เรียนเภสัช 6 ปีใช้เงินเท่าไหร่ เทียบค่าเทอม 5 มหาวิทยาลัย ตั้งแต่ 3 แสนถึงเกือบ 1.9 ล้านบาท พร้อมค่าใช้จ่ายที่ต้องรู้

ถ้าถามว่า “เรียนคณะเภสัชศาสตร์ กว่าจะจบต้องใช้เงินเท่าไหร่?” คำตอบไม่ได้มีตัวเลขเดียว

เพราะนอกจากเภสัชศาสตร์จะเป็นหลักสูตรระดับปริญญาตรีที่ใช้เวลาเรียนหลายปีแล้ว ค่าเล่าเรียนของแต่ละมหาวิทยาลัยก็แตกต่างกันค่อนข้างมาก

จากข้อมูลค่าเล่าเรียนและค่าธรรมเนียมที่ตรวจสอบได้ของมหาวิทยาลัยตัวอย่าง 5 แห่ง พบตัวเลขตั้งแต่ประมาณ 3 แสนบาท ไปจนถึงเกือบ 1.9 ล้านบาท โดยตัวเลขนี้หมายถึงค่าเล่าเรียนหรือค่าธรรมเนียมตามประกาศของแต่ละมหาวิทยาลัย ยังไม่รวมค่าครองชีพส่วนตัว

พูดง่าย ๆ คือ ถ้ากำลังวางแผนเรียนเภสัช อย่าดูแค่คำว่า “ค่าเทอมต่อเทอม” แต่ควรคูณให้เห็นภาพตลอดหลักสูตรด้วย

เภสัชศาสตร์เรียนกี่ปี?

หลักสูตรเภสัชศาสตรบัณฑิตที่นำมาเปรียบเทียบในบทความนี้เป็นหลักสูตร 6 ปี

ดังนั้นเวลาคิดค่าเรียน ต้องมองอย่างน้อย 12 ภาคการศึกษาปกติ หากมหาวิทยาลัยคิดค่าใช้จ่ายเป็นรายภาค

แต่ค่าใช้จ่ายจริงของแต่ละคนอาจมากกว่านั้น เพราะยังมีต้นทุนอื่น เช่น ค่าที่พัก ค่าอาหาร ค่าเดินทาง หนังสือ อุปกรณ์การเรียน และค่าใช้จ่ายส่วนตัว

จุดนี้สำคัญ เพราะตัวเลข “ค่าเทอมตลอดหลักสูตร” กับ “เงินที่ครอบครัวต้องจ่ายจริงตลอด 6 ปี” เป็นคนละเรื่องกัน

ค่าเทอมเภสัช 6 ปี ต่างกันแค่ไหน?

ลองดูตัวเลขจากมหาวิทยาลัยที่มีข้อมูลเผยแพร่ให้ตรวจสอบได้

มหาวิทยาลัยมหิดล — 360,000 บาท

ข้อมูลการรับสมัครหลักสูตรเภสัชศาสตรบัณฑิต ปีการศึกษา 2569 ของมหาวิทยาลัยมหิดล ระบุ ค่าธรรมเนียมตลอดหลักสูตร 360,000 บาท หรือเหมาจ่ายภาคการศึกษาละ 30,000 บาท

ถ้าหารแบบง่าย ๆ จะอยู่ที่ประมาณ 60,000 บาทต่อปี หรือเฉลี่ย 30,000 บาทต่อภาคการศึกษา

ตัวเลขนี้ทำให้เห็นว่า การเรียนเภสัชในมหาวิทยาลัยรัฐบางแห่งไม่ได้หมายความว่าจะต้องมีค่าเล่าเรียนระดับหลักล้าน

มหาวิทยาลัยขอนแก่น — ประมาณ 300,000 บาท

มหาวิทยาลัยขอนแก่นระบุค่าธรรมเนียมการศึกษาหลักสูตรเภสัชศาสตรบัณฑิต ภาคปกติ หลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2566 ที่ 25,000 บาทต่อภาคการศึกษาปกติ สำหรับนักศึกษาที่เข้าศึกษาตั้งแต่ปีการศึกษา 2567 เป็นต้นไป

ถ้าคิด 6 ปี หรือ 12 ภาคการศึกษาปกติ

25,000 × 12 = 300,000 บาท

จึงใช้ตัวเลขประมาณ 300,000 บาทเป็นฐานเปรียบเทียบได้ แต่ต้องเข้าใจว่านี่เป็นการคำนวณจากอัตราต่อภาค ไม่ใช่ตัวเลข “ค่าใช้จ่ายตลอดหลักสูตร” ที่มหาวิทยาลัยระบุไว้เป็นก้อนเดียว

มหาวิทยาลัยมหาสารคาม — 507,500 บาท

ข้อมูลหลักสูตรเภสัชศาสตรบัณฑิตของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ระบุค่าธรรมเนียมสำหรับนิสิตไทยในเวลาราชการรวม 507,500 บาท

โครงสร้างค่าใช้จ่ายแบ่งตามช่วงของการเรียน โดยปีที่ 1–3 อยู่ที่ภาคละ 32,500 บาท ปีที่ 4–5 ภาคละ 57,500 บาท และปีที่ 6 อยู่ที่ 40,000 บาทในภาคต้น กับ 42,500 บาทในภาคปลาย

จะเห็นว่าค่าใช้จ่ายไม่ได้เท่ากันทุกชั้นปี

ช่วงแรกอาจดูไม่สูงมาก แต่เมื่อเข้าสู่ชั้นปีที่เรียนวิชาชีพมากขึ้น ค่าใช้จ่ายต่อภาคก็เพิ่มขึ้นตามโครงสร้างของหลักสูตร

แล้วถ้าเป็นมหาวิทยาลัยเอกชนล่ะ?

ช่องว่างเริ่มเห็นชัดเมื่อเทียบกับมหาวิทยาลัยเอกชน

มหาวิทยาลัยพายัพ — 1,397,650 บาท

มหาวิทยาลัยพายัพเผยแพร่ข้อมูลค่าเล่าเรียนปีการศึกษา 2569 สำหรับหลักสูตรการบริบาลทางเภสัชกรรม โดยระบุค่าเล่าเรียนตลอดหลักสูตร 1,397,650 บาท

ตัวเลขนี้สูงกว่าตัวอย่างมหาวิทยาลัยมหิดลที่ 360,000 บาทอย่างมาก

แต่ไม่ควรสรุปทันทีว่า “เอกชนแพงกว่าเพราะคุณภาพดีกว่าหรือแย่กว่า” เพราะค่าเล่าเรียนเป็นเพียงตัวเลขด้านต้นทุน และแต่ละมหาวิทยาลัยมีโครงสร้างค่าใช้จ่ายและรูปแบบการจัดการศึกษาต่างกัน

มหาวิทยาลัยรังสิต — เกือบ 1.9 ล้านบาท

มหาวิทยาลัยรังสิตเผยแพร่ค่าเล่าเรียนปีการศึกษา 2569 ของวิทยาลัยเภสัชศาสตร์แบบแยกตามชั้นปี

สาขาบริบาลทางเภสัชกรรมมีค่าใช้จ่ายรวม 1,863,700 บาท

ส่วนสาขาเภสัชกรรมอุตสาหการอยู่ที่ 1,839,700 บาท

ตัวเลขนี้ทำให้เห็นความแตกต่างของต้นทุนอย่างชัดเจน

จากตัวอย่างที่ตรวจสอบได้ ค่าเล่าเรียนเภสัชศาสตร์ตลอด 6 ปีจึงไม่ได้มีคำตอบว่า “ประมาณกี่แสน” เพียงตัวเลขเดียว แต่มีตั้งแต่ประมาณ 3 แสนบาท ไปจนถึงเกือบ 1.9 ล้านบาท

ทำไมค่าเทอมถึงต่างกันมาก?

สาเหตุหนึ่งที่ต้องระวังคือ ตัวเลขที่มหาวิทยาลัยประกาศอาจใช้วิธีคิดไม่เหมือนกัน

บางแห่งประกาศเป็นค่าธรรมเนียมต่อภาคการศึกษา

บางแห่งประกาศเป็นยอดรวมตลอดหลักสูตร

บางแห่งแยกค่าใช้จ่ายตามชั้นปี

และบางหลักสูตรมีค่าใช้จ่ายเฉพาะบางกิจกรรมหรืออุปกรณ์เพิ่มเติม

ดังนั้นการเห็นตัวเลข 25,000 บาทต่อเทอม แล้วนำไปเทียบตรง ๆ กับมหาวิทยาลัยที่ประกาศยอดรวม 1.8 ล้านบาท อาจทำให้เข้าใจผิดได้ หากไม่แปลงให้อยู่ในฐานเดียวกันก่อน

วิธีที่ง่ายที่สุดคือถาม 5 คำถาม

1. เรียนกี่ปี?
2. มีกี่ภาคการศึกษาที่ต้องจ่าย?
3. ค่าใช้จ่ายที่ประกาศรวมอะไรแล้วบ้าง?
4. มีค่าอุปกรณ์หรือค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมหรือไม่?
5. ตัวเลขนี้เป็นของปีการศึกษาไหน?

เมื่อได้คำตอบครบ จึงค่อยนำมาเปรียบเทียบกัน

ค่าเทอมยังไม่ใช่เงินทั้งหมดที่ต้องเตรียม

นี่คือจุดที่เด็ก ม.ปลายและผู้ปกครองมักมองข้าม

สมมติว่าค่าเทอมตลอดหลักสูตรอยู่ที่ 360,000 บาท นั่นไม่ได้หมายความว่าการเรียน 6 ปีจะใช้เงินเพียง 360,000 บาท

เพราะยังมีค่าใช้จ่ายชีวิตประจำวัน

เช่น

• ค่าหอพัก

• ค่าอาหาร

• ค่าเดินทาง

• ค่าอุปกรณ์การเรียน

• หนังสือและเอกสาร

• ค่าเครื่องแต่งกาย

• ค่าใช้จ่ายระหว่างฝึกปฏิบัติ

• ค่าใช้จ่ายส่วนตัว

แต่เราไม่ควรนำตัวเลขเหล่านี้มาบวกแบบเหมารวมโดยไม่มีข้อมูล เพราะค่าใช้จ่ายของนักศึกษาที่อยู่บ้านกับครอบครัวกับนักศึกษาที่ต้องเช่าหอในอีกจังหวัดหนึ่งแตกต่างกันมาก

ดังนั้น “ค่าใช้จ่ายทั้งหมด 6 ปี” ไม่สามารถระบุเป็นตัวเลขเดียวสำหรับทุกคนได้

สิ่งที่ควรทำคือแยกเป็น 2 ก้อน

ค่าเล่าเรียน + ค่าครองชีพ

แล้วคำนวณตามสถานการณ์จริงของแต่ละครอบครัว

ถ้าอยากเรียนเภสัช ต้องเตรียมเงินเท่าไหร่?

ถ้ามองเฉพาะค่าเล่าเรียนจากตัวอย่างที่ตรวจสอบได้ ควรเตรียมภาพใหญ่ไว้ประมาณนี้

กลุ่มค่าเล่าเรียนหลักแสนต้น ๆ ถึงประมาณ 5 แสนบาท
พบได้ในตัวอย่างมหาวิทยาลัยรัฐ เช่น มหิดล ขอนแก่น และมหาสารคาม

กลุ่มเกิน 1 ล้านบาท
พบในตัวอย่างมหาวิทยาลัยเอกชน เช่น พายัพและรังสิต

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขเหล่านี้ไม่ควรใช้เป็น “เรตราคาของคณะเภสัชศาสตร์ทั้งประเทศ” เพราะเป็นเพียงมหาวิทยาลัยที่นำข้อมูลค่าใช้จ่ายมาวิเคราะห์ในบทความนี้ และอัตราค่าธรรมเนียมสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามปีการศึกษาและประกาศของแต่ละสถาบัน

สิ่งที่ควรดูมากกว่าคำว่า “ถูกหรือแพง”

ถ้าเป้าหมายคือการเลือกมหาวิทยาลัยเพื่อเรียนเภสัชศาสตร์ การดูค่าเทอมอย่างเดียวอาจไม่พอ

ควรดูพร้อมกันอย่างน้อย 4 เรื่อง

ค่าเรียน — ครอบครัวรับภาระได้หรือไม่

ค่าครองชีพ — ต้องย้ายไปอยู่หอหรือเดินทางจากบ้าน

รูปแบบหลักสูตร — ต้องดูว่าหลักสูตรและแนวทางการเรียนตรงกับเป้าหมายหรือไม่

ค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม — ตรวจสอบว่ามีรายการใดที่ไม่ได้รวมอยู่ในค่าเทอม

เพราะบางครั้งมหาวิทยาลัยที่ค่าเทอมสูงกว่า อาจอยู่ใกล้บ้านมากกว่า ทำให้ลดค่าที่พักและค่าเดินทางได้

ในทางกลับกัน มหาวิทยาลัยที่ค่าเทอมต่ำกว่า หากต้องย้ายจังหวัดและเช่าหอ 6 ปี ค่าใช้จ่ายรวมก็อาจเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

สรุป

คำถามว่า “เรียนเภสัช กว่าจะจบใช้เงินเท่าไหร่?” จึงไม่มีคำตอบเดียว

จากข้อมูลปีการศึกษา 2569 ที่ตรวจสอบได้ในมหาวิทยาลัยตัวอย่าง ค่าเล่าเรียนหรือค่าธรรมเนียมตลอดหลักสูตรอยู่ตั้งแต่ประมาณ 300,000 บาท ไปจนถึง 1,863,700 บาท

ตัวเลขที่แตกต่างกันมากนี้สะท้อนว่า มหาวิทยาลัยและรูปแบบหลักสูตรมีผลต่อต้นทุนอย่างมาก

แต่สิ่งที่ต้องจำไว้คือ ตัวเลขดังกล่าวยังไม่ใช่ค่าใช้ชีวิตตลอด 6 ปี

ถ้ากำลังเลือกคณะจริง ๆ วิธีคิดที่ปลอดภัยกว่าคือ

ค่าใช้จ่ายจริง = ค่าเล่าเรียน + ค่าที่พัก + ค่าอาหาร + ค่าเดินทาง + ค่าอุปกรณ์ + ค่าใช้จ่ายส่วนตัว

ดังนั้น ก่อนตัดสินใจเลือกมหาวิทยาลัย อย่าถามแค่ว่า “ค่าเทอมเท่าไหร่?” แต่ควรถามต่อว่า

“ถ้าอยู่ที่นี่ 6 ปี ครอบครัวต้องเตรียมเงินทั้งหมดประมาณเท่าไหร่?”

แล้วคุณคิดว่า ถ้าให้เลือกระหว่างมหาวิทยาลัยที่ค่าเทอมถูกกว่า กับมหาวิทยาลัยที่อยู่ใกล้บ้านแต่ค่าเทอมสูงกว่า คุณจะเลือกแบบไหน?