อาชีพคนไทยในอนาคต 5 กลุ่มงานที่น่าจับตา เมื่อ AI เปลี่ยนตลาดแรงงาน

ถ้าพูดถึง “อาชีพแห่งอนาคต” หลายคนอาจนึกถึงโปรแกรมเมอร์ นักพัฒนา AI หรือ Data Scientist ก่อน

แต่ภาพของตลาดแรงงานไทยกำลังซับซ้อนกว่านั้น

ข้อมูลของสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติระบุว่า ในไตรมาส 4 ปี 2025 มีแรงงานไทยประมาณ 8.7 ล้านคน หรือ 21.8% ของกำลังแรงงาน ที่ได้รับผลกระทบจาก Generative AI

ตัวเลขนี้ไม่ได้หมายความว่า 8.7 ล้านคนกำลังจะตกงาน เพราะในจำนวนดังกล่าวมีถึง 6.5 ล้านคนที่อยู่ในกลุ่มที่ AI เข้ามาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน ขณะที่ 2.2 ล้านคนอยู่ในกลุ่มที่งานมีโอกาสถูกแทนที่บางส่วนมากกว่า

คำถามจึงอาจไม่ใช่ “AI จะเอางานคนไทยไปกี่งาน” แต่เป็น “คนไทยจะทำงานร่วมกับ AI อย่างไร และงานประเภทไหนจะมีความสำคัญมากขึ้น?”

AI กำลังเปลี่ยนตลาดแรงงานไทยอย่างไร

สศช. พบว่าแรงงานที่ได้รับผลกระทบจาก GenAI แบ่งได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่

กลุ่มแรกคือ Task Replacement งานบางส่วนมีโอกาสถูกเทคโนโลยีเข้ามาทำแทน โดยพบตัวอย่างในงานที่มีลักษณะเป็นกิจวัตรและมีโครงสร้าง เช่น งานธุรการ บัญชี และโปรแกรมมิ่ง

อีกกลุ่มคือ Task Augmentation ซึ่ง AI ไม่ได้เข้ามาแทนคนทั้งหมด แต่ช่วยให้คนทำงานได้เร็วขึ้นหรือมีประสิทธิภาพขึ้น โดยทักษะอย่างการสื่อสาร การเจรจา และการบริหารยังมีความสำคัญ

แนวโน้มนี้ตรงกับภาพระดับโลกของ World Economic Forum ที่คาดว่าเทคโนโลยี AI และการประมวลผลข้อมูลจะเป็นหนึ่งในแรงขับเคลื่อนสำคัญของตลาดแรงงานจนถึงปี 2030

WEF ประเมินว่าในช่วงดังกล่าวจะมีงานใหม่ประมาณ 170 ล้านตำแหน่ง ขณะที่งานเดิมประมาณ 92 ล้านตำแหน่ง อาจถูกแทนที่จากการเปลี่ยนแปลงของตลาดแรงงาน ส่งผลให้จำนวนงานสุทธิเพิ่มขึ้นประมาณ 78 ล้านตำแหน่งทั่วโลก

ดังนั้น “งานหาย” และ “งานเกิดใหม่” จะเกิดขึ้นพร้อมกัน

5 กลุ่มอาชีพคนไทยในอนาคตที่น่าจับตา

คำว่า “อาชีพ” ในส่วนนี้ควรมองเป็น กลุ่มงาน มากกว่าตำแหน่งงานตายตัว เพราะข้อมูลของไทยและระดับโลกกำลังชี้ไปที่การเปลี่ยนแปลงของทักษะและลักษณะงาน

1. งานด้าน AI ข้อมูล และบริการดิจิทัล

กลุ่มแรกที่เห็นภาพชัดที่สุดคือ งานที่เกี่ยวข้องกับ AI, Data และ Digital Services

ในระดับโลก WEF จัด Big Data Specialists, FinTech Engineers, AI and Machine Learning Specialists รวมถึง Software and Applications Developers ไว้ในกลุ่มงานที่เติบโตเร็วในช่วง 2025–2030

สำหรับประเทศไทย World Bank ก็จัด Digital Services เป็นหนึ่งใน 5 อุตสาหกรรมที่มีศักยภาพในการสร้างงานคุณภาพในอนาคต

จุดสำคัญจึงไม่ได้อยู่ที่ทุกคนต้องกลายเป็นนักเขียนโปรแกรม แต่คนทำงานจำนวนมากจะต้องรู้จักใช้ข้อมูล เครื่องมือดิจิทัล และ AI เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพงานของตัวเอง

ความหมาย: คนที่มีความรู้เฉพาะทางอยู่แล้วและสามารถใช้ AI เป็นเครื่องมือ อาจมีความได้เปรียบมากกว่าคนที่มีเพียงทักษะด้านใดด้านหนึ่ง

2. งานการผลิตขั้นสูง ระบบอัตโนมัติ และหุ่นยนต์

ไทยยังมีฐานการผลิตขนาดใหญ่ แต่การแข่งขันในอนาคตจะพึ่งพาแรงงานราคาถูกเพียงอย่างเดียวได้ยากขึ้น

World Bank ระบุว่า Advanced Manufacturing เป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมอนาคตของไทย

ขณะเดียวกัน WEF ระบุว่า Robotics and Autonomous Systems เป็นหนึ่งในเทคโนโลยีที่จะมีผลต่อธุรกิจอย่างมากในช่วงถึงปี 2030

นั่นทำให้งานในโรงงานไม่ได้หมายความว่าจะหายไปทั้งหมด แต่ลักษณะงานมีแนวโน้มเปลี่ยนจากการทำงานซ้ำ ๆ ไปสู่การควบคุม วิเคราะห์ บำรุงรักษา และทำงานร่วมกับระบบอัตโนมัติมากขึ้น

ตัวอย่างกลุ่มงานที่ควรจับตา

• Automation

• Robotics

• Engineering

• Industrial Data

• Maintenance Technology

ความหมาย: โรงงานแห่งอนาคตต้องการคนที่เข้าใจทั้ง “เครื่องจักร” และ “ข้อมูล”

3. งานสุขภาพ เวลเนส และการดูแลผู้สูงอายุ

ประเทศไทยกำลังเข้าสู่สังคมสูงวัย ขณะที่ World Bank ระบุ Sustainable and Wellness Tourism เป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมที่มีศักยภาพในการสร้างงานใหม่

งานด้านสุขภาพจึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแพทย์หรือพยาบาล แต่ยังเกี่ยวข้องกับบริการดูแลผู้สูงอายุ สุขภาพเชิงป้องกัน Wellness และบริการที่ต้องอาศัย Human Touch

จุดนี้เป็นตัวอย่างที่ชัดว่าเทคโนโลยีไม่ได้ทำให้งานมนุษย์หมดความสำคัญเสมอไป

งานที่ต้องอาศัยความเข้าใจคน การดูแล ความไว้วางใจ และการตัดสินใจในสถานการณ์จริง ยังคงต้องพึ่งพามนุษย์ในระดับสูง

ความหมาย: สังคมสูงวัยอาจทำให้ “งานดูแลคน” มีความสำคัญมากขึ้น พร้อมกับการนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ

4. เกษตร อาหาร และ Smart Agriculture

อีกกลุ่มที่อาจถูกมองข้ามคือ เกษตรและอาหาร

World Bank จัด Agrifood เป็นหนึ่งใน 5 อุตสาหกรรมที่ไทยมีศักยภาพในการสร้างงานและเพิ่มมูลค่าในอนาคต

ภาพของอาชีพเกษตรกรจึงอาจเปลี่ยนไปจากการพึ่งพาแรงงานและประสบการณ์เพียงอย่างเดียว ไปสู่การใช้ข้อมูล สภาพอากาศ เซนเซอร์ ระบบอัตโนมัติ และเทคโนโลยีการผลิตมากขึ้น

ในระดับโลก WEF ยังพบว่า Farmworkers เป็นหนึ่งในกลุ่มงานที่มีจำนวนตำแหน่งเพิ่มขึ้นมากที่สุดตามการคาดการณ์ถึงปี 2030 โดยมีปัจจัยจากการเปลี่ยนผ่านด้านสิ่งแวดล้อมและความต้องการด้านอาหารเข้ามาเกี่ยวข้อง

ความหมาย: อาชีพเกษตรแห่งอนาคตอาจไม่ได้ “ไฮเทคแทนเกษตร” แต่เป็น เกษตรที่ใช้เทคโนโลยีมากขึ้น

5. งานสร้างสรรค์และคอนเทนต์ดิจิทัล

เมื่อ AI สามารถสร้างข้อความ ภาพ และวิดีโอได้ งานสร้างสรรค์กลับไม่ได้หายไปทันที แต่กำลังเปลี่ยนคำถามจาก “ใครผลิตได้เร็วกว่า” ไปสู่ “ใครคิดได้ดีและใช้เครื่องมือได้เก่งกว่า”

World Bank จัด Creative Industries เป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมที่มีศักยภาพของไทย

ขณะที่ WEF ระบุว่า Creative Thinking เป็นหนึ่งในทักษะที่มีความสำคัญเพิ่มขึ้นในช่วง 2025–2030

ดังนั้นคนทำคอนเทนต์ นักออกแบบ นักการตลาด นักเขียน หรือผู้ผลิตสื่อในอนาคต อาจต้องทำงานร่วมกับ AI มากขึ้น แต่ยังต้องมีความสามารถในการกำหนดโจทย์ ตรวจสอบคุณภาพ ตัดสินใจ และเข้าใจผู้ชม

ความหมาย: AI อาจช่วยผลิตงานได้เร็วขึ้น แต่ “การรู้ว่าควรผลิตอะไร และทำไปเพื่อใคร” ยังคงเป็นโจทย์ของมนุษย์

แล้วอาชีพเดิมจะหายไปหรือไม่?

คำตอบจากข้อมูลที่มีอยู่ตอนนี้คือ ไม่ควรสรุปแบบนั้น

สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นชัดเจนกว่าคือ “งานบางส่วนภายในอาชีพ” ถูกเปลี่ยน

สศช. พบว่าแรงงานไทย 6.5 ล้านคนอยู่ในกลุ่มที่ AI สามารถช่วยเพิ่มประสิทธิภาพงาน ขณะที่ 2.2 ล้านคนอยู่ในกลุ่มที่มีความเสี่ยงต่อการถูกแทนที่ของงานบางส่วน

นี่ทำให้คนหนึ่งคนสามารถอยู่ในอาชีพเดิม แต่ทำงานไม่เหมือนเดิมในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า

ตัวอย่างง่าย ๆ คือ

นักบัญชี + AI
นักการตลาด + AI
ครู + AI
ช่างเทคนิค + AI
เกษตรกร + Data
ครีเอเตอร์ + AI

โจทย์จึงไม่ใช่เพียง “เรียนอาชีพอะไร” แต่ต้องถามต่อว่า “ในอาชีพนั้น เราสามารถใช้เทคโนโลยีอะไรเพื่อเพิ่มคุณค่าของตัวเองได้บ้าง”

ทักษะอะไรที่คนไทยควรเตรียมไว้

WEF ระบุว่า AI and Big Data เป็นหนึ่งในกลุ่มทักษะที่เติบโตเร็วที่สุด ขณะเดียวกัน Network and Cybersecurity และ Technology Literacy ก็มีความสำคัญเพิ่มขึ้น

แต่ทักษะด้านเทคโนโลยีไม่ได้มาเพียงลำพัง

Creative Thinking, Resilience, Flexibility and Agility รวมถึงการเรียนรู้ตลอดชีวิต ก็เป็นทักษะที่ถูกคาดว่าจะมีความสำคัญเพิ่มขึ้นเช่นกัน

สำหรับประเทศไทย World Bank ก็เน้นการพัฒนาทักษะพื้นฐาน อาชีวศึกษา AI เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์ และคณิตศาสตร์ รวมถึงการเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อสร้างกำลังแรงงานที่พร้อมกับเศรษฐกิจรูปแบบใหม่

สรุป: อาชีพแห่งอนาคตอาจไม่ใช่อาชีพใหม่ทั้งหมด

ถ้าถามว่า “อาชีพคนไทยในอนาคตคืออะไร?”

คำตอบอาจไม่ได้มีเพียงชื่ออาชีพใหม่ ๆ อย่าง AI Engineer หรือ Data Scientist

ภาพที่ชัดกว่าคือประเทศไทยกำลังมุ่งไปสู่งานที่มีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้นใน Digital Services, Advanced Manufacturing, Wellness Tourism, Agrifood และ Creative Industries

ขณะเดียวกัน AI ก็กำลังเข้าไปเปลี่ยนงานเดิมแทบทุกกลุ่ม

คนที่ได้เปรียบจึงอาจไม่ใช่คนที่เลือก “อาชีพที่ไม่มีวันถูก AI แทน” เพราะไม่มีข้อมูลใดรับประกันเรื่องนั้นได้

แต่เป็นคนที่มี ทักษะเฉพาะทาง + ใช้เทคโนโลยีเป็น + คิดวิเคราะห์ได้ + เรียนรู้สิ่งใหม่ได้ต่อเนื่อง

ตลาดแรงงานอนาคตอาจไม่ได้ถามเพียงว่า “คุณทำอาชีพอะไร?”

แต่จะถามมากขึ้นว่า

“คุณสร้างคุณค่าอะไรได้ และใช้เทคโนโลยีช่วยสร้างคุณค่านั้นได้ดีแค่ไหน?”