การเต้นรำปริศนาในสทราซบูร์ ค.ศ. 1518 เกิดอะไรขึ้น
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
ถ้ากลางถนนมีคนคนหนึ่งเต้นอยู่คนเดียว เราอาจคิดว่าเป็นการเฉลิมฉลองหรือการแสดง แต่ในเมืองสทราซบูร์ช่วงฤดูร้อน ค.ศ. 1518 ผู้คนที่เห็นเหตุการณ์กลับไม่ได้รู้สึกสนุกเลย เพราะหญิงคนหนึ่งเริ่มขยับร่างกายอย่างควบคุมไม่ได้ และเต้นต่อเนื่องอยู่หลายวัน
บันทึกประวัติศาสตร์เรียกเหตุการณ์นี้ว่า การระบาดของการเต้นรำ หรือ Dancing Plague of 1518 เมืองสทราซบูร์ขณะนั้นอยู่ในจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ปัจจุบันคือเมือง Strasbourg ในฝรั่งเศส ผู้คนกำลังผ่านทั้งความอดอยาก โรคระบาด ความรุนแรงทางการเมือง และความเชื่อว่าภัยพิบัติคือสัญญาณการลงทัณฑ์จากพระเจ้า
จากคนเดียว กลายเป็นคนหลายร้อย
พงศาวดารหลายฉบับระบุว่าหญิงผู้เริ่มต้นเหตุการณ์ถูกเรียกว่า Frau Troffea หรือ Lady Troffea วันที่เริ่มต้นในแต่ละบันทึกไม่ตรงกันทั้งหมด จึงระบุได้เพียงว่าเกิดขึ้นราวกลางเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1518 แต่ภาพรวมสอดคล้องกันว่า เธอเต้นอยู่นานจนคนอื่นเริ่มมีอาการเดียวกัน
ภายในเวลาไม่กี่สัปดาห์ จำนวนผู้ได้รับผลกระทบเพิ่มขึ้นจากหลักสิบไปสู่ระดับหลายร้อยคน บันทึกหนึ่งระบุว่าเกิน 400 คนในสี่สัปดาห์ คนเหล่านี้ไม่ได้เต้นเป็นจังหวะรื่นเริง หลายคนมีท่าทางทรมาน อ่อนแรง และแทบไม่หยุดกิน ดื่ม หรือพักผ่อน
สิ่งที่ยืนยันได้คือมีเหตุการณ์การเต้นผิดปกติขนาดใหญ่เกิดขึ้นจริง ส่วนรายละเอียดที่ถูกเล่าซ้ำ เช่น จำนวนผู้ตายต่อวัน หรือการเสียชีวิตนับร้อย ยังต้องอ่านอย่างระวัง เพราะเอกสารร่วมสมัยไม่ได้ให้ตัวเลขที่ตรวจสอบตรงกัน นักประวัติศาสตร์จึงใช้คำว่า “มีผู้เสียชีวิตหลายสิบรายตามบันทึก” มากกว่าจะฟันธงยอดตายตายตัว
ทางการเคยคิดว่าให้เต้นต่ออาจช่วยได้
การรับมือของสภาเมืองฟังดูประหลาดสำหรับคนยุคนี้ แพทย์ในเวลานั้นเชื่อว่าอาการอาจเกิดจากเลือดร้อนเกินไป และบางช่วงทางการจัดพื้นที่ให้ผู้ป่วยเต้น พร้อมจ้างนักดนตรีและคนมาช่วยเต้น หวังให้ร่างกายระบายอาการออกจนหมด
วิธีนี้ไม่ช่วยให้สถานการณ์ดีขึ้น บันทึกยังกล่าวถึงการห้ามดนตรีและการเต้นในเมือง ก่อนจะส่งผู้ป่วยบางส่วนไปยังศาลเจ้าของนักบุญวิตัส ซึ่งชาวยุโรปยุคนั้นเชื่อมโยงกับอาการชักและการเต้นควบคุมไม่ได้ การตัดสินใจเหล่านี้สะท้อนว่าเมืองกำลังพยายามอธิบายสิ่งที่เกิดขึ้นด้วยความรู้แพทย์และความเชื่อทางศาสนาพร้อมกัน
ทฤษฎีไหนอธิบายได้ใกล้ที่สุด
คำตอบที่ยังไม่มีฉันทามติคือเหตุใดผู้คนจำนวนมากจึงเต้นตามกัน นักวิชาการเสนอคำอธิบายสำคัญอยู่สองแนวทาง แนวแรกคือ อาการป่วยทางจิตที่เกิดร่วมกันในกลุ่มคน หรือ mass psychogenic illness ภาวะเครียดรุนแรง ความหิวโหย ความกลัวโรค และความเชื่อเรื่องคำสาปของนักบุญ อาจทำให้ความทุกข์แสดงออกผ่านร่างกายในรูปแบบที่คนในสังคมเข้าใจร่วมกัน
แนวที่สองคือพิษจากเชื้อราเออร์ก็อตในข้าวไรย์ เชื้อราชนิดนี้สร้างสารที่กระทบระบบประสาทและอาจทำให้ชัก ปวดเกร็ง หรือเกิดอาการรับรู้ผิดปกติได้ จึงมักถูกโยงเข้ากับเหตุการณ์นี้
อย่างไรก็ตาม ทฤษฎีเออร์ก็อตมีจุดอ่อน เพราะอาการจากพิษมักทำให้ปลายมือปลายเท้าขาดเลือด ชัก หรืออ่อนแรง มากกว่าจะทำให้คนจำนวนมากเต้นเป็นเวลาหลายวันในรูปแบบคล้ายกัน นักประวัติศาสตร์อย่าง John C. Waller จึงให้น้ำหนักกับความเครียดทางสังคมและความเชื่อร่วมของผู้คนมากกว่า โดยไม่อ้างว่าเป็นข้อพิสูจน์เด็ดขาด
การระบาดของการเต้นรำที่สทราซบูร์จึงไม่ใช่เรื่องเหนือธรรมชาติที่มีคำเฉลยง่าย ๆ แต่เป็นหลักฐานว่าร่างกาย จิตใจ ความกลัว และวัฒนธรรมสามารถพันกันแน่นเพียงใด เมื่อชุมชนหนึ่งเผชิญวิกฤตหนัก ความทุกข์อาจปรากฏออกมาในรูปแบบที่คนภายนอกมองไม่เข้าใจเลยก็ได้
@เอื้อยหล่า เปิดเลขเด็ดงวด 1 ธันวาคม 2569 เลขวิ่งบน 7 ล่าง 5 พร้อมชุดเลขสองตัว-สามตัว
เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
นอสตราดามุสทำนายปี 2027 ? เปิด 5 ปริศนาคำทำนาย ไฟป่า วิกฤตการเงิน และสมบัติต้องคำสาป
“เช็กเกลียว” คืออะไร? เปิดความหมายศัพท์ฮิต หลังดราม่า “น้ำ-ซองดูฮี”
เช็กปีชง 2570 และวิธีแก้เคล็ดแบบประหยัด
เสือตกถัง เปิดเลขเด็ดงวด 1 ธันวาคม 2569 เผยเลขเด่นกากบาท จับตาแนวทางลุ้นโชคงวดนี้
ทำไมเรื่องน่าอายในอดีตถึงผุดขึ้นมาตอนก่อนนอน
สารหนูและแคดเมียมจากน้ำและดินเข้าสู่อาหารได้อย่างไร
ปริศนาชนเผ่าลึกลับแห่งป่าแอมะซอน เมื่อผู้คนที่ไม่เคยออกมาพบใคร กลับเดินออกจากป่าเพื่อขออาหาร
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
ไทยตอนบนอากาศเย็นลง ลมแรงต่อเนื่อง ขณะที่ "ภาคใต้" เผชิญฝนถล่มหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัดเสี่ยงภัยน้ำท่วมฉับพลัน ช่วงวันที่ 19–22 พ.ย. 69





