทำงานกลุ่มหรือไม่

3. ครูใช้ภาษาอังกฤษระดับไหน?

ไม่ใช่แค่จำนวนครูต่างชาติ

แต่ต้องดูว่าครูใช้ภาษาอังกฤษเป็นส่วนหนึ่งของการสอนจริงหรือไม่

4. มีระบบวัดระดับหรือไม่?

บางโรงเรียนใช้มาตรฐานหรือการสอบระดับสากล เช่น Cambridge หรือ CEFR

ข้อมูลแบบนี้ช่วยให้ผู้ปกครองเห็นเป้าหมายของหลักสูตรได้ชัดขึ้น

5. ภาษาอังกฤษเหมาะกับเป้าหมายของเด็กหรือไม่?

เด็กที่ต้องการเรียนมหาวิทยาลัยต่างประเทศอาจมองหา International School หรือ IB

ขณะที่เด็กที่ต้องการเรียนในระบบไทย แต่อยากเพิ่มภาษาอังกฤษ อาจเหมาะกับ EP หรือ Intensive English มากกว่า

สรุป

ถ้าถามว่า “โรงเรียนไหนในไทยเด่นด้านภาษาอังกฤษ?”

คำตอบไม่ได้มีเพียงชื่อเดียว

เพราะแต่ละโรงเรียนใช้คนละระบบ

NIST, ISB, Bangkok Patana และ Shrewsbury เป็นตัวอย่างของโรงเรียนนานาชาติที่ภาษาอังกฤษเป็นส่วนสำคัญของระบบการเรียน

ขณะที่ อัสสัมชัญและวัฒนาวิทยาลัย แสดงให้เห็นว่าโรงเรียนไทยก็สามารถออกแบบโปรแกรมที่เพิ่มความเข้มข้นของภาษาอังกฤษได้เช่นกัน

สิ่งที่สำคัญที่สุดจึงไม่ใช่การหา “โรงเรียนอันดับ 1”

แต่คือการหาโรงเรียนที่ทำให้เด็ก ได้ใช้ภาษาอังกฤษในระดับที่ตรงกับเป้าหมายของตัวเอง

เพราะระหว่าง

“เรียนภาษาอังกฤษ”

กับ

“ใช้ภาษาอังกฤษเพื่อเรียนรู้”

สองอย่างนี้ไม่เหมือนกัน

แล้วคุณคิดว่าโรงเรียนที่ภาษาอังกฤษดี ควรดูจากอะไรเป็นหลัก — คะแนนสอบ, การพูดได้จริง หรือการใช้ภาษาอังกฤษในทุกวิชา