บทความเล็กๆ จากหน้าที่ประจำสู่อาชีพประจำ

           จากหน้าที่ประจำในวัยเยาว์ สู่บทบาทอาชีพประจำสร้างชีวิต
​ก่อนที่เราจะเติบโตขึ้นมาจนมีอาชีพประจำ มีรายได้มั่นคงนำมาจุนเจือเลี้ยงดูตนเองและครอบครัว

           หลายคนคงยังไม่ลืมเลือนความทรงจำในวัยเด็ก ช่วงเวลาที่เรายังเป็นเด็กเล็กๆ แต่กลับเริ่มมี "หน้าที่ประจำ" ของตัวเองกันแล้ว โดยมีพ่อและแม่เป็นผู้มอบหมายให้ตามความเหมาะสมของแต่ละครอบครัว การมอบหมายงานบ้านหรือหน้าที่เล็กๆ น้อยๆ ในวัยเยาว์นั้น มิใช่เพียงการแบ่งเบาภาระของผู้ใหญ่ แต่คืออุบายอันแยบคายในการฝึกฝนทักษะชีวิต สร้างความรับผิดชอบ

          และสร้างความคุ้นเคยให้เราพร้อมรับมือกับการดำเนินชีวิตในโลกกว้างเมื่อเติบโตขึ้น
​สำหรับตัวผมเอง หน้าที่ประจำแรกในชีวิตเริ่มต้นขึ้นตั้งแต่ช่วงอายุประมาณห้าขวบเห็นจะได้ เป็นความทรงจำที่ทั้งจำได้เองส่วนหนึ่ง และได้ฟังแม่เล่าให้ฟังย้ำเตือนในภายหลัง ในยุคนั้น พ่อและแม่ของผมมีอาชีพทำนา ตั้งรากฐานบ้านเรือนอยู่ที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

          แผ่นดินอู่ข้าวอู่น้ำใจกลางพื้นที่ภาคกลางของประเทศไทย วิถีชีวิตของชาวนาอยุธยาในอดีตนั้นผูกพันอยู่กับธรรมชาติและฤดูกาลอย่างใกล้ชิด ทุกๆ วัน พ่อของผมต้องตื่นนอนตั้งแต่ตีสาม (03.00 น.) เพื่อเตรียมอุปกรณ์และต้อนควายออกไปไถนาตั้งแต่ฟ้ายังไม่สว่าง ส่วนแม่ก็ต้องตื่นขึ้นมาพร้อมกันเพื่อจัดแจงหุงหาอาหาร

          เตรียมภัตตาหารสำหรับใส่บาตรพระสงฆ์ที่จะพายเรือมาบิณฑบาตบริเวณหน้าบ้าน ซึ่งตั้งอยู่ติดริมแม่น้ำเจ้าพระยา
​ภาพความทรงจำในยามเช้าตรู่นั้นทรงคุณค่าและมีเสน่ห์อย่างยิ่ง แม่จะเริ่มก่อไฟด้วยเตาฟืน กลุ่มควันไฟลอยโขมงอบอวลไปทั่วทั้งบ้าน ส่งกลิ่นไหม้ของไม้ฟืนที่เป็นเอกลักษณ์ ในขั้นตอนการหุงข้าวแบบโบราณที่ต้องเช็ดน้ำข้าวนั้น แม่จะ "ดงน้ำข้าว" ใส่ถ้วยไว้ให้พวกเราซึ่งเป็นเด็กๆ

          ได้ดื่มกิน การได้เติมน้ำตาลปี๊บลงไปผสมสักนิด แล้วยกขึ้นดื่มขณะยังอุ่นๆ ให้รสชาติหวานกลมกล่อมและหอมมัน อร่อยยิ่งกว่านมสดหรือนมกล่องในยุคสมัยนี้เสียอีก ในปัจจุบัน ภาพและบรรยากาศเช่นนี้กลายเป็นเรื่องหาดูได้ยากยิ่ง เพราะทุกบ้านต่างเปลี่ยนมาใช้หม้อหุงข้าวไฟฟ้ากันหมด แต่นี่แหละคือบรรยากาศและเสน่ห์ของวิถีชีวิตบ้านนอกอย่างแท้จริง

​          หลังจากที่แม่จัดแจงแบ่งข้าวและกับข้าวส่วนหนึ่งไว้ตักบาตรพระสงฆ์เสร็จเรียบร้อยแล้ว แม่จะนำอาหารส่วนที่เหลือบรรจุลงในปิ่นโตเถาเตี้ย จากนั้นเวลาประมาณหกโมงเช้า (06.00 น.) ก็จะถึงเวลาปฏิบัติภารกิจสำคัญของผม แม่จะส่งเสียงเรียกให้ผมนำปิ่นโตอาหารนี้เดินทางไปส่งให้พ่อที่กำลังทำงานอยู่กลางทุ่งนา นี่คือ "หน้าที่ประจำ" ชิ้นแรกในชีวิตของเด็กชายวัยห้าขวบ ระยะทางจากบ้านไปถึงกลางทุ่งนาไกลประมาณสองกิโลเมตร

          เด็กตัวเล็กๆ อย่างผมเดินบ้าง วิ่งเล่นบ้าง สลับกันไปตามประสาเด็ก ไม่นานก็ถึงจุดหมาย หน้าที่นี้ต้องทำซ้ำเดิมทุกวันตลอดฤดูกาลทำนา ทั้งที่ในตอนนั้นผมยังไม่ได้เข้าเรียนชั้นประถมศึกษาด้วยซ้ำไป เห็นไหมครับว่าเพียงแค่อายุได้ห้าขวบ ผมก็มีภาระหน้าที่ประจำที่ต้องรับผิดชอบแล้ว

​          เมื่อเวลาล่วงเลยผ่านไป จากเด็กเล็กก็เติบโตขึ้นตามลำดับ หน้าที่ประจำในบ้านก็ปรับเปลี่ยนและเพิ่มพูนขึ้นตามอัตภาพและความเหมาะสมของวัย จากการส่งปิ่นโต ก็ขยับขยายไปสู่การช่วยงานบ้าน งานสวน และงานในแปลงนาที่หนักขึ้น ทุกหน้าที่หล่อหลอมให้เกิดความอดทน ความระมัดระวัง และความระลึกถึงหน้าที่อยู่เสมอ

          จนกระทั่งเรียนจบการศึกษาในระดับหนึ่ง ชีวิตก็ก้าวเข้าสู่อีกบทบาท นั่นคือการแสวงหา "อาชีพประจำ" เพื่อสร้างรายได้เลี้ยงดูตนเองและครอบครัว ตามวิถีทางและโอกาสของแต่ละคน ใครจะเลือกเส้นทางไหนก็ขึ้นอยู่กับความถนัด ความชอบ และปัจจัยชีวิตที่แตกต่างกันไป
​สำหรับตัวผมเอง แม้เส้นทางชีวิตจะนำพามาสู่อาชีพรับจ้าง ทำงานแลกแรงงานและหยาดเหงื่อ

          ซึ่งอาจไม่ได้สุขสบายหรือใหญ่โตเหมือนใครๆ แต่ผมก็ตระหนักและยึดมั่นในความคิดเสมอว่า "จะทำอย่างไรได้ ในเมื่อเราเป็นคนเลือกเส้นทางนี้ด้วยตนเอง" ทุกอาชีพสุจริตล้วนมีคุณค่าและศักดิ์ศรีในตัวเองทั้งสิ้น บทเรียนจากหน้าที่ประจำยามเช้าตรู่ในวัยห้าขวบ—การเดินถือปิ่นโตกลางทุ่งนากว้างใหญ่—ยังคงเป็นรากฐานจิตใจที่เตือนสติผมเสมอว่า

          ไม่ว่าจะอยู่ในบทบาทใด หน้าที่ประจำหรืออาชีพประจำ สิ่งสำคัญที่สุดคือการตั้งใจทำหน้าที่ของตนเองให้ดีที่สุด ด้วยความรับผิดชอบ และความภูมิใจในหยาดเหงื่อแรงกายของเราเอง