ดาร์กช็อกโกแลตช่วยแก้อาการไอได้จริงหรือไม่

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาไอจนระคายคอ หลายคนคงไม่คิดว่าช็อกโกแลตแท่งรสขมจะถูกโยงเข้ากับเรื่องนี้ได้ แต่ประเด็นนี้มีงานวิจัยจริงอยู่เบื้องหลัง เพียงแต่ข้อสรุปไม่ใช่ “กินดาร์กช็อกโกแลตแล้วหายไอ” อย่างที่เล่าต่อกัน

สารที่ถูกพูดถึงคือ ธีโอโบรมีน (theobromine) ซึ่งพบในโกโก้และผลิตภัณฑ์ช็อกโกแลต สารนี้เคยแสดงผลในการทดลองระดับกลไกว่าอาจลดการกระตุ้นของเส้นประสาทรับความรู้สึกที่เกี่ยวข้องกับการไอ จึงกลายเป็นแนวทางที่นักวิจัยสนใจสำหรับอาการไอเรื้อรัง

งานวิจัยขนาดใหญ่ยังไม่ยืนยันว่าใช้รักษาได้

การทดลองแบบสุ่ม ปกปิดสองฝ่าย และมีกลุ่มยาหลอกในผู้ใหญ่ 289 คน ใช้ยาที่มีธีโอโบรมีนเป็นสารออกฤทธิ์วันละ 2 ครั้ง นาน 14 วัน ผลคะแนนคุณภาพชีวิตและความรุนแรงของไอดูดีขึ้นเล็กน้อยเมื่อเทียบกับยาหลอก แต่ ไม่ถึงระดับแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ นั่นหมายความว่ายังสรุปไม่ได้ว่าธีโอโบรมีนเป็นยารักษาอาการไอที่ได้ผลจริง

จุดที่มักทำให้เรื่องนี้คลาดเคลื่อนคือการเอา “สารสกัดหรือยาทดลอง” ไปเท่ากับ “ดาร์กช็อกโกแลตในร้าน” ปริมาณธีโอโบรมีนในช็อกโกแลตแต่ละยี่ห้อไม่เท่ากัน และการกินช็อกโกแลตมากพอให้เทียบกับขนาดที่ศึกษา อาจได้พลังงาน ไขมัน และน้ำตาลเพิ่มขึ้นตามมา แม้จะเลือกชนิดโกโก้สูงก็ตาม

ดาร์กช็อกโกแลต 70% ขึ้นไปอาจมีโกโก้มากกว่าชนิดหวาน แต่เลขเปอร์เซ็นต์บนฉลากไม่ได้เป็นใบรับรองว่ากินเพื่อบรรเทาไอได้ และไม่ได้ทำให้น้ำตาลในเลือด “ไม่พุ่ง” โดยอัตโนมัติ ผู้ที่มีเบาหวาน ควบคุมน้ำหนักยาก กรดไหลย้อน หรือไวต่อคาเฟอีนควรระวังเป็นพิเศษ เพราะช็อกโกแลตอาจทำให้อาการแสบร้อนกลางอกหรือแน่นท้องแย่ลงได้

แล้วเรื่องโคเดอีนกับเด็กมาจากไหน

ข้อมูลที่บอกว่าธีโอโบรมีน “ดีกว่าโคเดอีน” มาจากงานวิจัยระยะต้นเกี่ยวกับกลไกของการไอ ไม่ใช่คำแนะนำให้เด็กกินช็อกโกแลตแทนน้ำเชื่อม และไม่พบหลักฐานว่าแพทย์เด็กในยุโรปแนะนำดาร์กช็อกโกแลตเป็นวิธีรักษาอาการไอ

ที่แน่ชัดกว่าคือหน่วยงานยาแห่งยุโรปจำกัดการใช้โคเดอีนสำหรับไอและหวัดในเด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี เนื่องจากเสี่ยงผลข้างเคียงด้านการหายใจและมีหลักฐานว่าช่วยเรื่องไอในเด็กได้จำกัด แนวทางนี้ไม่ได้หมายความว่าช็อกโกแลตเป็นทางเลือกทดแทน แต่สะท้อนว่าการดูแลอาการไอในเด็กควรดูสาเหตุและความปลอดภัยเป็นหลัก

ถ้าไอจากหวัดทั่วไป การดื่มน้ำให้พอ พักผ่อน และติดตามอาการยังเป็นวิธีพื้นฐานที่เหมาะกว่า ส่วนดาร์กช็อกโกแลตกินได้ในฐานะอาหารที่ชอบในปริมาณพอดี แต่ไม่ควรใช้แทนยา หรือใช้กลบอาการไอเรื้อรัง โดยเฉพาะเมื่อไอนานเกิน 3 สัปดาห์ มีหอบเหนื่อย ไข้สูง เจ็บหน้าอก ไอมีเลือด หรือเด็กซึมและดื่มน้ำน้อย ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ