จาก FamilyMart ถึง AM/PM ร้านสะดวกซื้อในความทรงจำยุค 90

หากพูดถึงร้านสะดวกซื้อที่เคยรุ่งเรืองในประเทศไทย หลายคนน่าจะยังจำชื่อ FamilyMart, 108 SHOP, AM/PM และ V Shop ได้ดี แม้วันนี้บางแบรนด์จะหายไปจากตลาดไทย ขณะที่บางแบรนด์เปลี่ยนชื่อหรือปรับรูปแบบธุรกิจไปแล้ว

ร้านเหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ซื้อของใกล้บ้าน แต่ยังสะท้อนภาพการเปลี่ยนผ่านจากร้านโชห่วยแบบดั้งเดิม สู่ร้านค้าปลีกสมัยใหม่ที่มีเครื่องปรับอากาศ อาหารพร้อมรับประทาน และระบบแฟรนไชส์

1. FamilyMart (แฟมิลี่มาร์ท)

FamilyMart เคยเป็นหนึ่งในคู่แข่งสำคัญของตลาดร้านสะดวกซื้อไทย โดดเด่นด้วยกลิ่นอายความเป็นญี่ปุ่น รวมถึงเมนูที่หลายคนยังจดจำ เช่น โอเด้งและไอศกรีมซอฟต์เสิร์ฟแบบกดเอง

หลังจากกลุ่มเซ็นทรัลเข้าบริหารธุรกิจเต็มรูปแบบ ร้าน FamilyMart ในไทยถูกทยอยปรับเป็น Tops Daily โดยเซ็นทรัล รีเทลประกาศในปี 2566 ว่าจะเปลี่ยนร้านที่เหลือทั้งหมดภายในปีนั้น จึงถือเป็นการสิ้นสุดชื่อ FamilyMart ในตลาดไทย แต่สาขาหลายแห่งไม่ได้ปิดกิจการ เพียงเปลี่ยนไปใช้แบรนด์ใหม่

2. 108 SHOP (๑๐๘ ช็อป)

108 SHOP เป็นร้านสะดวกซื้อสัญชาติไทยภายใต้กลุ่มสหพัฒน์ เคยมีสาขาตามชุมชน ตึกแถว และพื้นที่พักอาศัยหลายแห่ง พร้อมเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการรายย่อยลงทุนในรูปแบบแฟรนไชส์

ต่อมา บริษัท สห ลอว์สัน จำกัด ซึ่งเป็นการร่วมทุนระหว่าง สหพัฒน์ กับ Lawson จากญี่ปุ่น ได้นำชื่อ 108 ไปพัฒนาต่อภายใต้แบรนด์ Lawson 108 ดังนั้น 108 SHOP จึงไม่ได้หายไปแบบปิดตัวทั้งหมด แต่มีส่วนหนึ่งเปลี่ยนผ่านไปสู่รูปแบบร้านใหม่

3. AM/PM (แอมพีเอ็ม)

AM/PM เป็นอีกชื่อที่คนไทยยุค 90 จำนวนหนึ่งคุ้นเคย ด้วยภาพจำของโลโก้สีส้ม แดง และน้ำเงิน รวมถึงร้านที่มีเครื่องดื่มและอาหารพร้อมรับประทานในรูปแบบทันสมัยสำหรับยุคนั้น

ปัจจุบันไม่พบการดำเนินงานภายใต้แบรนด์ AM/PM ในตลาดไทยแล้ว แม้ชื่อแบรนด์ยังคงดำเนินธุรกิจอยู่ในต่างประเทศ โดยเฉพาะในสหรัฐอเมริกา

4. V Shop (วีช็อป)

V Shop เป็นชื่อร้านมินิมาร์ทที่คนบางพื้นที่อาจยังพอจำได้ โดยมีภาพจำในฐานะร้านค้าขนาดเล็กตามชุมชน ชานเมือง และต่างจังหวัด

เมื่อการแข่งขันในตลาดร้านสะดวกซื้อเข้มข้นขึ้น ทั้งเรื่องเครือข่ายสาขา ระบบกระจายสินค้า เงินลงทุน และเทคโนโลยี ชื่อ V Shop ก็ค่อย ๆ เลือนหายไปจากตลาด อย่างไรก็ตาม ข้อมูลประวัติธุรกิจของแบรนด์นี้ที่สามารถตรวจสอบย้อนหลังได้ยังมีค่อนข้างจำกัด

แม้ร้านเหล่านี้จะปิดตัวหรือเปลี่ยนโฉมไปตามการแข่งขัน แต่สำหรับคนที่เติบโตมาในช่วงยุค 90 ชื่อร้าน ป้ายสีสด และเมนูประจำร้านบางอย่าง ยังคงเป็นส่วนหนึ่งของความทรงจำเกี่ยวกับร้านสะดวกซื้อในประเทศไทย