5 เส้นทางคมนาคมสำคัญ เชื่อมเมืองท่องเที่ยว การค้า และโลจิสติกส์

การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมมีส่วนสำคัญต่อการกระจายความเจริญไปยังภูมิภาค ทั้งยังช่วยเพิ่มทางเลือกในการเดินทางและขนส่งสินค้า อย่างไรก็ตาม ผลทางเศรษฐกิจจะเกิดขึ้นมากน้อยเพียงใด ยังขึ้นอยู่กับความพร้อมของพื้นที่ การเชื่อมต่อกับระบบขนส่งอื่น และการลงทุนที่ตามมา

ต่อไปนี้คือ 5 โครงการรถไฟทางคู่และมอเตอร์เวย์ที่มีบทบาทต่อเมืองสำคัญในแต่ละภูมิภาค พร้อมมุมที่น่าจับตาว่าเส้นทางเหล่านี้อาจสร้างโอกาสอะไรให้พื้นที่ได้บ้าง

1. รถไฟทางคู่เด่นชัย–เชียงราย–เชียงของ: เชื่อมเชียงรายสู่ระบบราง

โครงการรถไฟทางคู่สายเด่นชัย–เชียงราย–เชียงของ เป็นเส้นทางรถไฟสายใหม่ที่เชื่อมจังหวัดแพร่ พะเยา และเชียงราย โดยมีปลายทางที่อำเภอเชียงของ ชายแดนไทย–ลาว

ความสำคัญของเส้นทางนี้อยู่ที่การนำระบบรถไฟเข้าสู่เชียงรายโดยตรง พร้อมสนับสนุนการเดินทางและการขนส่งสินค้าสู่พื้นที่ชายแดน หากเชื่อมต่อกับระบบโลจิสติกส์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เชียงของอาจมีบทบาทเพิ่มขึ้นในฐานะจุดรวบรวมและกระจายสินค้าระหว่างไทย ลาว และจีนตอนใต้

ภาคการท่องเที่ยวของเชียงรายก็อาจได้รับประโยชน์จากทางเลือกในการเดินทางที่หลากหลายขึ้น แต่ผลลัพธ์จะขึ้นอยู่กับความคืบหน้าของการก่อสร้างและระบบขนส่งต่อเนื่องจากสถานีไปยังจุดหมายต่าง ๆ ด้วย

2. มอเตอร์เวย์ M6 บางปะอิน–นครราชสีมา: ประตูถนนสู่ภาคอีสาน

มอเตอร์เวย์หมายเลข 6 หรือ M6 เชื่อมพื้นที่บางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา กับจังหวัดนครราชสีมา ระยะทางประมาณ 196 กิโลเมตร ปัจจุบันโครงการยังอยู่ระหว่างเตรียมความพร้อมก่อนเปิดให้บริการอย่างเต็มรูปแบบ โดยมีการทยอยทดลองเปิดใช้บางช่วง

เมื่อเปิดให้บริการครบตลอดเส้นทาง M6 จะเป็นอีกทางเลือกสำหรับการเดินทางระหว่างกรุงเทพฯ ภาคกลาง และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ช่วยแบ่งเบาการจราจรบนถนนมิตรภาพ และเพิ่มความคล่องตัวในการขนส่งสินค้า

นครราชสีมาในฐานะประตูสู่อีสานจึงมีโอกาสรองรับธุรกิจคลังสินค้า ศูนย์กระจายสินค้า และอุตสาหกรรมแปรรูปการเกษตรมากขึ้น ส่วนภาคท่องเที่ยวในเขาใหญ่และพื้นที่ใกล้เคียงอาจได้รับแรงหนุนจากการเดินทางที่สะดวกกว่าเดิม

3. รถไฟทางคู่สายใต้ ช่วงนครปฐม–ชุมพร: เพิ่มศักยภาพการเดินทางและขนส่ง

โครงการรถไฟทางคู่ช่วงนครปฐม–ชุมพรเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาโครงข่ายรถไฟสายใต้ เพื่อเพิ่มความสามารถในการรองรับขบวนรถ ลดข้อจำกัดจากการรอหลีกบนทางเดี่ยว และทำให้การเดินรถมีประสิทธิภาพมากขึ้น

สำหรับจังหวัดชุมพร เส้นทางนี้มีความสำคัญทั้งด้านการขนส่งสินค้าเกษตร ประมง และการเดินทางของประชาชน นอกจากนี้ ชุมพรยังเป็นจุดเชื่อมต่อไปยังแหล่งท่องเที่ยวทางทะเลและจังหวัดต่าง ๆ ในภาคใต้

อย่างไรก็ตาม การเรียกชุมพรว่าเป็นศูนย์กลางการท่องเที่ยวหรือโลจิสติกส์อย่างสมบูรณ์ อาจยังเร็วเกินไป เพราะต้องพิจารณาระบบขนส่งต่อเนื่อง การจัดการสถานี และการลงทุนในพื้นที่ร่วมด้วย

4. มอเตอร์เวย์ M81 บางใหญ่–กาญจนบุรี: เปิดทางสู่ภาคตะวันตก

มอเตอร์เวย์หมายเลข 81 หรือ M81 มีระยะทางประมาณ 96 กิโลเมตร เชื่อมจากบางใหญ่ไปยังกาญจนบุรี ผ่านพื้นที่สำคัญในภาคตะวันตกและมีด่านเก็บค่าผ่านทางตลอดแนวเส้นทาง

โครงการนี้ช่วยเพิ่มทางเลือกในการเดินทางระหว่างกรุงเทพฯ กับกาญจนบุรี ลดภาระการจราจรบนถนนสายเดิม และสนับสนุนการขนส่งสินค้าไปยังพื้นที่ชายแดนตะวันตก

กาญจนบุรีอาจได้รับประโยชน์ด้านการท่องเที่ยว ร้านอาหาร ที่พัก และบริการระหว่างทาง แต่การเชื่อมโยงกับเขตเศรษฐกิจพิเศษทวายยังขึ้นอยู่กับปัจจัยข้ามพรมแดนและความคืบหน้าของโครงการที่เกี่ยวข้อง จึงไม่ควรสรุปว่า M81 จะทำให้การค้ากับทวายเติบโตได้ทันที

5. รถไฟทางคู่ฉะเชิงเทรา–คลองสิบเก้า–แก่งคอย: เส้นทางสินค้าสู่ภาคตะวันออก

รถไฟทางคู่ช่วงฉะเชิงเทรา–คลองสิบเก้า–แก่งคอยเป็นโครงการที่ก่อสร้างแล้วเสร็จ ไม่ใช่โครงการใหม่ที่กำลังจะเปิดตามที่อาจเข้าใจจากต้นฉบับเดิม

เส้นทางนี้มีบทบาทด้านการขนส่งสินค้า โดยช่วยเชื่อมโครงข่ายจากภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือเข้าสู่ภาคตะวันออก โดยไม่จำเป็นต้องผ่านใจกลางกรุงเทพฯ ก่อนเดินทางต่อไปยังพื้นที่อุตสาหกรรมและท่าเรือ

สำหรับฉะเชิงเทรา ประโยชน์สำคัญอยู่ที่การเชื่อมต่อกับโครงข่ายอุตสาหกรรมและโลจิสติกส์ของภาคตะวันออก แต่การเติบโตของจังหวัดไม่ได้เกิดจากทางรถไฟเพียงปัจจัยเดียว ยังต้องอาศัยผังเมือง สาธารณูปโภค แรงงาน และการจัดการผลกระทบต่อชุมชนควบคู่กัน

โครงการทั้ง 5 เส้นทางมีศักยภาพช่วยให้การเดินทางและขนส่งมีประสิทธิภาพขึ้น แต่ไม่อาจรับประกันว่าเศรษฐกิจของแต่ละจังหวัดจะ “พุ่งทะยาน” โดยอัตโนมัติ สิ่งที่ควรติดตามต่อคือกำหนดเปิดบริการจริง รูปแบบการเชื่อมต่อกับถนน ท่าเรือ และสถานี ตลอดจนการลงทุนที่เกิดขึ้นในพื้นที่หลังโครงการเริ่มใช้งาน