ชั้น 13 หายไปไหน? เหตุผลที่อาคารบางแห่งข้ามเลขนี้

เคยสังเกตไหมว่า โรงพยาบาลหรืออาคารสูงบางแห่งในต่างประเทศไม่มีชั้นที่ 13 ทั้งที่ตามลำดับแล้ว หลังชั้น 12 ก็ควรเป็นชั้น 13 แล้วชั้นนี้หายไปไหน?

ความจริงไม่ได้เกิดจากการสร้างอาคารผิดแบบ แต่ส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับความเชื่อและความรู้สึกของผู้คน โดยเฉพาะในวัฒนธรรมตะวันตกบางส่วนที่มองว่าเลข 13 เป็นเลขไม่เป็นมงคล

ทำไมเลข 13 จึงถูกมองว่าไม่เป็นมงคล?

ความกลัวหรือการหลีกเลี่ยงเลข 13 เรียกว่า Triskaidekaphobia โดยเลขนี้มีความเชื่อและเรื่องเล่าหลายรูปแบบเชื่อมโยงอยู่ อย่างไรก็ตาม ที่มาที่แน่ชัดว่าเหตุใดเลข 13 จึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของโชคร้ายยังไม่มีข้อสรุปเดียว

เมื่อความเชื่อนี้ส่งผลต่อความรู้สึก อาคารบางแห่งจึงเลือกหลีกเลี่ยงการใช้หมายเลข 13 โดยเฉพาะสถานที่อย่างโรงแรม อาคารพักอาศัย หรือโรงพยาบาล ซึ่งผู้ใช้อาคารบางคนอาจรู้สึกไม่สบายใจเมื่อพบหมายเลขดังกล่าว

ลองจินตนาการว่า หากผู้ป่วยหรือครอบครัวต้องเข้าพักในห้อง 1301 หรือชั้น 13 คนที่เชื่อเรื่องนี้อาจรู้สึกกังวลตั้งแต่ยังไม่ได้เข้ารับการรักษา โรงพยาบาลบางแห่งจึงอาจหลีกเลี่ยงเลข 13 เพื่อลดความไม่สบายใจของผู้มาใช้บริการ

แล้วอาคารทำอย่างไรแทน?

วิธีที่พบได้คือ หลังชั้น 12 จะระบุเป็นชั้น 14 เลย หรือเปลี่ยนชื่อระดับชั้นดังกล่าวเป็นตัวอักษรและชื่อพื้นที่อื่นแทน

พูดง่าย ๆ คือ พื้นที่ทางกายภาพของชั้นนั้นยังมีอยู่ตามปกติ เพียงแต่ป้ายลิฟต์และหมายเลขชั้นไม่ใช้เลข 13 เท่านั้น ดังนั้น “ชั้น 14” ในอาคารลักษณะนี้อาจเป็นชั้นลำดับที่ 13 เมื่อพิจารณาจากโครงสร้างจริง

โรงพยาบาลทุกแห่งไม่มีชั้น 13 หรือไม่?

คำตอบคือ ไม่ใช่ค่ะ เรื่องนี้ไม่ได้เป็นกฎทางการแพทย์ และไม่ใช่ข้อกำหนดสากลว่าห้ามโรงพยาบาลมีชั้น 13 โรงพยาบาลและอาคารจำนวนมากยังคงใช้หมายเลขชั้นตามลำดับปกติ

การข้ามเลข 13 จึงขึ้นอยู่กับวัฒนธรรม แนวทางของเจ้าของอาคาร และความรู้สึกของผู้ใช้อาคารแต่ละแห่ง ไม่ใช่มาตรฐานที่ใช้เหมือนกันทั่วโลก

นอกจากนี้ ตัวเลขบนป้ายลิฟต์เป็นเพียงชื่อเรียกของแต่ละชั้น ไม่ได้ทำให้จำนวนระดับทางกายภาพของอาคารลดลง

แล้วประเทศไทยล่ะ?

ประเทศไทยมีความเชื่อเกี่ยวกับตัวเลขเช่นกัน แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะมองเลข 13 แบบเดียวกับวัฒนธรรมตะวันตก ความหมายของตัวเลขยังแตกต่างกันตามความเชื่อส่วนบุคคลและบริบท

จึงไม่มีกฎทั่วไปว่าโรงพยาบาลไทยต้องหลีกเลี่ยงชั้น 13 หากพบอาคารที่ข้ามหมายเลขนี้ ก็ควรพิจารณาเป็นแนวทางของอาคารแห่งนั้น ไม่ควรเหมารวมว่าเป็นธรรมเนียมของโรงพยาบาลทั้งหมด

สรุปง่าย ๆ

การที่โรงพยาบาลหรืออาคารบางแห่งไม่มีป้าย “ชั้น 13” ไม่ได้หมายความว่าอาคารไม่มีพื้นที่ระดับนั้น แต่เป็นการหลีกเลี่ยงหมายเลขที่คนบางกลุ่มเชื่อว่าไม่เป็นมงคล

บางครั้งสิ่งที่เราคิดว่าเป็นเพียงเรื่องของการออกแบบอาคาร จึงมีทั้งวัฒนธรรม ความเชื่อ และความรู้สึกของผู้ใช้อาคารซ่อนอยู่ด้วยเท่านั้นเอง