เจาะลึก "พระมีเมีย" ทำไมบางประเทศถึงแต่งงานได้ ไม่ผิดวินัย

ประเทศและนิกายที่นักบวชสามารถแต่งงานได้

1. ญี่ปุ่น 🇯🇵 — พบมากที่สุด

   ญี่ปุ่นเป็นกรณีที่โดดเด่นที่สุด พระสงฆ์หรือนักบวชของนิกายพุทธจำนวนมาก โดยเฉพาะสายที่พัฒนาระบบ “พระนักบวชแบบครองเรือน” สามารถแต่งงานและมีบุตรได้ การแต่งงานของนักบวชได้รับการทำให้ไม่เป็นความผิดทางกฎหมายในสมัยเมจิ ค.ศ. 1872 และต่อมากลายเป็นส่วนหนึ่งของระบบพระสงฆ์ญี่ปุ่นสมัยใหม่

   ตัวอย่างที่ชัดเจนคือ โจโดชินชู (Jōdo Shinshū) ซึ่งมีประเพณีพระนักบวชที่แต่งงานและสืบทอดตำแหน่งภายในครอบครัวมาเป็นเวลานาน

   อย่างไรก็ตาม ไม่ควรเขียนว่า “พระทุกนิกายของญี่ปุ่นแต่งงานได้เหมือนกันทั้งหมด” เพราะรายละเอียดขึ้นอยู่กับนิกายและสถานะของนักบวช

2. เกาหลีใต้ 🇰🇷 — ต้องแยกนิกาย

   นิกายแทโก (Taego Order) อนุญาตให้นักบวชชายแต่งงานและใช้ชีวิตแบบครองเรือนได้ และมีทั้งนักบวชที่แต่งงานและนักบวชที่ถือพรหมจรรย์

   ขณะที่ นิกายโชกเย (Jogye Order) ซึ่งเป็นนิกายพุทธที่ใหญ่ที่สุดของเกาหลีใต้ เน้นการถือพรหมจรรย์อย่างเคร่งครัด การแต่งงานถือว่าขัดต่อระเบียบของคณะสงฆ์

   ดังนั้นเกาหลีใต้เป็นตัวอย่างที่ดีว่า ประเทศเดียวกันสามารถมีทั้งนิกายที่อนุญาตและไม่อนุญาตให้พระแต่งงาน

3. ทิเบต 🇹🇯 / เนปาล 🇳🇵 / ภูฏาน 🇧🇹 — ต้องใช้คำว่า “ลามะบางกลุ่ม”

   จุดนี้ควรแก้จากข้อความเดิม เพราะ ไม่ใช่ว่าพระลามะทุกองค์สามารถแต่งงานได้

   ในพุทธศาสนาแบบทิเบตมีทั้งพระภิกษุที่ถือพรหมจรรย์ และผู้ปฏิบัติธรรมแบบครองเรือน เช่น งักปา (Ngagpa) ซึ่งเป็นนักปฏิบัติธรรมสายตันตระที่ไม่ได้ถือสถานะพระภิกษุแบบเดียวกับพระสงฆ์ที่รักษาพระวินัย

   นอกจากนี้ สาย นิงมา (Nyingma) มีลามะและริ้นโปเชบางท่านที่แต่งงานและมีบุตรได้ แต่ไม่ควรเหมารวมว่า “พระนิงมาทั้งหมดแต่งงานได้”

4. มองโกเลีย 🇲🇳 — มีกรณีพระลามะครองเรือน แต่เป็นกรณีเฉพาะ

   ในมองโกเลียมีลามะบางส่วนที่แต่งงาน มีภรรยาและลูก โดยเฉพาะในบริบทหลังการฟื้นฟูพระพุทธศาสนา แต่เรื่องนี้มีความซับซ้อน เนื่องจากสถานะของ “ลามะ” ในสังคมมองโกเลียไม่ได้หมายความว่าบุคคลนั้นเป็นพระภิกษุที่ถือพระวินัยเต็มรูปเสมอไป

แล้วประเทศไทยต่างอย่างไร?

สำหรับพระภิกษุในสาย เถรวาท เช่น ไทย ลาว เมียนมา ศรีลังกา และกัมพูชา หลักพระวินัยกำหนดให้พระภิกษุรักษาพรหมจรรย์ การมีเพศสัมพันธ์เป็น ปาราชิก ทำให้ขาดจากความเป็นพระภิกษุทันที

ดังนั้น ถ้าพระภิกษุเถรวาทแต่งงานและมีครอบครัว จะไม่สามารถถือสถานะพระภิกษุเต็มรูปต่อไปได้ แม้บุคคลนั้นจะยังทำหน้าที่ทางศาสนาหรือได้รับความเคารพจากชุมชนก็ตาม

ส่วน จีน ไต้หวัน และเวียดนาม พระภิกษุและแม่ชีในสายมหายานที่ถือสมณเพศโดยทั่วไปก็รักษาพรหมจรรย์เช่นกัน ไม่ควรสรุปว่า “มหายานแต่งงานได้” ทั้งหมด