พาสปอร์ตทรงอิทธิพลวัดอะไร และวาติกันหายากเพราะอะไร

สมุดเล่มเล็กที่ยื่นให้เจ้าหน้าที่หน้าด่านตรวจคนเข้าเมือง อาจทำให้ทริปเดียวกันง่ายหรือยุ่งยากต่างกันมาก บางคนผ่านเข้าเมืองได้โดยไม่ต้องขอวีซ่าล่วงหน้า ขณะที่บางคนต้องเตรียมเอกสารเพิ่มตั้งแต่ก่อนจองตั๋ว นั่นจึงเป็นที่มาของคำว่า “พาสปอร์ตทรงอิทธิพล” ที่มักถูกพูดถึงทุกปี

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
แต่คำว่า ทรงอิทธิพล ไม่ได้แปลว่าสมุดพาสปอร์ตหรูที่สุด หรือเจ้าของมีสิทธิพิเศษเหนือกฎหมายของประเทศปลายทาง มันเป็นการวัดความสะดวกในการเดินทางข้ามแดนจากจำนวนจุดหมายที่ผู้ถือเข้าได้โดยไม่ต้องขอวีซ่าก่อนออกเดินทาง
อันดับบนสุดเปลี่ยนได้ตามกติกาเข้าเมือง
Henley Passport Index จัดอันดับพาสปอร์ต 199 ประเทศหรือดินแดน เทียบกับจุดหมายปลายทาง 227 แห่ง และอัปเดตข้อมูลเป็นรายเดือน เกณฑ์หลักคือจำนวนปลายทางที่เดินทางเข้าได้โดยไม่ต้องมีวีซ่าล่วงหน้า ซึ่งอาจรวมรูปแบบอย่างวีซ่าเมื่อเดินทางถึงหรือใบอนุญาตอิเล็กทรอนิกส์ตามนิยามของดัชนี
ข้อมูลที่เผยแพร่ในปี 2026 ระบุว่า สิงคโปร์อยู่หัวตารางด้วย 192 จุดหมาย ส่วนญี่ปุ่นและเกาหลีใต้อยู่กลุ่มถัดมาที่ 188 จุดหมาย จึงควรระวังตัวเลขที่แชร์กันว่า “ญี่ปุ่นเข้าได้เกิน 190 ประเทศ” เพราะอันดับและจำนวนปลายทางเปลี่ยนได้เมื่อประเทศต่าง ๆ ปรับข้อตกลงวีซ่าหรือเงื่อนไขชายแดน
ตัวเลขนี้ไม่ได้รับประกันว่าจะผ่านด่านได้เสมอไป เจ้าหน้าที่ปลายทางยังมีสิทธิขอตรวจตั๋วขากลับ ที่พัก เงินติดตัว หรือปฏิเสธการเข้าเมืองตามกฎหมายของประเทศนั้น พาสปอร์ตอันดับสูงจึงเป็นแต้มต่อเรื่องการเตรียมตัว ไม่ใช่บัตรผ่านอัตโนมัติ
เล่มที่หายาก ไม่จำเป็นต้องอยู่แถวบนสุดของตาราง
อีกด้านหนึ่งมีพาสปอร์ตที่น่าสนใจเพราะไม่ได้ออกให้คนทั่วไป นั่นคือเอกสารเดินทางของสันตะสำนักและนครรัฐวาติกัน ทั้งสองหน่วยงานออกพาสปอร์ตของตนเอง แม้ใช้รหัส ICAO เดียวกันคือ VAT
เอกสารทางการของวาติกันระบุชัดว่า สันตะสำนักมีพาสปอร์ตอิเล็กทรอนิกส์แบบ การทูต และ ราชการ รวมถึงพาสปอร์ตราชการชั่วคราวที่ไม่ใช่อิเล็กทรอนิกส์ ขณะที่นครรัฐวาติกันออกพาสปอร์ตธรรมดาอิเล็กทรอนิกส์ให้เฉพาะพลเมืองวาติกันเท่านั้น
ความหายากจึงมาจากฐานผู้มีสิทธิที่เล็กและผูกกับงานของศาสนจักรหรือสถานะพลเมือง ไม่ใช่ของสะสมที่ใครสมัครซื้อได้ เอกสารที่ตรวจสอบได้ไม่ได้เผยแพร่ยอดผู้ถือปัจจุบันเป็นตัวเลขเดียว จึงไม่ควรฟันธงว่า “มีเพียงหลักร้อย” หรือบอกว่าจะถูกยกเลิกทันทีเมื่อพ้นตำแหน่งโดยไม่มีเอกสารรองรับ สิ่งที่ยืนยันได้คือพาสปอร์ตแต่ละประเภทมีอายุสูงสุดต่างกัน เช่น พาสปอร์ตการทูตสูงสุด 10 ปี ส่วนพาสปอร์ตธรรมดาของนครรัฐวาติกันสูงสุด 5 ปี
พาสปอร์ตยุคใหม่ไม่ได้พึ่งแค่ลายน้ำ
เมื่อผ่านด่านตรวจ สิ่งที่เจ้าหน้าที่ใช้ตรวจสอบไม่ได้มีเพียงหน้ารูปถ่าย สมุดพาสปอร์ตสมัยใหม่จำนวนมากเป็น ePassport ที่ฝังชิปไว้เพื่อเก็บข้อมูลชีวมิติและข้อมูลประจำตัวสำหรับเปรียบเทียบกับผู้เดินทางจริง
วาติกันระบุว่าพาสปอร์ตทั้งสี่แบบอ่านด้วยเครื่องได้และสอดคล้องมาตรฐาน ICAO Doc 9303 โดยฉบับปัจจุบันยังใช้กลไกควบคุมการเข้าถึงข้อมูลของชิป เช่น PACE ขณะที่พาสปอร์ตธรรมดาของนครรัฐวาติกันเคยเพิ่มชิปที่เก็บลายนิ้วมือตั้งแต่ปี 2016
ส่วนองค์ประกอบที่เห็นด้วยตา เช่น ลายน้ำ หมึกพิเศษ และภาพที่เปลี่ยนเมื่อส่องแสง เป็นแนวป้องกันอีกชั้นหนึ่ง แต่หัวใจของระบบคือการตรวจให้ข้อมูลในชิป เอกสาร และบุคคลตรงกัน
สรุปแล้ว ถ้าถามว่าเล่มไหน “ทรงอิทธิพล” คำตอบต้องดูจำนวนประเทศหรือดินแดนที่เข้าได้สะดวกตามดัชนี ซึ่งตอนนี้สิงคโปร์นำอยู่ แต่ถ้าถามว่าเล่มไหน “หายาก” พาสปอร์ตของสันตะสำนักและนครรัฐวาติกันโดดเด่นเพราะออกให้กับกลุ่มคนจำกัดตามภารกิจและสถานะ ไม่ใช่เพราะเดินทางได้ไกลที่สุดเพียงอย่างเดียว
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
ซองดูฮีเดือด! ตั้งคำถามสังคมมองการทำร้ายร่างกายเป็นเรื่องตลก หลังปะทะน้ำ รพีภัทร
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
เเนวทางเลขสัญจร อ.ไม้เอก นาคา 1 ธันวาคม 2569
เครดิตบูโรไม่ใช่บัญชีดำ และเช็กประวัติตัวเองฟรีได้ ธปท. เตรียมให้ฟรีปีละ 2 ครั้ง
รีวิวหนังใหม่ "Ebenezer" (เอเบนีเซอร์ และคืนคริสต์มาส) จอห์นนี เดปป์ หวนคืนจอเงินในรอบ 8 ปี พลิกบทลุงสครูจโหมดดาร์ก จะหลอนปนซึ้งแค่ไหน ต้องไปชม!
เช็กดวงประจำวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 ราศีที่ดาวศรีสถิต “พิจิก” ราศีที่ดาวกาลีสถิต “มีน”
ประวัติชิ้นกรอบ ๆ ในก๋วยเตี๋ยวเย็นตาโฟ คือแมงกะพรุนหรือปลาหมึกกันแน่?
จับตา "พุทธอภิวรรณ" จ่อซบช่อง 3 หรือไม่ ? หลังประกาศอำลาช่อง 8
จังหวัดที่มีอำเภอน้อยที่สุดในไทย มี 3 จังหวัดที่มีแค่ 3 อำเภอ น้อยกว่าโคราชกว่า 10 เท่า
5คดีดังของไทยที่ถูกนำไปสร้างเป็นภาพยนตร์
5 จังหวัดที่มีเงินฝากในธนาคารรวมสูงสุดในไทย! บางแห่งสูงถึง ล้านล้านบาท
อันดับฟีฟ่าล่าสุด 18 พ.ย. 69 ไทยขึ้นที่ 90 โลก ทิ้งเวียดนาม 9 อันดับ ครบ 11 ชาติอาเซียน


